Przejdź do zawartości

Steven Seagal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Steven Seagal
Ilustracja
Steven Seagal (2024)
Imię i nazwisko

Steven Frederic Seagal

Data i miejsce urodzenia

10 kwietnia 1952[1]
Lansing

Zawód

aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy, muzyk, polityk

Współmałżonek

Miyako Fujitani
(1975–1986; rozwód)
Adrienne La Russa
(1984; unieważnione)
Kelly LeBrock
(1987–1996; rozwód)
Erdenetuya Seagal
(od 2009)

Lata aktywności

od 1982

Odznaczenia
Order Przyjaźni
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Strona internetowa

Steven Frederic Seagal /sᵻˈɡɑːl/ (ur. 10 kwietnia 1952[1] w Lansing) – amerykański aktor kina akcji, reżyser, scenarzysta, producent filmowy i muzyk, który posiada również serbskie i rosyjskie obywatelstwo.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Młodość

[edytuj | edytuj kod]

Jest synem Patricii (Irlandki) i Stephana, nauczyciela matematyki stosowanej na Uniwersytecie w Berkeley (jego rodzice byli rosyjskimi Żydami, którzy wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych[2]). Ukończył Buena High School w Wirginii.

Początki jego kariery nie są związane z filmem. W 1971 r. Seagal wyjechał do Japonii, gdzie pracował jako dziennikarz i nauczyciel języka angielskiego[3]. Jednocześnie kształcił swoje umiejętności we wschodnich stylach walki i został nauczycielem aikido. W życiu prywatnym, tak samo, jak i w walce, był bardzo żywiołową osobą. Uwiódł Miyako Fujitani, córkę swego nauczyciela aikido, a gdy okazało się, że dziewczyna jest w ciąży, poślubił ją. Po wyjeździe z Japonii przez pewien czas podróżował po świecie.

Kariera filmowa

[edytuj | edytuj kod]

W 1982 powrócił do Stanów Zjednoczonych i w Hollywood rozpoczął nauczanie karate[4]. Uczył także aktorów w Hollywood, między innymi Seana Connery’ego. Jego uczeń Michael Ovitz, szef agencji aktorskiej, zaaranżował spotkanie z właścicielami wytwórni „Warner Bros”, na którym Steven Seagal zaprezentował swoje predyspozycje i w rezultacie otrzymał propozycję kontraktu[5].

Zadebiutował przed kamerami rolą w filmie Nico – ponad prawem (1988), w którym partnerowała mu Sharon Stone[4]. Produkcja przyniosła aktorowi rozpoznawalność. Wraz z modelką Kelly LeBrock, swoją trzecią żoną zagrał w filmie Wygrać ze śmiercią (1990). Choć kolejne role nie przyniosły mu uznania w oczach krytyków, to szybko umocniły jego pozycję jako odtwórcy postaci „twardych facetów” i obok takich gwiazd kina akcji, jak Arnold Schwarzenegger, Jean-Claude Van Damme, Chuck Norris czy Sylvester Stallone, na stałe wszedł do światowej historii kina.

Jako reżyser zadebiutował filmem Na zabójczej ziemi (1994), w którym zagrał także główną rolę. W późniejszym okresie został również producentem. Zrealizował m.in. film Liberator.

Działalność muzyczna

[edytuj | edytuj kod]
Seagal w Glasgow (2007)

Seagal podjął także działalność muzyczną i gra na gitarze. Nagrał dwa albumy: Songs from the Crystal Cave (2005) i Mojo Priest (2006). W 2006 ze swoim zespołem Thunderbox występował w Ameryce i Europie. 10 sierpnia 2014 roku zagrał koncert dla prorosyjskich separatystów na Krymie[6]. Współpracował z wieloma muzykami, takimi jak: James Burton, Vince Gill, Leon Russell, Taj Mahal, Richie Sambora i Delbert Maclinton. Jego utwory wykorzystane zostały w niektórych jego filmach.

Działalność polityczna

[edytuj | edytuj kod]
Seagal, Putin i Jemieljanienko (2012)

Od 2014 aktywnie wspiera rosyjską agresję na Ukrainę, występując dla prorosyjskich separatystów w Donbasie i udzielając wywiadów w rosyjskiej telewizji, gdzie powiela tezy na temat rosyjskiej agresji na Ukrainę. W 2022 zapowiedział stworzenie filmu dokumentalnego mającego usprawiedliwiać rosyjską agresję na Ukrainę[7]. Twierdzi, że na Ukrainie wciąż rządzą i walczą naziści. Powiela stwierdzenia rosyjskiej propagandy o ofensywnej roli NATO (w tym Polski, Niemiec i USA), które jakoby miało stwarzać zagrożenie dla Rosji[8].

W 2016 otrzymał obywatelstwo serbskie i rosyjskie[9]. Twierdzi publicznie, że jest „...Rosjaninem a Rosja to jego dom”[10].

Utworzył firmę Zhara Fight z siedzibą w Rosji, która promować ma wydarzenia na żywo – walki MMA i boks. 30 maja 2018 odbyła się impreza inauguracyjna w Vegas City Hall[11].

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej w 2018 powierzyło mu funkcję „specjalnego przedstawiciela do spraw stosunków humanitarnych pomiędzy Rosją a Stanami Zjednoczonymi”[12], a w 2020 został członkiem rosyjskiej nowo utworzonej przez Zachara Prilepina partii „Sprawiedliwa Rosja – Za Prawdę”[13]. Po inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 agencja RIA Nowosti opublikowała informację, że Seagal w rozmowie z dziennikarzami miał powiedzieć, że „nigdy nie zrezygnuje z rosyjskiego paszportu” i że „codziennie spotyka się z rusofobią”[12].

W 2023 został odznaczony Orderem Przyjaźni przez Władimira Putina[14]. Z kolei w 2024 wziął udział w inauguracji kolejnej kadencji prezydenckiej rosyjskiego dyktatora[15].

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

Czterokrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną w latach 1975–1986 była Miyako Fujitani, z którą ma dwójkę dzieci: Kentaro Seagal (ur. 1976) i Ayako Fujitani (ur. 1979). W 1984 był krótko żonaty z Adrienne La Russa, małżeństwo anulowano. 5 września 1987 poślubił Kelly LeBrock, z którą ma trójkę dzieci: Annalizę (ur. 1987), Arissę (ur. 1993) i Dominicka (ur. 1990). Para rozwiodła się w 1996 roku. W 2009 zawarł związek małżeński z Erdenetuyą Batsukh, z którą ma jedno dziecko. Ma także córkę Savannah (ur. 1996) z Arissą Wolf.

Ukończył akademię policyjną[16]. Został zastępcą szeryfa w parafii Jefferson (odpowiednik hrabstwa) w Luizjanie[17]. Interesuje się buddyzmem tybetańskim. Oprócz sztuk walki poznawał także medycynę naturalną, między innymi akupunkturę i ziołolecznictwo.

Konflikty z aktorami i inne kontrowersje

[edytuj | edytuj kod]

W wywiadzie udzielonym dla Los Angeles Times w 1988 roku powiedział, że pracował dla CIA, ze względu na swą znajomość sztuk walki oraz umiejętności językowe. Stwierdził też, że w 1979 roku pomagał szachowi Iranu Mohammadowi Pahlawiemu oraz członkom jego rodziny w bezpiecznej ucieczce z kraju i ochraniał ich domy w Londynie i Paryżu. Przypisał też sobie, że ochraniał abp. Desmonda Tutu oraz egipskiego prezydenta Sadata[18]. CIA nie potwierdziło, by przeprowadzało takie operacje. Podczas kręcenia filmu Nico w 1988 roku stwierdził, że niektóre fragmenty filmu są „bardzo autobiograficzne”[3].

Twierdzi, że zna dalekowschodnie sztuki walki: aikido, judo, karate, kendo i kung-fu[potrzebny przypis].

Był krytykowany przez byłych kaskaderów, którzy mieli okazję pracować z nim w filmach. Kane Hodder, Stephen Quadros i Gene LeBell zarzucali Seagalowi, że uderza ich intencjonalnie[19][20]. W podobny sposób wypowiadali się o nim niektórzy aktorzy: Sean Connery powiedział, że Seagal podczas kręcenia filmu Nigdy nie mów nigdy złamał mu nadgarstek[21].

Miał wiele procesów ze strony aktorek, zarzucających mu molestowanie. Takie zarzuty postawiły mu m.in. Portia de Rossi[22] i Rachel Grant[23][24].

W 1997 podczas przyjęcia w domu Sylvestra Stallone’a w Miami przechwalał się, że skopałby tyłek Van Damme’owi. Van Damme zaoferował wtedy Seagalowi, aby wyszli na zewnątrz domu i sprawdzili kto jest lepszy. Jednak Seagal przeprosił wszystkich i opuścił spotkanie. Wieczorem tego samego dnia ponownie spotkali się w klubie nocnym. Van Damme ponownie złożył ofertę Seagalowi, jednak do walki nie doszło. Według Stallone’a Seagal wystraszył się Van Damme’a[25][26].

Lama Penor Rinpocze w 1997 ogłosił, że Seagal nosi w sobie ducha XVII-wiecznego mistrza buddyjskiego o imieniu Czungdrag Dordże, który z powodu współczucia dla cierpienia istot żywych odrodził się, aby pomóc wszystkim istotom osiągnąć oświecenie. Seagal złożył hojną darowiznę na rzecz klasztoru Penora Riponcze[27].

Podczas kręcenia filmu Uprowadzona 3 obraził Liama Neesona zarzucając mu, że nie potrafi walczyć jak prawdziwa gwiazda kina akcji[28].

Filmografia

[edytuj | edytuj kod]
Seagal (2006)
Seagal (2012)
Steven Seagal (2014)
Seagal (2016)
Seagal (2020)

Filmy

[edytuj | edytuj kod]

Seriale

[edytuj | edytuj kod]

Gościnnie

[edytuj | edytuj kod]
  • 1992: HBO First Look
  • 1988–1997: Roseanne jako on sam

Scenarzysta

[edytuj | edytuj kod]

Filmy

[edytuj | edytuj kod]
  • 2005: W stronę słońca (Into the Sun)
  • 2006: Nieobliczalny (Shadow Man)
  • 2006: Najemnik (Mercenary for Justice)
  • 2006: Siła rażenia (Attack Force)
  • 2007: Szalony lot (Flight of Fury)
  • 2008: Zabójczy cel (Kill Switch)
  • 2009: Protektor (The Keeper)
  • 2009: Niebezpieczny człowiek (A Dangerous Man)
  • 2010: W odwecie za śmierć (Born to Raise Hell)
  • 2018: Wyniszczenie (Attrition)

Seriale

[edytuj | edytuj kod]

Reżyser

[edytuj | edytuj kod]

Producent wykonawczy

[edytuj | edytuj kod]

Filmy

[edytuj | edytuj kod]
  • 1988: Nico - ponad prawem (Above the Law)
  • 1990: Wybraniec śmierci (Marked for Death)
  • 1991: Szukając sprawiedliwości (Out for Justice)
  • 1992: Liberator (Under Siege)
  • 1994: Na zabójczej ziemi (On Deadly Ground)
  • 1995: Liberator 2 (Under Siege 2: Dark Territory)
  • 1996: Nieuchwytny (The Glimmer Man)
  • 1997: W morzu ognia (Fire Down Below)
  • 1998: Not Even the Trees
  • 1998: Patriota (The Patriot)
  • 2000: Książę z Central Parku (Prince of Central Park)
  • 2001: The Path Beyond Thought
  • 2002: Wpół do śmierci (Half Past Dead)
  • 2003: Cudzoziemiec (The Foreigner)
  • 2003: Czas zemsty (Out for a Kill)
  • 2003: Bestia (Belly of the Beast)
  • 2004: Poza zasięgiem (Out of Reach)
  • 2005: W stronę słońca (Into the Sun)
  • 2005: Komando smoka (Mang Lung)
  • 2005: Czarny świt (Black Dawn)
  • 2005: Zatopieni (Submerged)
  • 2005: Prowokacja (Today You Die)
  • 2006: Nieobliczalny (Shadow Man)
  • 2006: Najemnik (Mercenary for Justice)
  • 2006: Siła rażenia (Attack Force)
  • 2007: Szalony lot (Flight of Fury)
  • 2007: Sprawiedliwość ulicy (Urban Justice)
  • 2008: Gra o życie (Pistol Whipped)
  • 2008: Zabójczy cel (Kill Switch)
  • 2009: Naprzeciw ciemności (Against the Dark)
  • 2009: Protektor (The Keeper)
  • 2009: Żądza śmierci (Driven to Kill)
  • 2009: Niebezpieczny człowiek (A Dangerous Man)
  • 2010: W odwecie za śmierć (Born to Raise Hell)
  • 2012: Najwyższy wyrok (Maximum Conviction)
  • 2013: Demonstracja siły (Force of Execution)
  • 2014: W imię zasad (A Good Man)
  • 2015: Człowiek zasad (Absolution)
  • 2016: Kodeks sprawiedliwego (Code of Honor)
  • 2016: Snajper: Reguły wojny (Sniper: Special Ops)
  • 2016: Azjatycki łącznik (Asian Connection)
  • 2016: Zabójca idealny (The Perfect Weapon)
  • 2016: Triumf sprawiedliwości (End of a Gun)
  • 2016: Śmiertelna rozgrywka (Contract to Kill)
  • 2017: Zabić Salazara (Cartels)
  • 2018: Wyniszczenie (Attrition)

Seriale

[edytuj | edytuj kod]

Nagrody i nominacje

[edytuj | edytuj kod]

W 1995 roku został nominowany do Złotej Maliny za film Na zabójczej ziemi w trzech kategoriach (najgorszy aktor, najgorsze zdjęcia, najgorszy reżyser). Wygrał w jednej kategorii, jako najgorszy reżyser[29]. W roku 1997 został nominowany za film Krytyczna decyzja w kategorii najgorszy wspierający aktor[30]. W 1998 roku został nominowany za film W morzu ognia w czterech kategoriach[31], a w roku 2003 za film Wpół do śmierci jako najgorszy aktor[32].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 Steven Seagal.
  2. ↑ Russia names actor Steven Seagal special representative for Russian-US humanitarian ties. Jewish Telegraphic Agency, 2018-08-05. [dostęp 2022-08-14]. (ang.).
  3. 1 2 Farrell, Benet i Fuhrman 1990 ↓.
  4. 1 2 Marcin Kulka: Mafijny sekret Seagala. „Propozycja nie do odrzucenia”. wiadomosci.onet.pl. [dostęp 2012-03-21]. (pol.).
  5. ↑ Patrick Goldstein: Steven Seagal Gets a Shot at Stardom. articles.latimes.com, 1988-02-14. [dostęp 2022-08-14]. (ang.).
  6. ↑ Steven Seagal zagrał koncert dla prorosyjskich separatystów.
  7. ↑ Julia Davis, Wywiad S. Seagala w rosyjskiej telewizji w programie Władimira Sołowiowa [online], Twitter, 12 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-13] (ang.).
  8. ↑ Steven Seagal u „żołnierza Putina”. „Widziałem w Ukrainie tysiące nazistów” [online], Onet Kultura, 12 sierpnia 2022 [dostęp 2022-08-14] (pol.).
  9. ↑ Steven Seagal z rosyjskim obywatelstwem – TVN24 [online], tvn24.pl [dostęp 2017-11-26].
  10. ↑ Steven Seagal u „żołnierza Putina”. „Widziałem w Ukrainie tysiące nazistów” [online], kultura.onet.pl [dostęp 2022-08-13] (pol.).
  11. ↑ Steven Seagal będzie promował walki MMA pod szyldem swojej nowej firmy Zhara Fight – EveryWeb.pl, „EveryWeb.pl”, 31 maja 2018 [dostęp 2018-05-31] (pol.).
  12. 1 2 Marta Korycka: Steven Seagal: „Nigdy nie zrzeknę się rosyjskiego obywatelstwa”. Potem rzuca absurdalne oskarżenia. gazeta.pl. [dostęp 2022-07-29]. (pol.).
  13. ↑ UZ: Rosja. Steven Seagal członkiem nowej partii. Wystartuje w wyborach do Dumy? „Popiera pokój”. gazeta.pl, 2020-02-05. [dostęp 2022-07-29]. (pol.).
  14. ↑ Steven Seagal odznaczony przez Putina [online], rmf24.pl [dostęp 2023-02-27] (pol.).
  15. ↑ Na służbie u Putina. Steven Seagal przyjechał na zaprzysiężenie dyktatora. tvp.info, 2024-05-07. [dostęp 2024-06-13].
  16. ↑ Steven Seagal: Cesarz kina akcji skończył 63 lata. film.wp.pl. [dostęp 2015-04-11]. (pol.).
  17. ↑ Marta Koecka: Steven Seagal specjalnie dla „Super Expressu”: Chętnie wróciłbym do Polski. se.pl. [dostęp 2015-01-16]. (pol.).
  18. ↑ Patrick Goldstein. Steven Seagal Gets a Shot at Stardom. „Los Angeles Times”, Feb 14 1988.
  19. ↑ Interview with Jason (Kane Hodder). Unrated Magazine.
  20. ↑ George Karlukovski: Martial Arts Illustrated. MAJ Publications, lipiec 2007, s. 27–28.
  21. ↑ Frost, Caroline (August 25, 2015). „Sean Connery Turns 85 Today... 85 Things You Probably Didn’t Know About 'The First And Best(?) James Bond'”. HuffPost. data dostępu 2020-03-14.
  22. ↑ Portia de Rossi accuses Steven Seagal of sexual harassment. BBC, 9 listopada 2017.
  23. ↑ Rannard, Georgina; Evans, Patrick (January 15, 2018). „Steven Seagal denies Bond girl assault”. BBC News.
  24. ↑ Maddaus, Gene (February 9, 2018). „District Attorney’s Office Reviewing Sex Abuse Case Against Steven Seagal”. Variety.
  25. ↑ Wenn (2008-02-05): Seagal And Van Damme Fisticuffs At Stallone Party. Contactmusic.com. [dostęp 2020-04-15]. (ang.).
  26. ↑ Sylvester Stallone recalls fighting talk. „Daily Express”. [dostęp 2020-04-15]. (ang.).
  27. ↑ Matthew Sweet, Steven Seagal: top action hero and Tibetan lama „Independent” Sunday 14 November 1999.
  28. ↑ Freya Drohan (2014-06-03): Actor Steven Seagal claims Liam Neeson ‘can’t fight like real action movie guys. „Irish Independent”. [dostęp 2020-04-15]. (ang.).
  29. ↑ Razzie Awards (1995) IMDb.
  30. ↑ Razzie Awards (1997) IMDb.
  31. ↑ Razzie Awards (1998) IMDb.
  32. ↑ Razzie Awards (2003) IMDb.

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Steven_Seagal&oldid=80903480”