Penang

Padron:Infobox political divisionAng Penang ay isang estado ng Malaysia na matatagpuan sa hilagang-kanlurang baybayin ng Tangway ng Malaysia. Ito ay nahahati sa dalawang bahagi ng Kipot ng Malacca: ang Pulo ng Penang sa kanluran, kung saan matatagpuan ang kabesera na George Town, at ang Seberang Perai sa kalupaan ng Tangway ng Malaya sa silangan. Ang dalawang hating ito ay pisikal na pinagdurugtong ng Tulay ng Penang at ng Ikalawang Tulay ng Penang. Ang estado ay may hangganan sa Kedah sa hilaga at silangan, at sa Perak sa timog.

Ang Penang ay isa sa mga pinaka-maunlad na makapangyarihang ekonomiya ng Malaysia, na may pangalawang pinakamataas na GDP per capita sa lahat ng estado. Nasa ikalima rin ito sa mga estado sa mga tuntunin ng karaniwang sahod. Ang Penang ang nangungunang tagaluwas ng Malaysia na may halos RM495 bilyon (US$ 119.57 bilyon) na export noong 2024, pangunahin na sa pamamagitan ng Paliparang Pandaigdig ng Penang na siyang pangalawa rin sa pinakaabala sa bansa sa mga tuntunin ng paggalaw ng mga sasakyang panghimpapawid.

Ang Daungan ng Penang ay itinatag ni Francis Light bilang isang malayang daungan noong 1786 kasama ang kabesera, ang George Town. Ang Penang ay naging bahagi ng Straits Settlements, isang kolonya ng korona ng Britanya na binubuo rin ng Malacca at Singapore. Noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, sinakop ng Japan ang Penang, ngunit nabawi ng mga Briton ang kontrol noong 1945. Kalaunan ay pinagsama ang Penang sa Pederasyon ng Malaya (ngayon ay Malaysia), na nagkamit ng kalayaan noong 1957. Ang ekonomiya ng Penang ay lumipat mula sa kalakalang entrepôt patungo sa pagmamanupaktura ng elektronika at sa tersiyaryang sektor sa buong huling bahagi ng ika-20 siglo.

Mga sanggunian

• Barber, Andrew (2010). Penang At War : A History of Penang During and Between the First and Second World Wars 1914–1945. AB&B. ISBN 978-983-43372-3-0.
• Bayly, Christopher (2004). Forgotten Armies: The Fall of British Asia, 1941–1945. Allen Lane. ISBN 978-0-7139-9463-6.
• Jenkins, Gwynn (2008). Contested Space: Cultural Heritage and Identity Reconstructions: Conservation Strategies Within a Developing Asian City. LIT Verlag. ISBN 978-3-8258-1366-6.
• Jou, Sue-Ching; Michael Hsiao, Hsin-Huang; Aveline-Dubach, Natacha (2014). Globalization and New Intra-Urban Dynamics in Asian Cities. National Taiwan University. ISBN 978-986-350-021-6.
• Hockton, Keith (2012). Penang: An Inside Guide to Its Historic Homes, Buildings, Monuments and Parks. MPH Group. ISBN 978-967-415-303-8.
• Khoo, Su Nin (2007). Streets of George Town, Penang. Areca Books. ISBN 978-983-9886-00-9.
• Lewis Su, Lin (2016). Cities in Motion: Urban Life and Cosmopolitanism in Southeast Asia, 1920–1940. Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-10833-2.
• Langdon, Marcus (2014). George Town's Historic Commercial and Civic Precincts. George Town World Heritage Incorporated. ISBN 978-967-12281-2-8.
• Ooi, Kee Beng; Goh, Ban Lee (2010). Pilot Studies for a New Penang. ISEAS – Yusof Ishak Institute. ISBN 978-981-4279-69-7.
• Francis, Ric (2006). Penang Trams, Trolleybuses & Railways: Municipal Transport History, 1880s–1963. Areca Books. ISBN 978-983-42834-0-7.

Mga panlabas na link

• Pamahalaan ng estado ng Penang