dayı

Türkçe

Ad

dayı (belirtme hâli dayıyı, çoğulu dayılar)

1. (aile) annenin erkek kardeşi.
   • Dayımı el pençe divan karşılar, ne yiyip ne içeceğini sormazdı çünkü bilirdi. - A. Boysan
2. (hallk ağzı) Yaşlı erkeklere söylenen bir seslenme sözü.
   • Bir de bu "dayı" meselesi vardı: Gençler, tanımadıkları adamlara amca yerine dayı diyorlardı son zamanlarda.

     — Ethem Baran, 2026, Kırkikindiler Bittiğinde, s. 150, İletişim Yayınları
3. (mecaz) kayırıcı
   • "Bunların çok bariz olan bir tarafı da siyasi dayıları sık sık değiştirmeleridir." - Peyami Safa
4. (argo) kabadayı
5. (tarih) Osmanlı Devleti'nde Tunus, Cezayir ve Trablusgarp'ta seçimle başa getirilen yönetici.

Çekimleme

dayı adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	dayı	dayılar
belirtme	dayıyı	dayıları
yönelme	dayıya	dayılara
bulunma	dayıda	dayılarda
ayrılma	dayıdan	dayılardan
tamlayan	dayının	dayıların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	dayım	dayılarım
belirtme	dayımı	dayılarımı
yönelme	dayıma	dayılarıma
bulunma	dayımda	dayılarımda
ayrılma	dayımdan	dayılarımdan
tamlayan	dayımın	dayılarımın
2. tekil (senin)
yalın	dayın	dayıların
belirtme	dayını	dayılarını
yönelme	dayına	dayılarına
bulunma	dayında	dayılarında
ayrılma	dayından	dayılarından
tamlayan	dayının	dayılarının
3. tekil (onun)
yalın	dayısı	dayıları
belirtme	dayısını	dayılarını
yönelme	dayısına	dayılarına
bulunma	dayısında	dayılarında
ayrılma	dayısından	dayılarından
tamlayan	dayısının	dayılarının
1. çoğul (bizim)
yalın	dayımız	dayılarımız
belirtme	dayımızı	dayılarımızı
yönelme	dayımıza	dayılarımıza
bulunma	dayımızda	dayılarımızda
ayrılma	dayımızdan	dayılarımızdan
tamlayan	dayımızın	dayılarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	dayınız	dayılarınız
belirtme	dayınızı	dayılarınızı
yönelme	dayınıza	dayılarınıza
bulunma	dayınızda	dayılarınızda
ayrılma	dayınızdan	dayılarınızdan
tamlayan	dayınızın	dayılarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	dayısı	dayıları
belirtme	dayısını	dayılarını
yönelme	dayısına	dayılarına
bulunma	dayısında	dayılarında
ayrılma	dayısından	dayılarından
tamlayan	dayısının	dayılarının

Ön ad

dayı (karşılaştırma daha dayı, üstünlük en dayı)

1. (hallk ağzı)Cesur kişi

Atasözleri

• köprüyü geçinceye kadar ayıya dayı derler

Çeviriler

ad

• Azerice: dayı (az)
• Danca: morbror (da)
• Eski Türkçe: tagay‎ (otk) (tagay)
• Fince: eno (fi)
• Fransızca: oncle maternel (fr) e
• İngilizce: uncle (en)
• İspanyolca: tío (es) e
• İsveççe: morbror (sv)
• Kürtçe: xal (ku)
• Özbekçe: togʻa (uz)
• Türkmence: daaýy (tk)

Çeviriler

ön ad

• Fince: rohkea (fi)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te "dayı" maddesi. (TDK Özel Sözlük'te de ara)

Ek okumalar

• Vikipedi'de dayı

Azerice

Ad

dayı

1. (aile) dayı

Karakalpakça

Ad

dayı

1. (aile) dayı