Randoseru

Een randoseru

Een randoseru (Japans: ランドセル) is een stevige rugtas met harde zijkanten, vervaardigd uit gestikt leer of een leerachtig synthetisch materiaal, die voornamelijk in Japan wordt gebruikt door leerlingen in het basisonderwijs. Traditioneel krijgt een kind deze tas bij de start van het eerste schooljaar, waarna dezelfde tas doorgaans tot en met groep 6 wordt gebruikt. De term is ontleend aan het Nederlandse woord ransel of het Duitse Ranzen.

Een vergelijkbaar systeem bestaat in westerse scholen. In vergelijking met de Japanse randoseru zijn varianten zoals de Duitse Schulranzen en de Nederlandse boekentas echter vaak eenvoudiger van vorm en lichter van materiaal.

Ontwerp

In meer conservatieve scholen worden kleur, merk en ontwerp vaak voorgeschreven, waarbij rood traditioneel voor meisjes en zwart voor jongens wordt gebruikt. Daarnaast zijn ook meer kleurrijke varianten beschikbaar, zoals roze, bruin, donkerblauw, groen, blauw en tweekleurige uitvoeringen. Deze variaties bestaan al sinds de jaren zestig, maar werden aanvankelijk weinig verkocht, mede door de uniforme benadering binnen het onderwijssysteem. Vanaf het begin van de jaren 2000 nam de diversiteit toe, mede als compromis voor ouders die traditie willen behouden binnen gemoderniseerde scholen waar uniformen en het gebruik van de randoseru niet langer verplicht zijn.

Een typische randoseru meet circa 30 cm in hoogte, 23 cm in breedte en 18 cm in diepte. De delen die in contact komen met het lichaam zijn vaak uitgevoerd in zachter leer of ander materiaal. Leeg weegt de tas ongeveer 1,2 kilogram. Door de vraag naar lichtere en duurzamere varianten wordt sinds 2004 circa 70% vervaardigd uit het synthetische materiaal Clarino. De tas heeft harde zijkanten, meerdere compartimenten en sluit met een lange flap die over de gehele lengte valt en onderaan wordt vastgeklikt. Fabrikanten bieden doorgaans twee formaten aan, waaronder een iets grotere variant geschikt voor A4-documenten.

Ter bevordering van de verkeersveiligheid werken veel gemeenschappen samen met het Japanse Instituut voor Verkeersveiligheid (交通安全協会, kōtsū anzen kyōkai) om gele kunststof hoezen te verspreiden die over de randoseru worden geplaatst, zodat deze beter zichtbaar is in het verkeer.

Geschiedenis

Randoseru in een advertentie in een Japans tijdschrift uit 1938

Het gebruik van de randoseru vindt zijn oorsprong in de Edoperiode. In het kader van westerse hervormingen binnen het Japanse leger werd de Nederlandse rugzak, aangeduid als ransel (ランドセル, randoseru), geïntroduceerd als draagmiddel voor infanteriesoldaten. De vorm vertoonde al overeenkomsten met de hedendaagse randoseru.

In 1885 stelde de Japanse overheid via de eliteschool Gakushūin het gebruik van een rugzak voor als standaard voor basisscholieren. Tegelijkertijd werd het gebruik van vervoer per auto of riksja naar school verboden, om te stimuleren dat leerlingen hun eigen spullen droegen en te voet naar school gingen. Aanvankelijk leek de tas nog op een conventionele rugzak, maar dit veranderde in 1887, toen de kroonprins bij zijn intrede op de basisschool een rugzak ontving. Ter ere van het leger kreeg deze een vorm die was geïnspireerd op militaire rugzakken. Deze stijl werd al snel populair en ontwikkelde zich tot de huidige randoseru.

Door de hoge kosten bleef de randoseru lange tijd voor veel gezinnen onbetaalbaar. Tot de sterke economische groei van Japan na de Tweede Wereldoorlog werden eenvoudige schoudertassen en furoshiki (vierkante wikkeldoeken) vaker gebruikt als schooltas.

Er bestaat een populaire opvatting dat de metalen clip aan de zijkant van de randoseru bedoeld was voor het dragen van handgranaten. Dit is echter onjuist. De clip werd na de Tweede Wereldoorlog toegevoegd om voorwerpen zoals lunchboxen en sportkleding te bevestigen.

Productie

De productie van randoseru gebeurt grotendeels met de hand. Een tas bestaat uit een lichaam uit één stuk en circa 200 afzonderlijke onderdelen, vervaardigd uit gestanste materialen en polyurethaan verstevigingen. De assemblage omvat onder meer persen, machinaal naaien, verlijmen, het boren van gaten voor de schouderbanden en het aanbrengen van klinknagels.

De gebruikte materialen en constructie zijn ontworpen om de tas gedurende de volledige basisschoolperiode van zes jaar te laten meegaan. Door zorgvuldig gebruik en onderhoud kan de levensduur echter aanzienlijk langer zijn, waardoor de randoseru vaak in goede staat behouden blijft tot ver in de volwassenheid. Voor veel Japanners heeft de tas daardoor ook een symbolische waarde als herinnering aan de kindertijd.

De duurzaamheid en symbolische betekenis weerspiegelen zich in de prijs. Een nieuwe randoseru van echt of synthetisch leer kost doorgaans tussen de 30.000 en 40.000 yen in ketenwinkels of supermarkten. Exemplaren uit warenhuizen of traditionele ateliers liggen meestal tussen de 55.000 en 70.000 yen, met uitschieters boven de 100.000 yen. Modellen van Clarino zijn doorgaans goedkoper. Daarnaast worden randoseru vaak tegen lagere prijzen aangeboden via veilingsites, met name na de start van het schooljaar in april. In januari 2012 varieerden populaire modellen op Amazon.co.jp tussen 8.280 en 16.980 yen.

Mediabestanden

Zie de categorie Randoseru van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

· ·

Koffers, tassen en zakken