dal

Ayrıca bakınız: -dal, -dál, DAL, Dal, Dál, daL, dał, dál, dâl, däl, dāl, dął, دال, 달

Türkçe

Yazılışlar

طال‎

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈdaɫ/
• Heceleme: dal

Ad

dal (belirtme hâli dalı, çoğulu dallar)

Ağaç dalları (1)

1. (bitki anatomisi) Ağacın gövdesinden ayrılan kollardan her biri.
   • "Cılız dallar, yeşili fersiz, tırnak kadar yapraklar!" - Tarık Buğra
2. (anatomi) kol.
3. Bir bilim alanının içinde yer alan ana bilim dalında alt alan.
4. (biyoloji) Canlıların bölümlenmesinde, sınıfların bir araya gelmesiyle oluşan birlik; şube.
5. (eğitim) Eğitim kurumlarında uygulanan bir alan altında belirli konularda uzmanlaşmaya yönelik bilgi, beceri, tutum, davranış gerektiren ve istihdam imkânı sağlayan iş kollarından her biri.
6. (halk ağzı) Arka, sırt.
7. (halk ağzı, anatomi) omuz.
   • "Belikler dalına dökülür gelir / İnce bel üstüne sal ala gözlüm" - Halk türküsü
8. (halk ağzı, anatomi) Boyun, ense.

Çekimleme

dal adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	dal	dallar
belirtme	dalı	dalları
yönelme	dala	dallara
bulunma	dalda	dallarda
ayrılma	daldan	dallardan
tamlayan	dalın	dalların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	dalım	dallarım
belirtme	dalımı	dallarımı
yönelme	dalıma	dallarıma
bulunma	dalımda	dallarımda
ayrılma	dalımdan	dallarımdan
tamlayan	dalımın	dallarımın
2. tekil (senin)
yalın	dalın	dalların
belirtme	dalını	dallarını
yönelme	dalına	dallarına
bulunma	dalında	dallarında
ayrılma	dalından	dallarından
tamlayan	dalının	dallarının
3. tekil (onun)
yalın	dalı	dalları
belirtme	dalını	dallarını
yönelme	dalına	dallarına
bulunma	dalında	dallarında
ayrılma	dalından	dallarından
tamlayan	dalının	dallarının
1. çoğul (bizim)
yalın	dalımız	dallarımız
belirtme	dalımızı	dallarımızı
yönelme	dalımıza	dallarımıza
bulunma	dalımızda	dallarımızda
ayrılma	dalımızdan	dallarımızdan
tamlayan	dalımızın	dallarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	dalınız	dallarınız
belirtme	dalınızı	dallarınızı
yönelme	dalınıza	dallarınıza
bulunma	dalınızda	dallarınızda
ayrılma	dalınızdan	dallarınızdan
tamlayan	dalınızın	dallarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	dalı	dalları
belirtme	dalını	dallarını
yönelme	dalına	dallarına
bulunma	dalında	dallarında
ayrılma	dalından	dallarından
tamlayan	dalının	dallarının

Ön ad

dal (karşılaştırma daha dal, üstünlük en dal)

1. Çıplak, yalın olan.
   • Dalkılıç. Daltaban.
2. (ölçü birimleri) Gövdesi veya dalları yenen bitkilerde tane sayısı.
   • Ardından bana dönüp "İki dal tarçın kaynat!" dedi.

     — Eylem ATA GÜLEÇ, 2024, Yanımda Kal, s. 16, Yapı Kredi Yayınları
3. (ölçü birimleri) Sigaranın her bir tanesi.
   • Ceketinin cebinden çıkardığı Winston marka sigara paketinden bir dal alıp dudaklarına götürdü.

     — Hatice KARABACAK, “Saadet Gazinosu”, Varlık, 1426. sayı, s. 92

Kısaltma

dal (dal)

1. dekalitre

Deyimler

dal budak salmak, dal gibi, dalları basmak, dal sürmek, dal gibi kalmak, güvendiği dal elinde kalmak, daldan dala konmak, dal kol atmak, dalına basmak, dalına binmek, dal vermek

Türetilmiş kavramlar

dalfes, dalfidan, dalgündüz, dalkılıç, dalöğle, daltaban, daluyku, dalyarak, dalkıran, dalkurutan, ana dal, doruk dal, yan dal, ana bilim dalı, harmandalı, ana sanat dalı, bahar dalı, zeytin dalı.

Çeviriler

çeviriler

• Almanca: Ast (de) e, Zweig (de) e
• Arnavutça: degë (sq) d
• Ermenice: տիպ (hy) (tip) ‎[tip]
• Estonca: oks (et)
• Felemenkçe: tak (nl)
• Fince: oksa (fi), varsi (fi), pääjakso (fi)
• Galce: ffylwm (cy)
• İngilizce: branch (en), bough (en), stalk (en), phylum (en)
• İsveççe: kvist (sv), gren (sv), stam (sv), fylum (sv)
• Kürtçe: çeq (ku), liq (ku)
• Macarca: ág (hu)
• Rumence: ramură (ro)

Ön ad

dal (dal)

1. yalın, çıplak

   Dalkılıç.

   Daltaban.

Çeviriler

çeviriler

• Azerice: budaq (az), ixtisas (az)
• Fince: paljas (fi), pelkkä (fi)
• Karaçay Balkarca: butak (krc), çıbık (krc)
• Kürtçe: liq (ku),çiqil (ku)

Çeviriler

çeviriler

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te "dal" maddesi. (TDK Özel Sözlük'te de ara)

• Kubbealtı Lugatı: "DAL"

Atasözleri

• Allah uçamayan kuşa alçacık dal verir

Azerice

Ad

dal (dal)

1. arka

Danca

Ad

dal (dal)

1. (haritacılık, coğrafya) vadi, koyak

Felemenkçe

Ad

dal (dal)

1. (haritacılık, coğrafya) vadi, koyak

İsveççe

Ad

dal (dal)

1. (haritacılık, coğrafya) vadi, koyak

İtalyanca

Edat

dal (dal) (da edatı + il tanımlığı)

1. dal → da

Norveççe

Ad

dal (dal)

1. (haritacılık, coğrafya) vadi, koyak