Mastrycht
Wygląd
| System | Oddział | Piętro | Wiek (mln lat) |
|---|---|---|---|
| Paleogen | Paleocen | Dan | młodsze |
| Kreda | Górna | Mastrycht | 66,0–72,1 |
| Kampan | 72,1–83,6 | ||
| Santon | 83,6–86,3 | ||
| Koniak | 86,3–89,8 | ||
| Turon | 89,8–93,9 | ||
| Cenoman | 93,9–100,5 | ||
| Dolna | Alb | 100,5–113,0 | |
| Apt | 113,0–125,0 | ||
| Barrem | 125,0–129,4 | ||
| Hoteryw | 129,4–132,9 | ||
| Walanżyn | 132,9–139,8 | ||
| Berrias | 139,8–145,0 | ||
| Jura | Górna | Tyton | starsze |
| Podział według IUGS, luty 2017 | |||
Mastrycht (ang. Maastrichtian)
- w sensie geochronologicznym – szósty, najmłodszy, wiek późnej kredy, trwający około 6,1 milionów lat (od 72,1 ± 0,2 do 66,0 mln lat temu). Mastrycht jest młodszy od kampanu a starszy od danu (paleocen).
- w sensie chronostratygraficznym – szóste, najwyższe, piętro górnej kredy, wyższe od kampanu a niższe od danu.
Stratotyp dolnej granicy mastrychtu znajduje się w Tercis les Bains nad rzeką Adour (Landes, Francja). Granica opiera się na pierwszym wystąpieniu amonita Pachydiscus neubergicus (Hauer, 1858).
Nazwa pochodzi od miasta Maastricht w Limburgii (Holandia).
Był to ostatni okres, w którym żyły nieptasie dinozaury, pterozaury, plezjozaury i mozazaury.
Fauna kręgowa
[edytuj | edytuj kod]| Ssaki mastrychtu | ||||
|---|---|---|---|---|
| Takson | Występowanie | Miejsce | Opis | Grafika |
| Montana | Jeden z największych mezozoicznych ssaków. | |||
| Montana | Uważany za najwcześniejszego przedstawiciela naczelnych lub Primatomorpha | |||
| Mongolia | ||||
| Ptaki mastrychtu | ||||
|---|---|---|---|---|
| Takson | Występowanie | Miejsce | Opis | Grafika |
|
Rodzaj ptaków spokrewnionych ze współczesnymi kaczkami i gęsiami. Znaleziony w formacji Hornerstone w New Jersey. Starszy z dwóch znanych gatunków Anatalavis. Młodszy, z wczesnego eocenu Londynu, nosi nazwę A. oxfordi. | |||
|
Rodzaj drapieżnego ptaka. Obejmuje dwa gatunki, oba występujące w mastrychcie. Gatunek typowy, Avisaurus archibaldi, został odkryty w formacji Hell Creek w stanie Montana. | |||
|
Monotypowy rodzaj nielotnego uzębionego morskiego ptaka, spokrewniony z hesperornisem. Był to duży ptak (ponad 1,5 m długości) żyjący w płytkich wodach na terenach dzisiejszej północnej Kanady. | |||
|
Przedstawiciel siewkowych z formacji Lance Creek. Jego relacje ewolucyjne są niejasne. Znany jedynie z niekompletnej kości kruczej C. major jest jedynym znanym gatunkiem z rodzaju Ceramornis. | |||
|
Rodzaj siewkowatych z formacji Lance Creek w stanie Wyoming. | |||
|
Rodzaj ptaka drapieżnego odkryty w Argentynie. Prawdopodobnie spokrewniony z Avisaurus. Metrowej długości przypominający orła drapieżca, jedyny znany gatunek rodzaju to Enantiornis leali. | |||
|
Rodzaj dużych nielotów podobnych do bezgrzebieniowych. Jaja przypisywane wcześniej tytanozaurom mogą w rzeczywistości należeć do przedstawicieli Gargantuavis. Znany z terenów dzisiejszej Francji Gargantuavis philoinos jest jedynym znanym gatunkiem rodzaju. | |||
| Duży wodny nurkujący ptak z zębami, szczątkowymi skrzydłami i płatowatymi palcami. Odkryty w Kansas przez Marsha podczas wojny o kości. | ||||
|
Stosunkowo prymitywny rodzaj spokrewniony z hesperornisem. Ten uzębiony nielotny ptak żył w wodach słodkich, w przeciwieństwie do swych krewnych. Jedyny znany gatunek rodzaju to Judinornis nogontsavensis. Żył w estuariach i rzekach gór formacji Nemegt w Mongolii. | |||
|
||||
|
Rodzaj ptaka brodzącego o niepewnej pozycji systematycznej, przypominał wielkością i budową nóg współczesnego kulika. Jedyny znany gatunek, żył w Argentynie | |||
|
Ptak morski z Chile. Miał śródstopie ptaka nurkującego z pomocą nóg, ale jego pokrewieństwo jest nieznane. Jedyny znany gatunek żył na granicy kampanu i mastrychtu. | |||
|
||||
|
Rodzaj ptaków z formacji Lance Creek spokrewniony z hesperornisem.
Typowy (i jedyny znany gatunek) otrzymał epitet na cześć doktora Alexandra F. Skutcha. Odkryte szczątki obejmują tylko prawą kość kwadratową i fragmenty szkieletu pozaczaszkowego. | |||
|
||||
|
Krewny współczesnych kaczek i gęsi. Jedyny znany gatunek rodzaju, Vegavis iaai, jest znany ze skamieniałości jednego osobnika odkrytych na Antarktydzie. | |||
†Teropody (nie-ptasie)
[edytuj | edytuj kod]| †Nie-ptasie teropody mastrychtu | ||||
|---|---|---|---|---|
| Takson | Występowanie | Miejsce | Opis | Grafika |
|
Formacja Allen?, Formacja Anacleto?, Argentyna | Dwunożny drapieżnik osiągający prawdopodobnie 7–9 m długości; znany jedynie z jednej niekompletnej czaszki | ||








