Dregowicze

Dregowicze, Drogowicze – plemię wschodniosłowiańskie zamieszkujące od IX do XII wieku tereny dzisiejszej Białorusi.

Etymologia

Nazwa plemienia najprawdopodobniej pochodzi od prasłowiańskiego słowa „*drъgъva” (występującego jedynie w języku południowobiałoruskim jako „dregva” i północnoukraińskim jako „dragva, dryagva”, które jest zapożyczeniem z języków bałtyckich „dreguva” oznaczającego „ bagno”, "moczar", "błoto"), ponieważ Dregowicze w dużym stopniu zamieszkiwali tereny bagienne^[1].

Historia

Na ziemie dzisiejszej Białorusi przybyli w drugiej połowie I tysiąclecia ze strefy lessowej na Wołyniu, wyparci stamtąd przez ludy tureckie. Około IX wieku Dregowicze przeszli na gospodarkę rolniczą i hodowlaną. Wodne szlaki handlowe na ziemi Dregowiczów wzdłuż Prypeci i Bugu sprzyjały rozwojowi handlu pomiędzy Słowianami zachodnimi a arabskim Wschodem^[2].

Pierwsza wzmianka o Dregowiczach znajduje się w kronice Powieść minionych lat (ok. 1113), gdzie wymienieni są wśród 12 plemion. W De Administrando Imperio (napisanej pomiędzy 948 a 952) autorstwa Konstantyna Porfirogenety znajduje się wzmianka o „δρουγουβίται”, „Drougoubitai”^[3].

Wzmianki o Dregowiczach pojawiają się w latopisach po raz ostatni pod rokiem 1149^[4].

Rozpoznano zabytki archeologiczne Dregowiczów na które składają się pozostałości osad rolniczych, kurhany z kremacjami i niewielkie gródki. Charakterystyczną cechą identyfikującą osady Dregowiczów są metalowe kule pokryte granulacją.

Granice

Granice ziem dregowickich zakreślały rzeki na południu Prypeć, na wschodzie Dniepr^[5], na północy Dźwina i Niemen, na zachodzie Bug. Sąsiadowali od południa z Drewlanami^[6] (przypuszczalnie był to odłam Dregowiczów znad południowego Polesia) i Dulebami, na wschodzie z Radymiczami, na północy z Krywiczami, na północy z Jaćwięgami, na północnym zachodzie z Mazowszanami i Lędzianami^[7].

Zobacz też

Przypisy

↑ PredragP. Komatina PredragP., Nasleđe i stvaranje: Sveti Ćirilo, Sveti Sava: 869-1219-2019. 1, JovankaJ. Radić, Viktor D.V.D. Savić (red.), Staroslovensko i srpsko nasleđe, Beograd: Institut za srpski jezik SANU, 2019 (2), s. 4-5, ISBN 978-86-82873-70-9 [dostęp 2025-08-08] (serb.-chorw.).
↑ M. Kosman, Historia Białorusi, s. 30.
↑ M. Kosman, Historia Białorusi, s. 27.
↑ WojciechW. Szymański WojciechW., Mały Słownik Kultury Dawnych Słowian, LechL. Leciejewicz (red.), Warszawa: Wiedza Powszechna, 1972, s. 93 (pol.).
↑ Соловьёва Г.Ф. /SołowjewaС.Г.Ф./S. G.F., О восточной границе дреговичей (O Wostocznoj granice Dregowiczej), „Краткие сообщения Института археологии.” (110), 1967, s. 10-13 (ros.).
↑ WŁODZIMIERZW. ANTONIEWICZ WŁODZIMIERZW., NIEKTÓRE ZAGADNIENIA HISTORIOGRAFII DAWNYCH SŁOWIAN XIX I XX STULECIA, „Światowid”, 27, 1966, s. 64 .
↑ M. Kosman, Historia Białorusi, s. 29.

Bibliografia

MarceliM. Kosman MarceliM., Historia Białorusi, Wrocław: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1979, ISBN 83-04-00201-9, OCLC 69558948 .

[1] PredragP. Komatina PredragP., Nasleđe i stvaranje: Sveti Ćirilo, Sveti Sava: 869-1219-2019. 1, JovankaJ. Radić, Viktor D.V.D. Savić (red.), Staroslovensko i srpsko nasleđe, Beograd: Institut za srpski jezik SANU, 2019 (2), s. 4-5, ISBN 978-86-82873-70-9 [dostęp 2025-08-08] (serb.-chorw.).

[2] M. Kosman, Historia Białorusi, s. 30.

[3] M. Kosman, Historia Białorusi, s. 27.

[4] WojciechW. Szymański WojciechW., Mały Słownik Kultury Dawnych Słowian, LechL. Leciejewicz (red.), Warszawa: Wiedza Powszechna, 1972, s. 93 (pol.).

[5] Соловьёва Г.Ф. /SołowjewaС.Г.Ф./S. G.F., О восточной границе дреговичей (O Wostocznoj granice Dregowiczej), „Краткие сообщения Института археологии.” (110), 1967, s. 10-13 (ros.).

[6] WŁODZIMIERZW. ANTONIEWICZ WŁODZIMIERZW., NIEKTÓRE ZAGADNIENIA HISTORIOGRAFII DAWNYCH SŁOWIAN XIX I XX STULECIA, „Światowid”, 27, 1966, s. 64 .

[7] M. Kosman, Historia Białorusi, s. 29.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]