Pergi ke kandungan

Quebec

Sunting pautan
Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Rencana ini mengenai provinsi Kanada. Untuk ibu kotanya, lihat Bandar Raya Quebec. Untuk jajahan British yang wujud dari 1763 hingga 1791, lihat Provinsi Quebec (1763–1791).
Quebec
Québec (Perancis)
Provinsi
Bendera biru dengan salib putih dan empat bunga lis putih
Bendera
Motto(s): 
Perancis: Je me souviens
("Saya ingat")
Koordinat: 52°U 72°B / 52°U 72°B / 52; -72[1]
NegaraKanada
Sebelum konfederasiKanada Timur
Konfederasi1 Julai 1867 (satu daripada empat provinsi asal, bersama Ontario, Nova Scotia dan New Brunswick)
Ibu kotaBandar Raya Quebec
Bandar terbesarMontreal
Metro terbesarMontreal Raya
Kerajaan
[2][3]
 • TypeRaja berperlembagaan dan demokrasi berparlimen
 • BodyMajlis Eksekutif Quebec
 • Leftenan gabenorManon Jeannotte[4]
 • PremierChristine Fréchette (CAQ)[5]
PerundanganPerhimpunan Kebangsaan Quebec
Wakil persekutuanParlimen Kanada
Kerusi di Dewan78 daripada 343 (22.7%)
Kerusi di Senat24 daripada 105 (22.9%)
Keluasan
[6]
 • Jumlah
1,542,056 km2 (595,391 batu persegi)
 • Land1,365,128 km2 (527,079 batu persegi)
 • Water176,928 km2 (68,312 batu persegi)  11.5%
 • Pangkatke-2
 15.4% Kanada
Penduduk
 (2021)
 • Jumlah
8,501,833[7]
 •  Anggaran 
(1 April 2026)
9,016,222[8]
 • Pangkatke-2
 • Kepadatan6.23/km2 (16.1/batu persegi)
Demonym
Bahasa rasmiPerancis[9]
KDNK
[10]
 • Jumlah (2025)C$646.015 bilion
Kedudukan meliputi semua provinsi dan wilayah

Quebec (Perancis: Québec; Jawi: کبيک) ialah sebuah provinsi di bahagian timur Kanada. Ibu provinsinya ialah Bandar Raya Quebec, manakala Montreal merupakan bandar raya dan kawasan metropolitan terbesarnya. Dengan keluasan keseluruhan 1,542,056 km², Quebec ialah provinsi terbesar Kanada dan pembahagian peringkat pertama kedua terbesar di negara itu selepas Nunavut.[6] Banci 2021 merekodkan 8,501,833 penduduk, sementara anggaran awal Statistics Canada bagi 1 April 2026 ialah 9,016,222 orang, menjadikannya provinsi kedua paling ramai penduduk selepas Ontario.[7][8]

Sebahagian besar penduduk tertumpu di lembah dan muara Sungai Saint Lawrence, khususnya di koridor Bandar Raya Quebec–Montreal. Di luar kawasan selatan yang lebih padat, wilayahnya merangkumi sebahagian besar Perisai Kanada, hutan boreal, taiga dan tundra Artik. Quebec bersempadan dengan Ontario di barat dan barat daya, New Brunswick di tenggara, Newfoundland dan Labrador di timur dan timur laut, serta negeri-negeri Amerika Syarikat New York, Vermont, New Hampshire dan Maine di selatan. Perairannya menghadap Teluk Hudson, Teluk James, Selat Hudson, Teluk Ungava dan Teluk Saint Lawrence.[6][11]

Bahasa Perancis ialah satu-satunya bahasa rasmi dan bahasa umum Quebec di sisi undang-undang.[9] Provinsi ini merupakan pusat utama masyarakat berbahasa Perancis di Amerika Utara dan mempunyai tradisi undang-undang yang tersendiri: undang-undang persendiriannya berasaskan undang-undang sivil, manakala undang-undang awam dan jenayah beroperasi dalam kerangka undang-undang lazim Kanada.[12] Identiti Quebec turut dibentuk oleh masyarakat Bangsa-Bangsa Pertama, Inuit dan Métis, sejarah penjajahan Perancis dan British, serta penghijrahan dari pelbagai rantau dunia.[13][14]

Wilayah ini menjadi teras koloni Perancis Baru selepas penubuhan Bandar Raya Quebec pada 1608, diserahkan kepada British pada 1763, dan menjadi salah satu daripada empat provinsi asal Konfederasi Kanada pada 1867.[15][16] Revolusi Senyap sejak 1960 mempercepat sekularisasi, peluasan peranan kerajaan provinsi dan pengukuhan nasionalisme Quebec. Perdebatan tentang kedudukan Quebec dalam Kanada menghasilkan dua referendum kedaulatan pada 1980 dan 1995, yang kedua-duanya menolak pemisahan.[17][18][19] Ekonominya kini pelbagai, dengan perkhidmatan, pembuatan, tenaga hidroelektrik, pembinaan dan industri sumber asli sebagai unsur penting.[20][21]

Etimologi dan nama

[sunting | sunting sumber]

Nama Quebec berasal daripada perkataan dalam bahasa Algonquin yang membawa maksud "tempat sungai menyempit" atau "laluan sempit". Istilah itu pada mulanya merujuk kepada penyempitan Sungai Saint Lawrence berhampiran tapak Bandar Raya Quebec, kemudian digunakan untuk petempatan, jajahan dan akhirnya provinsi moden.[22] Bentuk beraksen Québec digunakan dalam bahasa Perancis, termasuk dalam nama rasmi provinsi dalam bahasa tersebut, manakala bentuk Quebec lazim digunakan dalam bahasa Inggeris dan sebagai tajuk rencana ini.

Sejarah

[sunting | sunting sumber]

Masyarakat Orang Asli dan hubungan awal

[sunting | sunting sumber]

Wilayah Quebec telah dihuni selama beribu-ribu tahun sebelum kedatangan orang Eropah. Lembah Saint Lawrence pernah didiami masyarakat Iroquoian Saint Lawrence, manakala kawasan pedalaman, pesisir dan utara menjadi tanah air pelbagai masyarakat penutur bahasa Algonquian dan Inuit. Kerajaan Quebec pada masa kini mengiktiraf sebelas bangsa Orang Asli, iaitu sepuluh Bangsa-Bangsa Pertama dan satu bangsa Inuit.[13]

Potret sisi Jacques Cartier
Potret anumerta Jacques Cartier oleh Théophile Hamel, 1851–1852.

Jacques Cartier memasuki Teluk Saint Lawrence pada 1534 dan menuntut wilayah tersebut bagi pihak Raja Perancis. Beliau kemudiannya menyusuri Sungai Saint Lawrence dan melawat petempatan Stadacona serta Hochelaga, tetapi percubaan mewujudkan jajahan tetap pada 1541–1543 tidak berjaya.[15] Hubungan awal melibatkan perdagangan, pakatan diplomatik, persaingan dan wabak penyakit yang membawa kesan besar terhadap masyarakat Orang Asli.[23]

Perancis Baru

[sunting | sunting sumber]

Pada 1608, Samuel de Champlain mengasaskan Bandar Raya Quebec sebagai pusat perdagangan dan pentadbiran Perancis. Petempatan tersebut menjadi pusat koloni Canada, bahagian utama Perancis Baru di sepanjang Sungai Saint Lawrence. Perdagangan bulu menghubungkan pihak Perancis dengan rangkaian masyarakat Orang Asli yang luas, sementara pertanian berkembang melalui sistem seigneurial. Gereja Katolik memainkan peranan besar dalam pendidikan, kebajikan dan kegiatan mubaligh.[15]

Persaingan perdagangan dan pakatan ketenteraan melibatkan Perancis, Konfederasi Iroquois, masyarakat Orang Asli lain serta jajahan British di pesisir Atlantik. Dalam Perang Tujuh Tahun, tentera British menawan Bandar Raya Quebec selepas Pertempuran Dataran Abraham pada 1759 dan Montreal menyerah pada 1760. Perjanjian Paris 1763 memindahkan hampir seluruh Perancis Baru di tanah besar Amerika Utara kepada Britain.[24]

Pemerintahan British dan Kanada Bawah

[sunting | sunting sumber]

British menubuhkan Provinsi Quebec pada 1763. Akta Quebec 1774 membenarkan amalan agama Katolik diteruskan dan memulihkan undang-undang sivil Perancis bagi perkara persendirian, di samping mengekalkan undang-undang jenayah British.[25] Akta Perlembagaan 1791 membahagikan wilayah itu kepada Kanada Hulu yang kebanyakannya berbahasa Inggeris dan Kanada Bawah yang kebanyakannya berbahasa Perancis.[15]

Ketegangan antara dewan perundangan terpilih dengan pentadbiran kolonial menyumbang kepada Pemberontakan 1837–1838 di Kanada Bawah. Pemberontakan itu ditewaskan, tetapi tuntutan terhadap kerajaan yang bertanggungjawab terus berkembang. Akta Kesatuan 1840 menyatukan Kanada Hulu dan Kanada Bawah sebagai Provinsi Kanada mulai 1841; Kanada Bawah dikenali sebagai Kanada Timur. Kerajaan bertanggungjawab diperkenalkan pada 1848, dan penggunaan bahasa Perancis dalam badan perundangan dipulihkan selepas larangan awal di bawah Akta Kesatuan.[26]

Konfederasi, perindustrian dan perubahan sosial

[sunting | sunting sumber]

Pada 1 Julai 1867, Kanada Timur menjadi Provinsi Quebec apabila Provinsi Kanada, Nova Scotia dan New Brunswick membentuk persekutuan Kanada. Quebec ialah satu daripada empat provinsi asal bersama Ontario, Nova Scotia dan New Brunswick.[16] Sempadan Quebec diperluas ke utara pada 1898 dan sekali lagi pada 1912, apabila Daerah Ungava dimasukkan ke dalam provinsi.[27]

Akhir abad ke-19 dan awal abad ke-20 menyaksikan perindustrian dan pembandaran yang pesat, khususnya di Montreal dan bandar perkilangan di sepanjang Saint Lawrence. Pada masa yang sama, penempatan pertanian dan kegiatan perhutanan berkembang ke beberapa kawasan pedalaman. Gereja Katolik kekal berpengaruh dalam pendidikan, kesihatan dan kebajikan sosial, sementara gerakan nasionalisme Perancis Kanada menekankan kelangsungan bahasa, agama dan autonomi provinsi. Wanita memperoleh hak mengundi dan menjadi calon dalam pilihan raya provinsi pada 1940.[28][29]

Revolusi Senyap dan Quebec kontemporari

[sunting | sunting sumber]
Risalah pilihan raya dengan slogan Maîtres chez nous
Slogan Maîtres chez nous pada risalah kempen Parti Liberal Quebec bagi pilihan raya 1962.

Kemenangan Parti Liberal pimpinan Jean Lesage dalam pilihan raya 1960 lazim dianggap sebagai permulaan Revolusi Senyap. Sepanjang dekad itu, kerajaan provinsi memperluas peranannya dalam pendidikan, kesihatan, ekonomi dan kebajikan, mewujudkan kementerian pendidikan, serta mengambil alih baki syarikat elektrik swasta dalam nasionalisasi 1963 yang mengukuhkan Hydro-Québec. Perubahan tersebut mengurangkan peranan institusi gereja dalam perkhidmatan awam dan mengalihkan identiti politik daripada "Perancis Kanada" kepada identiti wilayah Quebec yang lebih sekular.[17]

Gerakan nasionalis moden menghasilkan tuntutan autonomi yang lebih luas dan gerakan kedaulatan. Parti Québécois memenangi pilihan raya 1976 dengan 71 daripada 110 kerusi.[30] Kerajaannya meluluskan Piagam Bahasa Perancis pada 1977.[9] Dalam referendum 1980, cadangan untuk mendapatkan mandat merundingkan "kedaulatan-persatuan" ditolak oleh 59.56% pengundi.[18] Referendum kedua pada 1995 menolak kedaulatan dengan keputusan lebih tipis, iaitu 50.58% undi "Tidak" berbanding 49.42% undi "Ya".[19]

Pada 2006, Dewan Rakyat Kanada meluluskan usul yang menyatakan bahawa "orang Quebec membentuk sebuah bangsa dalam Kanada yang bersatu". Usul itu merupakan ketetapan politik Dewan Rakyat dan bukan pindaan kepada Perlembagaan Kanada.[31] Perdebatan tentang federalisme, autonomi, bahasa dan identiti terus menjadi unsur penting politik Quebec, walaupun sokongan pilihan raya terhadap parti dan pilihan perlembagaan berubah mengikut masa.

Perubahan utama status politik wilayah Quebec
TempohStatus atau nama utamaPerubahan penting
Sebelum 1608 Tanah air masyarakat Orang AsliMasyarakat daripada kumpulan bahasa Iroquoian dan Algonquian, serta Inuit di utara, mendiami wilayah ini sebelum penjajahan Eropah.[25][13]
1608–1763 Canada dalam Perancis BaruBandar Raya Quebec diasaskan pada 1608; Perancis menyerahkan jajahan itu kepada Britain melalui Perjanjian Paris 1763.[15][24]
1763–1791 Provinsi QuebecAkta Quebec 1774 mengekalkan agama Katolik dan undang-undang sivil Perancis bagi perkara persendirian.[25]
1791–1841 Kanada BawahAkta Perlembagaan 1791 mewujudkan jajahan dengan dewan perundangan terpilih.[15]
1841–1867 Kanada Timur dalam Provinsi KanadaAkta Kesatuan menyatukan Kanada Bawah dan Kanada Hulu; kerajaan bertanggungjawab diperkenalkan pada 1848.[26]
Sejak 1867 Provinsi Quebec dalam KanadaQuebec menjadi satu daripada empat provinsi asal Konfederasi pada 1 Julai 1867.[16]

Geografi

[sunting | sunting sumber]

Bentuk muka bumi dan hidrografi

[sunting | sunting sumber]
Tebing berhutan mengapit perairan Fjord Saguenay
Fjord Saguenay terbentuk dalam kawasan batuan Perisai Kanada.

Quebec mempunyai keluasan keseluruhan 1,542,056 km², terdiri daripada 1,365,128 km² daratan dan 176,928 km² perairan tawar.[6] Wilayahnya memanjang dari kawasan pertanian di selatan hingga ke Nunavik di utara Artik. Jarak yang besar, taburan penduduk yang tidak sekata dan keadaan geografi utara menghasilkan perbezaan ketara dari segi penempatan, pengangkutan dan kegiatan ekonomi.[11]

Hampir 90% batuan dasar Quebec tergolong dalam Perisai Kanada, kawasan batuan Prakambria yang meliputi kebanyakan bahagian tengah dan utara. Selatan provinsi merangkumi Tanah Pamah Saint Lawrence, yang mempunyai tanah lebih subur dan menempatkan kebanyakan bandar serta kegiatan pertanian, dan sambungan Pergunungan Appalachian di Estrie, Beauce dan Semenanjung Gaspé.[32]

Sungai Saint Lawrence menghubungkan Tasik-Tasik Besar dengan Lautan Atlantik dan membentuk paksi sejarah utama penempatan, perdagangan dan pengangkutan. Sungai penting lain termasuk Sungai Ottawa, Sungai Saguenay, Sungai Saint-Maurice dan rangkaian sungai yang mengalir ke Teluk James, Teluk Hudson dan Teluk Ungava. Banyak tasik dan sungai di kawasan Perisai Kanada menjadi asas pembangunan hidroelektrik berskala besar.[33][21]

Iklim dan alam sekitar

[sunting | sunting sumber]

Iklim berubah dengan ketara mengikut latitud dan jarak dari laut. Selatan Quebec mempunyai iklim benua dengan musim panas yang hangat dan lembap serta musim sejuk yang sejuk dan bersalji. Kawasan tengah dan utara beriklim boreal atau subartik, sementara bahagian paling utara mempunyai iklim Artik. Hutan campuran di selatan beransur-ansur beralih kepada hutan boreal, taiga dan akhirnya tundra di Nunavik.[34][11]

Quebec mempunyai rangkaian kawasan perlindungan provinsi, persekutuan, perbandaran dan Orang Asli. Pada 31 Mac 2026, kawasan yang dilindungi atau dipulihara meliputi 275,742.85 km², bersamaan 16.53% wilayah yang digunakan dalam petunjuk rasmi provinsi.[35] Perubahan iklim meningkatkan suhu purata dan beberapa risiko cuaca ekstrem; unjuran menunjukkan pemanasan yang lebih kuat di utara berbanding selatan Quebec.[36]

Penduduk

[sunting | sunting sumber]

Taburan, pembandaran dan umur

[sunting | sunting sumber]
Peta kepadatan penduduk Quebec mengikut Banci Kanada 2021
Kepadatan penduduk Quebec berdasarkan Bancian Kanada 2021.

Kebanyakan penduduk tinggal di koridor Sungai Saint Lawrence dari Gatineau dan Montreal ke Trois-Rivières serta Bandar Raya Quebec. Montreal ialah pusat metropolitan terbesar, sementara kawasan metropolitan Bandar Raya Quebec merupakan tumpuan kedua utama. Bahagian utara merangkumi lebih separuh keluasan provinsi tetapi hanya sebahagian kecil penduduk; banyak komuniti terletak jauh antara satu sama lain dan tidak dihubungkan dengan rangkaian jalan raya selatan.[11]

Penduduk Quebec meningkat daripada 8,164,361 pada 2016 kepada 8,501,833 pada 2021, iaitu pertumbuhan 4.1% antara dua banci.[7] Anggaran suku tahunan ialah 9,016,222 orang pada 1 April 2026, tetapi angka tersebut bersifat awal dan tertakluk pada semakan.[8] Pada 1 Julai 2025, 15.2% penduduk berumur 0 hingga 14 tahun, 21.7% berumur 65 tahun ke atas, dan umur median ialah 42.8 tahun.[37]

Petunjuk penduduk terpilih
PetunjukNilaiTarikh rujukan
Penduduk banci 8,501,8332021[7]
Anggaran penduduk awal 9,016,2221 April 2026[8]
Penduduk berumur 0–14 tahun 15.2%1 Julai 2025[37]
Penduduk berumur 65 tahun ke atas 21.7%1 Julai 2025[37]
Umur median 42.8 tahun1 Julai 2025[37]

Bahasa

[sunting | sunting sumber]

Piagam Bahasa Perancis menetapkan bahasa Perancis sebagai satu-satunya bahasa rasmi dan bahasa umum Quebec. Undang-undang itu mengawal penggunaan bahasa dalam pentadbiran awam, pendidikan, pekerjaan, perdagangan dan paparan awam, tertakluk pada hak perlembagaan dan pengecualian tertentu.[9] Pejabat Bahasa Perancis Quebec bertanggungjawab mengawasi pematuhan dan memajukan penggunaan bahasa Perancis.

Dalam Banci 2021, 82.2% penduduk Quebec mempunyai bahasa Perancis sahaja sebagai bahasa rasmi pertama yang dituturkan, sementara 13.0% mempunyai bahasa Inggeris sahaja. Kadar kebolehan bertutur dalam kedua-dua bahasa rasmi Kanada ialah 46.4%. Banci yang sama merekodkan 1,349,695 orang yang mempunyai bahasa ibunda selain bahasa Perancis atau Inggeris, sama ada secara tunggal atau bersama bahasa lain.[38] Kerajaan provinsi mempunyai sekretariat khusus yang menasihati kerajaan tentang isu dan penyampaian perkhidmatan yang mempengaruhi masyarakat berbahasa Inggeris serta menyokong organisasi, institusi dan rangkaian komuniti mereka.[39]

Agama

[sunting | sunting sumber]

Hubungan sejarah antara masyarakat Perancis Kanada dengan Gereja Katolik meninggalkan kesan mendalam pada pendidikan, kebajikan dan warisan binaan Quebec, walaupun kehidupan awam menjadi semakin sekular sejak Revolusi Senyap. Dalam Banci 2021, 53.8% penduduk melaporkan agama Katolik, berbanding 74.7% pada 2011; 27.3% melaporkan tiada agama atau pandangan sekular, manakala 5.1% beragama Islam.[40]

Masyarakat Orang Asli dan kepelbagaian

[sunting | sunting sumber]

Kerajaan Quebec menyenaraikan sebelas bangsa Orang Asli: Abenaki, Anishinabe atau Algonquin, Atikamekw, Cree atau Eeyou, Huron-Wendat, Innu, Wolastoqiyik, Mi'kmaq, Kanien'kehá:ka atau Mohawk, Naskapi dan Inuit.[13] Komuniti-komuniti tersebut mempunyai bahasa, institusi dan hubungan perjanjian yang berbeza. Cree, Inuit dan Naskapi mempunyai hak serta struktur pemerintahan yang dipengaruhi oleh Perjanjian Teluk James dan Quebec Utara 1975 dan Perjanjian Quebec Timur Laut 1978.[11]

Banci 2021 merekodkan 205,010 penduduk Quebec yang mengenal pasti sebagai Orang Asli. Daripada jumlah tersebut, 116,550 melaporkan identiti Bangsa-Bangsa Pertama sahaja, 61,010 identiti Métis sahaja dan 15,800 identiti Inuit sahaja; selebihnya melaporkan gabungan atau identiti Orang Asli lain.[41]

Penghijrahan antarabangsa turut membentuk pertumbuhan dan kepelbagaian provinsi, terutama di Montreal. Dalam Banci 2021, 1,210,595 orang, atau 14.6% penduduk dalam isi rumah persendirian, merupakan imigran dan 205,775 orang, atau 2.5%, merupakan penduduk bukan tetap. Perancis, Haiti dan Algeria ialah tiga tempat kelahiran yang paling kerap dilaporkan dalam kalangan penduduk imigran.[14] Perbezaan antara bahasa ibunda, bahasa yang digunakan di rumah dan bahasa kerja menjadikan gambaran linguistik Quebec lebih rumit daripada pembahagian dua kumpulan bahasa rasmi semata-mata.[38]

Kerajaan dan politik

[sunting | sunting sumber]

Institusi dan pilihan raya

[sunting | sunting sumber]
Bangunan Parlimen Quebec dengan menara tengah dan bendera Quebec
Bangunan Parlimen di Bandar Raya Quebec menempatkan Perhimpunan Kebangsaan Quebec.

Quebec ialah sebuah demokrasi berparlimen dalam raja berperlembagaan Kanada. Mahkota diwakili oleh leftenan gabenor, yang melantik premier, memberikan perkenan diraja kepada rang undang-undang dan menjalankan fungsi perlembagaan serta istiadat.[42] Manon Jeannotte, yang mengangkat sumpah pada 25 Januari 2024, ialah leftenan gabenor ke-30 Quebec.[4]

Kuasa perundangan dijalankan oleh Parlimen Quebec, yang terdiri daripada leftenan gabenor dan Perhimpunan Kebangsaan satu dewan.[43] Perhimpunan itu mempunyai 125 ahli yang dipilih daripada kawasan pilihan raya seorang ahli melalui sistem undi terbanyak.[44]

Premier ialah ketua kerajaan dan biasanya pemimpin parti yang memperoleh keyakinan majoriti Perhimpunan Kebangsaan. Christine Fréchette daripada Coalition Avenir Québec menjadi premier pada 15 April 2026.[5] Kabinet, yang secara rasmi dikenali sebagai Majlis Eksekutif, mengarahkan pentadbiran provinsi dan bertanggungjawab secara kolektif kepada Perhimpunan Kebangsaan.

Institusi politik utama Quebec
Institusi atau jawatanPenyandang atau komposisiKaedah pemilihan atau pelantikanPeranan utama
Leftenan gabenor Manon JeannotteDilantik oleh gabenor jeneral atas nasihat perdana menteri Kanada; mengangkat sumpah pada 25 Januari 2024[45][4]Mewakili Mahkota, memanggil dan membubarkan badan perundangan serta memberikan perkenan diraja[42]
Premier Christine Fréchette (CAQ)Dilantik oleh leftenan gabenor sebagai pemimpin yang mampu memperoleh keyakinan Perhimpunan Kebangsaan[5]Mengetuai kerajaan dan Majlis Eksekutif
Perhimpunan Kebangsaan Quebec 125 ahliDipilih melalui kawasan pilihan raya seorang ahli dengan undi terbanyak[44]Meluluskan undang-undang, perbelanjaan dan mengawasi kerajaan
Perwakilan persekutuan 78 ahli Dewan Rakyat dan 24 senatorAhli Dewan Rakyat dipilih; senator dilantik mengikut peruntukan perlembagaan[2][3]Mewakili Quebec dalam Parlimen Kanada

Undang-undang dan hubungan persekutuan

[sunting | sunting sumber]

Pembahagian kuasa antara kerajaan persekutuan dengan provinsi ditetapkan terutamanya oleh Akta Perlembagaan 1867. Quebec mempunyai bidang kuasa penting terhadap pendidikan, kesihatan, harta dan hak sivil, pentadbiran keadilan provinsi, kerajaan tempatan dan banyak aspek sumber asli. Kerajaan persekutuan pula bertanggungjawab terhadap bidang seperti pertahanan, kewarganegaraan, undang-undang jenayah, mata wang dan perdagangan antara provinsi serta antarabangsa.[46]

Quebec ialah satu-satunya provinsi yang menggunakan sistem undang-undang sivil bagi kebanyakan perkara persendirian. Kanun Sivil Quebec mengawal kontrak, harta, keluarga dan tanggungan sivil, sementara undang-undang awam, perlembagaan dan jenayah berasaskan tradisi undang-undang lazim Kanada. Gabungan ini menjadikan Kanada sebuah negara bijural.[12]

Hubungan Quebec dengan persekutuan dipengaruhi tuntutan perlindungan bahasa Perancis, autonomi provinsi dan pengiktirafan sifat tersendiri masyarakat Quebec. Selain dua referendum kedaulatan, perbahasan perlembagaan merangkumi pembahagian kuasa, imigresen, dasar sosial dan penggunaan kuasa persekutuan untuk berbelanja. Usul Dewan Rakyat 2006 mengenai bangsa Quebec tidak mengubah secara rasmi pembahagian kuasa perlembagaan.[31]

Pentadbiran wilayah dan tempatan

[sunting | sunting sumber]

Quebec dibahagikan kepada 17 wilayah pentadbiran yang digunakan bagi penyelarasan dan penyampaian perkhidmatan kerajaan. Pada April 2026, wilayah-wilayah tersebut merangkumi 87 perbandaran daerah serantau dan 1,123 perbandaran tempatan.[47] Beberapa bandar raya dan kawasan utara mempunyai struktur setara atau khas dan tidak berada dalam perbandaran daerah serantau biasa.

Perbandaran memperoleh kuasa dan tanggungjawabnya daripada undang-undang provinsi. Bentuk pentadbiran tempatan berbeza mengikut jenis perbandaran dan wilayah, sementara Montreal dan Bandar Raya Quebec mempunyai susunan metropolitan serta daerah perbandaran yang lebih kompleks. Di utara, beberapa institusi tempatan dan serantau Cree, Inuit dan Naskapi turut beroperasi menurut kerangka undang-undang dan perjanjian moden.[48]

Ekonomi

[sunting | sunting sumber]

Struktur ekonomi

[sunting | sunting sumber]
Panorama Montreal dilihat dari Gunung Royal
Panorama Montreal dilihat dari Gunung Royal.

Ekonomi Quebec ialah ekonomi campuran yang besar dan pelbagai. Keluaran dalam negeri kasar pada harga pasaran semasa berjumlah C$646.015 bilion pada 2025.[10] KDNK benar pada harga pasaran meningkat 0.7% pada 2025 selepas berkembang 1.7% pada 2024.[49]

Industri perkhidmatan merangkumi sektor kewangan dan insurans, hartanah, perdagangan, pendidikan, kesihatan, pentadbiran awam, perkhidmatan profesional serta maklumat dan kebudayaan. Sektor pengeluaran barangan pula merangkumi pembuatan, pembinaan, utiliti, pertanian, perhutanan dan perlombongan. Pada 2025, pertumbuhan mengikut industri berbeza-beza, dengan sumbangan daripada perkhidmatan pendidikan, hartanah, kewangan, kesihatan dan perdagangan runcit, sementara sesetengah subsektor pembuatan mengalami kelemahan.[20]

Montreal ialah pusat ekonomi utama provinsi, dengan kegiatan besar dalam kewangan, perdagangan, penyelidikan, teknologi, kebudayaan dan pembuatan maju.[50] Kelompok perindustrian yang menonjol termasuk aeroangkasa, sains hayat serta teknologi maklumat dan komunikasi. Bandar Raya Quebec mempunyai tumpuan besar dalam pentadbiran awam, insurans dan teknologi, manakala struktur ekonomi wilayah lain berbeza-beza mengikut gabungan pembuatan, pertanian, perhutanan, perlombongan, perikanan dan perkhidmatan.[47]

Tenaga dan sumber asli

[sunting | sunting sumber]
Empangan konkrit berlengkung besar merentasi sebuah lembah
Empangan Daniel-Johnson merupakan sebahagian daripada kompleks hidroelektrik Manic-Outardes.

Hidroelektrik mempunyai kedudukan utama dalam sistem tenaga Quebec. Hydro-Québec ialah perusahaan awam yang mengendalikan sebahagian besar penjanaan, penghantaran dan pengagihan elektrik. Menurut syarikat tersebut, lebih 99% elektriknya dijana setiap tahun daripada sumber boleh baharu, terutamanya hidroelektrik.[21] Kompleks besar dibina di sungai-sungai Côte-Nord, Saguenay–Lac-Saint-Jean dan kawasan Teluk James, lalu membentuk corak pembangunan wilayah serta hubungan ekonomi dengan komuniti Orang Asli.

Quebec juga mempunyai sumber hutan, mineral dan tanah pertanian yang luas. Perhutanan penting di banyak kawasan boreal, manakala perlombongan besi, emas, nikel dan mineral lain tertumpu di Abitibi-Témiscamingue, Côte-Nord dan Nord-du-Québec. Pertanian pula lebih tertumpu di Tanah Pamah Saint Lawrence, Estrie, Centre-du-Québec dan Saguenay–Lac-Saint-Jean.[47]

Infrastruktur dan perkhidmatan awam

[sunting | sunting sumber]

Pengangkutan

[sunting | sunting sumber]
Feri Camille-Marcoux di Quebec
Feri Camille-Marcoux di Quebec.

Rangkaian pengangkutan Quebec merangkumi jalan raya, jambatan, feri, pelabuhan, kereta api, lapangan terbang serta pengangkutan awam bandar dan wilayah.[51] Rangkaian jalan dan lebuh raya paling padat terdapat di selatan, tempat terletaknya kebanyakan penduduk dan kegiatan ekonomi. Jambatan, terowong dan feri menghubungkan kedua-dua tebing Sungai Saint Lawrence, manakala pengangkutan awam di kawasan Montreal merangkumi bas, Metro Montreal dan Réseau express métropolitain.

Perkhidmatan penumpang VIA Rail di Koridor Bandar Raya Quebec–Windsor menghubungkan Bandar Raya Quebec dan Montreal dengan Ottawa, Toronto serta Windsor; koridor itu ialah laluan tersibuk syarikat tersebut.[52] Perkhidmatan kereta api barang pula penting bagi pelabuhan, pembuatan dan pengangkutan sumber dari kawasan pedalaman.

Lapangan Terbang Antarabangsa Montréal–Trudeau merupakan hab utama penerbangan penumpang domestik, rentas sempadan dan antarabangsa, manakala Mirabel memberi tumpuan pada kargo dan aeroangkasa.[53] Lapangan Terbang Antarabangsa Jean-Lesage menyediakan perkhidmatan kepada kawasan Bandar Raya Quebec. Di utara dan beberapa komuniti pesisir, pesawat dan kapal memainkan peranan asas kerana lebih 20 komuniti hanya boleh dicapai melalui udara atau laut.[11]

Pendidikan

[sunting | sunting sumber]
Bangunan Institut national de la recherche scientifique di Bandar Raya Quebec
Bangunan Institut national de la recherche scientifique di Bandar Raya Quebec.

Sistem pendidikan Quebec terdiri daripada pendidikan prasekolah, enam tahun sekolah rendah, biasanya lima tahun sekolah menengah, pendidikan kolej dan universiti. Selepas sekolah menengah, pelajar boleh memasuki CEGEP, iaitu kolej awam yang menawarkan program prauniversiti dua tahun atau program teknikal yang lazimnya berlangsung tiga tahun. Struktur ini membezakan laluan pendidikan Quebec daripada kebanyakan provinsi Kanada yang lain.[54]

Bahasa Perancis ialah bahasa pengantar biasa di sekolah awam dan sekolah swasta bersubsidi. Akses kepada pendidikan rendah dan menengah berbahasa Inggeris tertakluk pada syarat kelayakan yang ditetapkan oleh Piagam Bahasa Perancis dan peruntukan hak bahasa pendidikan dalam Perlembagaan Kanada.[55] Pendidikan tinggi merangkumi universiti berbahasa Perancis dan Inggeris serta rangkaian kampus di beberapa wilayah.

Kesihatan

[sunting | sunting sumber]

Kesihatan ialah bidang kuasa utama kerajaan provinsi. Skim Insurans Hospital diperkenalkan pada 1961 dan Skim Insurans Kesihatan pada 1970, lalu membentuk asas perlindungan awam sejagat bagi perkhidmatan perubatan dan hospital yang diinsuranskan.[56] Régie de l'assurance maladie du Québec mentadbir pelan insurans kesihatan dan pelan insurans ubat preskripsi awam. Perkhidmatan disediakan melalui rangkaian hospital, klinik, pusat kesihatan masyarakat dan institusi penjagaan jangka panjang, dengan sebahagian perkhidmatan seperti pergigian dewasa, optometri dan ubat-ubatan tertakluk pada perlindungan serta syarat yang berbeza.

Kebudayaan

[sunting | sunting sumber]

Bahasa, kesenian dan media

[sunting | sunting sumber]

Kebudayaan Quebec terbentuk terutamanya daripada warisan masyarakat berbahasa Perancis, kebudayaan 11 bangsa Orang Asli, tradisi komuniti berbahasa Inggeris dan sumbangan penduduk daripada pelbagai latar penghijrahan. Setiap bangsa Orang Asli di Quebec mempunyai sejarah, bahasa dan kebudayaannya sendiri, manakala kerangka perundangan Quebec mengiktiraf sumbangan institusi komuniti berbahasa Inggeris serta hak Bangsa-bangsa Pertama dan Inuit untuk mengekalkan dan mengembangkan bahasa dan kebudayaan mereka.[57][9]

Campur tangan kerajaan dalam bidang kebudayaan menjadi lebih tersusun selepas Ministère des Affaires culturelles (Kementerian Hal Ehwal Kebudayaan) ditubuhkan pada 1961. Dasar kebudayaan pertama Quebec, La politique culturelle du Québec – Notre culture, notre avenir, diterbitkan pada 1992, diikuti dasar kedua, Partout, la culture, pada 2018. Dasar tersebut memberikan tumpuan kepada penciptaan seni, penyertaan masyarakat dalam kehidupan kebudayaan, pemeliharaan warisan, kepelbagaian budaya, pembangunan di seluruh wilayah dan penyesuaian sektor kebudayaan terhadap teknologi digital.[58]

Bahasa Perancis Quebec ialah salah satu ragam utama bahasa Perancis Kanada dan merangkumi variasi wilayah serta laras yang mempunyai ciri sebutan dan kosa kata tersendiri.[59] Di bawah Piagam Bahasa Perancis, bahasa Perancis merupakan satu-satunya bahasa rasmi dan bahasa bersama Quebec. Piagam itu menetapkan bahasa Perancis sebagai bahasa lazim dalam pentadbiran, pekerjaan, pendidikan, komunikasi, perdagangan dan urusan perniagaan, tertakluk pada hak bahasa yang dijamin oleh perlembagaan dan undang-undang Kanada.[9] Bahasa-bahasa Orang Asli pula terus memainkan peranan penting dalam kehidupan komuniti masing-masing. Program kerajaan dan inisiatif yang dipimpin oleh komuniti menyokong penciptaan, penyampaian lisan, penerbitan dan pemindahan pengetahuan dalam bahasa-bahasa tersebut.[60]

Khemah besar berwarna biru dan kuning milik Cirque du Soleil di Pelabuhan Lama Montreal
Khemah besar Cirque du Soleil di Pelabuhan Lama Montreal pada 2009.

Antara bidang kesenian utama Quebec ialah kesusasteraan, muzik, teater, tarian, filem, televisyen, seni visual, seni digital dan sarkas kontemporari. Penciptaan dan penyebaran karya disokong oleh rangkaian syarikat penerbitan, panggung, festival, galeri, muzium, penyiar dan badan awam. Conseil des arts et des lettres du Québec membiayai penciptaan, penyelidikan, penghasilan dan penyebaran karya seni serta kesusasteraan oleh seniman dan pertubuhan bukan berasaskan keuntungan di seluruh Quebec.[61] Société de développement des entreprises culturelles pula menyokong perusahaan dalam bidang audiovisual, buku dan penerbitan, muzik dan persembahan, kraf, pasaran seni serta media digital.[62] Bibliothèque et Archives nationales du Québec mengumpulkan, memelihara dan menyediakan akses kepada buku, arkib, filem, rakaman bunyi, gambar dan bahan lain yang mendokumentasikan sejarah serta kebudayaan Quebec.[63]

Sarkas kontemporari Quebec mendapat pengiktirafan antarabangsa melalui Cirque du Soleil, yang berakar daripada sekumpulan penghibur jalanan di Baie-Saint-Paul dan memulakan siri persembahan jelajahnya pada 1984.[64] Industri audiovisual turut menjadi komponen penting sektor kebudayaan. Pada tahun kewangan 2024–2025, nilai pengeluaran audiovisual di Quebec berjumlah 2.98 bilion dolar Kanada; pengeluaran asing dan perkhidmatan pengeluaran merangkumi 56 peratus daripada jumlah tersebut.[65]

Sukan

[sunting | sunting sumber]
Perlawanan hoki ais antara Montreal Canadiens dengan Boston Bruins di Bell Centre
Montreal Canadiens menentang Boston Bruins di Bell Centre pada 2007.

Aktiviti fizikal, rekreasi dan sukan di Quebec dianjurkan melalui sekolah, perbandaran, persatuan dan persekutuan sukan, kelab komuniti serta organisasi profesional. Dasar Au Québec, on bouge! yang diterbitkan pada 2017 menetapkan kerangka kerajaan bagi meningkatkan penyertaan dalam aktiviti fizikal dan sukan, manakala pelan tindakan 2022–2027 memberikan tumpuan kepada akses, mutu pengalaman, keselamatan dan penyertaan pelbagai golongan.[66][67]

Hoki ais mempunyai kedudukan yang amat menonjol dalam budaya sukan Quebec. Montreal Canadiens ialah pasukan tertua dalam Liga Hoki Kebangsaan dan memegang rekod 24 kejuaraan Piala Stanley.[68][69] Quebec juga mempunyai tradisi dalam bola sepak Kanada, bola sepak, besbol, sukan musim sejuk dan sukan permotoran, di samping program sukan amatur dan peringkat sekolah.

Montreal menjadi tuan rumah Sukan Olimpik Musim Panas 1976. Temasya itu mendorong pembangunan kompleks Taman Olimpik, termasuk Stadium Olimpik Montreal, velodrom dan kemudahan akuatik.[70] Dalam sukan permotoran, litar di Île Notre-Dame mula menjadi tuan rumah Grand Prix Kanada pada 1978 dan kemudiannya dinamakan Litar Gilles Villeneuve sempena pelumba Quebec Gilles Villeneuve.[71]

Warisan dan simbol

[sunting | sunting sumber]
Pemandangan bangunan bersejarah dan kubu di Quebec Lama
Daerah Bersejarah Quebec Lama, yang disenaraikan sebagai Tapak Warisan Dunia pada 1985.

Tiga tapak di Quebec disenaraikan sebagai Tapak Warisan Dunia UNESCO. Daerah Bersejarah Quebec Lama ialah tapak kebudayaan, manakala Taman Negara Miguasha dan Anticosti disenaraikan berdasarkan kepentingan geologi dan paleontologi masing-masing.

Tapak Warisan Dunia UNESCO di Quebec
Tapak Kategori Tahun disenaraikan Kepentingan utama
Daerah Bersejarah Quebec Lama Kebudayaan 1985 Contoh bandar kolonial berkubu yang terpelihara dengan baik. Bandar ini pernah menjadi ibu kota Perancis Baru dan merupakan satu-satunya bandar di Amerika Utara di utara Mexico yang masih mengekalkan sebahagian besar sistem kubunya.[72]
Taman Negara Miguasha Semula jadi 1999 Tapak fosil dari Devon Akhir, kira-kira 370 juta tahun lalu, yang mengandungi himpunan fosil ikan yang penting untuk memahami peralihan evolusi vertebrata daripada hidupan akuatik kepada daratan.[73]
Anticosti Semula jadi 2023 Rekod stratigrafi dan fosil yang sangat lengkap bagi kepupusan besar-besaran pertama hidupan haiwan pada skala sejagat, yang berlaku antara kira-kira 447 hingga 437 juta tahun lalu.[74]

Bendera Quebec, yang dikenali sebagai Fleurdelisé, terdiri daripada salib putih dan empat bunga lis putih pada latar biru, dengan nisbah lebar kepada panjang 2:3.[75] Bendera itu dinaikkan buat kali pertama di Bangunan Parlimen Quebec pada 21 Januari 1948 dan kemudian ditetapkan sebagai lambang kebangsaan Quebec.[76]

Cogan kata Je me souviens ("Saya ingat") dicipta oleh arkitek Eugène-Étienne Taché, yang mengukirnya di bawah jata pada muka hadapan Bangunan Parlimen ketika menyediakan pelan bangunan tersebut pada 1883.[77] Jata yang ditetapkan pada 1939 menggabungkan bunga lis yang mewakili zaman pemerintahan Perancis, singa heraldik yang merujuk kepada hubungan sejarah dengan Britain dan ranting tiga helai daun mapel yang melambangkan zaman Kanada. Mahkota Tudor yang ditambahkan pada 1939 telah dikeluarkan daripada versi rasmi pada Januari 2026 bagi menghapuskan rujukan monarki dan unsur yang dianggap sebagai warisan kolonial.[78] Quebec turut mempunyai tiga lambang rasmi lain, iaitu pokok birch kuning (Betula alleghaniensis), burung hantu salji (Bubo scandiacus) dan iris biru (Iris versicolor).[79]

Lihat juga

[sunting | sunting sumber]

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. 1 2 "Place names – Quebec" (dalam bahasa Inggeris). Natural Resources Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  2. 1 2 "House of Commons Seat Allocation by Province, 2022–2032" (dalam bahasa Inggeris). Elections Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  3. 1 2 "The Constitution Acts, 1867 to 1982, section 22" (dalam bahasa Inggeris). Department of Justice Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  4. 1 2 3 "Biography" (dalam bahasa Inggeris). Office of the Lieutenant Governor of Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  5. 1 2 3 "Christine Fréchette" (dalam bahasa Perancis). Assemblée nationale du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  6. 1 2 3 4 "Land and freshwater area, by province and territory" (dalam bahasa Inggeris). Statistics Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  7. 1 2 3 4 "Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories" (dalam bahasa Inggeris). Statistics Canada. 9 Februari 2022. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  8. 1 2 3 4 "Population estimates, quarterly" (dalam bahasa Inggeris). Statistics Canada. 17 Jun 2026. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  9. 1 2 3 4 5 6 "Charter of the French language" (dalam bahasa Inggeris). Publications Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  10. 1 2 "Quarterly indicators, Québec and Canada" (dalam bahasa Inggeris). Institut de la statistique du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  11. 1 2 3 4 5 6 "Northern Quebec Territory" (dalam bahasa Inggeris). Gouvernement du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  12. 1 2 "Bijuralism and Harmonization" (dalam bahasa Inggeris). Department of Justice Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  13. 1 2 3 4 "Les 11 nations autochtones du Québec" (dalam bahasa Perancis). Gouvernement du Québec. 15 Julai 2025. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  14. 1 2 "Focus on Geography Series, 2021 Census: Quebec, immigration" (dalam bahasa Inggeris). Statistics Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  15. 1 2 3 4 5 6 "Discover Canada: Canada's history" (dalam bahasa Inggeris). Government of Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  16. 1 2 3 "Provinces and territories" (dalam bahasa Inggeris). Intergovernmental Affairs, Government of Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  17. 1 2 "Quiet Revolution" (dalam bahasa Inggeris). The Canadian Encyclopedia. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  18. 1 2 "Référendum sur le projet de souveraineté-association pour le Québec de 1980" (dalam bahasa Perancis). Élections Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  19. 1 2 "1995 referendum on Québec's accession to sovereignty" (dalam bahasa Inggeris). Élections Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  20. 1 2 "Produit intérieur brut par industrie au Québec, décembre 2025" (dalam bahasa Perancis). Institut de la statistique du Québec. 26 Mac 2026. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  21. 1 2 3 "Québec hydropower: clean, renewable and low in GHG emissions" (dalam bahasa Inggeris). Hydro-Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  22. ↑ "Origin of the names of Canada and its provinces and territories" (dalam bahasa Inggeris). Natural Resources Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  23. ↑ "The Arrival of the Europeans: 17th Century Wars" (dalam bahasa Inggeris). Department of National Defence Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  24. 1 2 "Conquest of New France" (dalam bahasa Inggeris). The Canadian Encyclopedia. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  25. 1 2 3 "Quebec" (dalam bahasa Inggeris). Canadian Heritage. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  26. 1 2 "The beginnings of civil law on Canadian soil: Historical review (1663–1867)" (dalam bahasa Inggeris). Department of Justice Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  27. ↑ "Historical boundaries of Canada" (dalam bahasa Inggeris). Canadian Heritage. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  28. ↑ "History of Québec and Canada: 1840 to 1945" (PDF) (dalam bahasa Inggeris). Gouvernement du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  29. ↑ "History of the right to vote in Québec" (dalam bahasa Inggeris). Élections Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  30. ↑ "Results of November 15, 1976 general election" (dalam bahasa Inggeris). Élections Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  31. 1 2 "Debates of the House of Commons, 27 November 2006" (dalam bahasa Inggeris). House of Commons of Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  32. ↑ "Géologie" (dalam bahasa Perancis). Gouvernement du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  33. ↑ "Selected principal rivers, by drainage basin" (dalam bahasa Inggeris). Statistics Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  34. ↑ "Hydrology of Canada" (dalam bahasa Inggeris). Environment and Climate Change Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  35. ↑ "Territoires protégés et conservés au Québec" (dalam bahasa Perancis). Institut de la statistique du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  36. ↑ "Températures: changements projetés" (dalam bahasa Perancis). Ouranos. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  37. 1 2 3 4 "Population and demography statistics" (dalam bahasa Inggeris). Statistics Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  38. 1 2 "Language statistics" (dalam bahasa Inggeris). Statistics Canada. 26 Mei 2026. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  39. ↑ "Mission and mandates of the Secrétariat aux relations avec les Québécois d'expression anglaise" (dalam bahasa Inggeris). Gouvernement du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  40. ↑ "Focus on Geography Series, 2021 Census: Quebec" (dalam bahasa Inggeris). Statistics Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  41. ↑ "Indigenous Population Profile, 2021 Census of Population: Quebec" (dalam bahasa Inggeris). Statistics Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  42. 1 2 "Duties" (dalam bahasa Inggeris). Office of the Lieutenant Governor of Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  43. ↑ "Parliamentary Proceedings" (dalam bahasa Inggeris). Assemblée nationale du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  44. 1 2 "Members" (dalam bahasa Inggeris). Assemblée nationale du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  45. ↑ "The Lieutenant Governors" (dalam bahasa Inggeris). Canadian Heritage. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  46. ↑ "Federalism in Canada" (dalam bahasa Inggeris). Intergovernmental Affairs, Government of Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  47. 1 2 3 "Portraits des régions administratives" (dalam bahasa Perancis). Gouvernement du Québec. 10 April 2026. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  48. ↑ "Organisation municipale" (dalam bahasa Perancis). Gouvernement du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  49. ↑ "Québec's real GDP at market prices down in the fourth quarter of 2025" (dalam bahasa Inggeris). Institut de la statistique du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  50. ↑ "Portrait socioéconomique de la région de Montréal" (dalam bahasa Perancis). Gouvernement du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  51. ↑ "Transports" (dalam bahasa Inggeris). Gouvernement du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  52. ↑ "Our company" (dalam bahasa Inggeris). VIA Rail Canada. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  53. ↑ "About us" (dalam bahasa Inggeris). Aéroports de Montréal. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  54. ↑ "Québec education system" (dalam bahasa Inggeris). Gouvernement du Québec. 11 Jun 2026. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  55. ↑ "Eligibility for instruction in English" (dalam bahasa Inggeris). Gouvernement du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  56. ↑ "Health Insurance and Prescription Drug Insurance" (dalam bahasa Inggeris). Gouvernement du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  57. ↑ "The 11 Indigenous nations of Québec" (dalam bahasa Inggeris). Gouvernement du Québec. 27 Oktober 2025. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  58. ↑ "Partout, la culture – Politique culturelle du Québec" (PDF) (dalam bahasa Perancis). Gouvernement du Québec. 2018. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  59. ↑ "Français québécois". Vitrine linguistique (dalam bahasa Perancis). Office québécois de la langue française. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  60. ↑ "Indigenous Languages Component" (dalam bahasa Inggeris). Gouvernement du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  61. ↑ "Mission and values" (dalam bahasa Inggeris). Conseil des arts et des lettres du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  62. ↑ "About SODEC" (dalam bahasa Inggeris). Société de développement des entreprises culturelles. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  63. ↑ "Bibliothèque et Archives nationales du Québec" (dalam bahasa Perancis). Bibliothèque et Archives nationales du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  64. ↑ "L'histoire du Cirque du Soleil" (dalam bahasa Perancis). Cirque du Soleil. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  65. ↑ "After a decline, the audiovisual industry was up in Québec in 2024-2025" (dalam bahasa Inggeris). Institut de la statistique du Québec. 10 Jun 2026. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  66. ↑ "Au Québec, on bouge! Politique de l'activité physique, du sport et du loisir" (PDF) (dalam bahasa Perancis). Gouvernement du Québec. 2017. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  67. ↑ "Pour retrouver le plaisir d'être actif! Plan d'action pour valoriser la pratique d'activités physiques, sportives et récréatives au Québec 2022-2027" (PDF) (dalam bahasa Perancis). Gouvernement du Québec. 2022. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  68. ↑ "Canadiens' captaincy carries unique weight of history, responsibility". NHL.com (dalam bahasa Inggeris). National Hockey League. 15 September 2022. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  69. ↑ "Stanley Cup Winners". NHL Records (dalam bahasa Inggeris). National Hockey League. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  70. ↑ "Montreal 1976 Summer Olympics - Athletes, Medals & Results" (dalam bahasa Inggeris). International Olympic Committee. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  71. ↑ "Canadian Grand Prix - F1 Race - Circuit de Gilles-Villeneuve" (dalam bahasa Inggeris). Formula One. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  72. ↑ "Historic District of Old Québec". UNESCO World Heritage Centre (dalam bahasa Inggeris). UNESCO. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  73. ↑ "Miguasha National Park". UNESCO World Heritage Centre (dalam bahasa Inggeris). UNESCO. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  74. ↑ "Anticosti". UNESCO World Heritage Centre (dalam bahasa Inggeris). UNESCO. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  75. ↑ "Loi sur le drapeau et les emblèmes du Québec". Légis Québec (dalam bahasa Perancis). Éditeur officiel du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  76. ↑ "Jour du Drapeau - Le fleurdelisé souffle ses 78 bougies" (dalam bahasa Perancis). Gouvernement du Québec. 21 Januari 2026. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  77. ↑ "Devise du Québec : Je me souviens" (dalam bahasa Perancis). Gouvernement du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  78. ↑ "Armoiries du Québec" (dalam bahasa Perancis). Gouvernement du Québec. 23 Januari 2026. Dicapai pada 29 Julai 2026.
  79. ↑ "Emblèmes du Québec" (dalam bahasa Perancis). Gouvernement du Québec. Dicapai pada 29 Julai 2026.

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Quebec&oldid=6915009"