Edukira joan

Ansó

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ansó
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
Probintzia Huescako probintzia
Izen ofizialaAnsó
Posta kodea22728
INEk ezarritako kodea22028
HerriburuaAnsó
Geografia
Koordenatuak42°45′00″N 0°49′00″W / 42.75°N 0.81666666666667°W / 42.75; -0.81666666666667
Mapa
Azalera201,467576 km²
Altitudea860 m
MugakideakAísa, Aragüés del Puerto, Echo Ibarra, Fago, Canal de Berdún, Garde, Izaba, Laskun, Accous, Borce eta Urdos
Demografia
Biztanleria409 (2025)
alt_left 208 (%50,9) (%49,1) 201 alt_right
Dentsitatea2 bizt/km²
MatrikulaHU
anso.es

Ansó Huescako ipar-mendebaldean dagoen udalerria da, Jazetaniako eskualdekoa. Anso ibarreko herri nagusia da. Anso bitan zatituta dago: Anso herrigunearen ingurua eta Zuriza bailara. Azken erroldaren arabera 409 biztanle zituen 201,5 km²-ko azaleran.

Euskarazko testu berezi, historia lan edo eleberrietan herriaren izentzat Berari ere erabil daiteke.[1]

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aísa, Aragüés del Puerto, Echo Ibarra, Fago, Canal de Berdún, Garde, Izaba, Laskun, Accous, Borce eta Urdos.

Mapa
Ansó eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea360390420450480510540200020052010201520202025AnsóBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 201 gizon, 208 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
1.99
 
95-99
 
1.44
1.00
 
90-94
 
6.73
4.48
 
85-89
 
4.33
9.95
 
80-84
 
5.77
5.47
 
75-79
 
7.69
5.47
 
70-74
 
5.29
5.47
 
65-69
 
6.25
8.96
 
60-64
 
7.69
7.96
 
55-59
 
8.17
10.45
 
50-54
 
8.17
7.46
 
45-49
 
6.25
4.48
 
40-44
 
5.29
4.98
 
35-39
 
4.81
5.97
 
30-34
 
2.88
4.98
 
25-29
 
4.81
1.99
 
20-24
 
2.40
2.49
 
15-19
 
3.37
2.49
 
10-14
 
1.92
1.00
 
5-9
 
3.37
2.99
 
0-4
 
3.37
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[2]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 38,4 udalerri berean jaioak ziren[3], probintziako batez bestekoaren (% 39,2) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 13 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,4 —probintzian % 19,1—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Huescako mapa
Udal
Prob
Erki
Best
Udalerri berean · % 38,4Probintzia berean · % 27,1Erkidegoan · % 15,2Beste erkidegoa · % 13Estatutik kanpo · % 6,4
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 26 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 69,2)[4]. Jaiotza herrialde nagusiak Argentina, Peru, Paraguai dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 69,2Europa · % 26,9Afrika · % 3,8
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
5
Argentina
5
0
Peru
4
1
Paraguai
2
1
Alemania
1
1
Erresuma Batua
0
0
Errusia
1
0
Maroko
1
0
Ukraina
1
1
Venezuela
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 556 etxebizitza zeuden: 172 (% 30,9) nagusiak eta 384 (% 69,1) ez-nagusiak.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 4 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 27 plazarekin (6,75 plaza etxebizitzako).[6]

556etxebizitza
172etxegune
4etxebizitza turistiko (2026) Huescako mapa

Etxebizitza multzoa Huescako mapa

172
384
Etxebizitza nagusia (172)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (384)

Guztira 172 etxegune zeuden, eta horietatik 69 (% 40,1) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 169
2 pertsona42
3 pertsona28
4 pertsona22
5 edo gehiago11

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 378 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 37,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 27,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 13,8.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 33,6 zen 2021ean eta % 37,8 2024an; beraz, 4,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 16,5 izatetik % 13,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 42,3 ziren, eta gizonen artean % 33,3; 9,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 12,7 eta gizonen % 14,8 ziren.

378biztanle 15 urte edo +, 2024
% 37,8goi-mailako ikasketak+4,2 puntu 2021etik mapa
% 13,8lehen hezkuntza edo gutxiago−2,8 puntu 2021etik mapa
% 13,8
% 27,0
% 21,4
% 37,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 13,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 27,0Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 21,4Goi-mailako ikasketak · % 37,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Huescako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Ansó, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak143% 37,863% 33,380% 42,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa81% 21,439% 20,642% 22,2
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)102% 27,059% 31,243% 22,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago52% 13,828% 14,824% 12,7
Guztira378% 100,0189% 100,0189% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Ansó, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 33,6% 21,8% 28,1% 16,5363
2022% 35,9% 20,5% 28,6% 14,9370
2023% 36,5% 21,3% 27,8% 14,4381
2024% 37,8% 21,4% 27,0% 13,8378
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.596 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 33.966 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.140 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 18.735 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 48,4[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 30,3), beste diru-sarrerak (% 18,7), langabezia-prestazioak (% 1,3), beste prestazioak (% 1,4).

48%
30%
19%
Soldata · % 48,4Pentsioak · % 30,3Langabezia · % 1,3Beste prestazioak · % 1,4Beste sarrerak · % 18,7
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 25,5 da, probintziakoaren (28,3; Huescako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,4; Huescako mapa) parean eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Ansó udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 193 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 51,2; gainerako % 48,8 inaktibo zeuden.[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 55,3 zen eta emakumezkoena % 47,1; langabezia-tasa, aldiz, % 1,0 eta % 6,7 zen, hurrenez hurren.[12]

Okupatuen kopurua 179 zen 2023ean, 2021eko 163etik gora.[13] Emakumeek okupatuen % 44,7 osatzen dute, eta gizonek % 55,3.

179okupatu, 2023+% 9,8 2021etik
% 44,7emakumeak okupatuen artean
% 51,2jarduera-tasa, 2024
% 3,6langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 49,3
% 48,8
Okupatuak · % 49,3Langabeak · % 1,9Inaktiboak · % 48,8
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Ansó, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak186% 49,3103% 54,883% 43,9
Langabeak7% 1,91% 0,56% 3,2
Inaktiboak184% 48,884% 44,7100% 52,9
Guztira377% 100,0188% 100,0189% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 69,8), eraikuntza (% 12,8), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 9,5) eta industria (% 7,8).[13]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Huescako mapa
% 9,5
% 12,8
% 69,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 9,5Industria · % 7,8Eraikuntza · % 12,8Zerbitzuak · % 69,8

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 60,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 30,2), eta oinarrizko okupazioak % 4,5.[14] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 65,7 eta emakumeen % 53,8).

% 30,2
% 60,3
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 30,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 60,3Oinarrizko okupazioak · % 4,5Ez dago jasota · % 5,0
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Ansó, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak54% 30,222% 22,232% 40,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak108% 60,365% 65,743% 53,8
Oinarrizko okupazioak8% 4,54% 4,04% 5,0
Ez dago jasota9% 5,08% 8,11% 1,3
Guztira179% 100,099% 100,080% 100,0

Okupatuen % 58,1 besteren konturako langileak dira, eta % 41,9 norberaren konturakoak.[15]

% 41,9
% 58,1
Norberaren kontura · % 41,9Besteren kontura eta beste egoera bat · % 58,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Ansó, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura75% 41,955% 55,620% 25,0
Besteren kontura104% 58,144% 44,460% 75,0
Guztira179% 100,099% 100,080% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 57 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 14.708 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[16][oh 2]. Udalerriaren azalera 201,5 km² denez, NAE lurraldearen % 73 da[17]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 96,3 larre iraunkorrak (14.164 ha, 56 ustiategitan), % 3,6 lur goldagarria (527 ha, 28 ustiategitan), % 0,1 arbolak (15,9 ha, 3 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,16 ha, 8 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
73%
27%
NAE · 14.708 ha (% 73)Gainerako azalera · 5.439 ha (% 27)
NAE, lur-erabileraren arabera
96%
Lur goldagarria · 527 ha (% 3,6)Larre iraunkorrak · 14.164 ha (% 96,3)Arbolak · 15,9 ha (% 0,1)Baratzeak · 0,16 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 5.527 behi eta 16.209 ardi eta ahuntz zeuden[18][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 219 gidari zeuden erroldatuta: 136 gizon (% 62,1) eta 83 emakume (% 37,9)[19]. Biztanleen % 53,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 398 ibilgailuk osatzen zuten: 226 turismo, 53 furgoneta, 49 kamioi, 31 motozikleta eta 10 ziklomotor[19]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 553 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (556) parean.

Turismoen batez besteko adina 12,8 urtekoa zen; turismoen % 9,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 11,5k 25 urte baino gehiago[19]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59,5 diesel zen eta % 38,7 gasolinazko; 4 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 33k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
32%
31%
33%
0 etiketa · 4 (% 1)ECO · 13 (% 3,4)C etiketa · 124 (% 32)B etiketa · 119 (% 30,7)Etiketarik gabe · 128 (% 33)
Turismoak, adinaren arabera
10%
15%
26%
38%
12%
< 4 urte · 22 (% 9,7)4–8 urte · 35 (% 15,5)8–15 urte · 58 (% 25,7)15–25 urte · 85 (% 37,6)≥ 25 urte · 26 (% 11,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerrian aragoiera hiztunak bizi dira.

Iruditegia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskaltzaindiaren 149. araua: Euskal Herri inguruko exonimoak
  2. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  3. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Huesca.tab.
  4. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Huesca.tab.
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Huesca.tab.
  10. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Huesca.tab.
  11. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Huesca.tab (Wikimedia Commons).
  17. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q570484.
  18. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Huesca.tab (Wikimedia Commons).
  19. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Huesca.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Ansó&oldid=11786178"(e)tik eskuratuta