Urdos

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 42 gizon, 26 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Urdos; Urdos
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Akitania Berria
Departamendua	Pirinio Atlantikoak
Barruti	Oloroe-Donamariako barrutia
Kantonamendu	Accousko kantonamendua
Izen ofiziala	Urdos
Jatorrizko izena	Urdos
Posta kodea	64490
Geografia
Koordenatuak	42°52′23″N 0°33′18″W / 42.8731°N 0.555°W
Azalera	36,27 km²
Altitudea	708 m, 2.379 m eta 1.567 m
Mugakideak	Aísa, Ansó, Jaka, Etsaut, Laruntz eta Borce
Demografia
Biztanleria	71 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	2 bizt/km²

Urdos (okzitanieraz: Urdòs) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduko hego-ekialdeko udalerri bat da. Azken erroldaren arabera 71 biztanle zituen 36,3 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aísa, Ansó, Jaka, Etsaut, Laruntz eta Borce.

Mapa — Urdos eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,9 °C-koa da, 13,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1609 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 9,5 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Arbiost udalerrian dago, 25,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1411,1 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,6 °C-koa da, 2026ko ekainaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,9 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua^{[oh 1]}^[5].

Demografia

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2012	2013	2014	2015	2016	2018	2019	2020	2021	2022	2024
Hazkunde begetatiboa	2	−1	1	−2	−1	2	−1	−1	−1	−2	−1	−1
Jaiotzak	2	0	1	0	0	2	0	1	1	0	0	0
Heriotzak	0	1	0	2	1	0	1	2	2	2	1	1

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[7] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Urdos udalerrian 71 biztanle zeuden eta 44 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 1,61 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 22 kide bakarrekoak ziren, 16 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 5 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.^[8]

71biztanle

44elkarbizitza-unitate

1,61lagun elkarbizitza-unitateko

22familia

5Bikotea seme-alabekin

16Bikotea seme-alabarik gabe etxean

22Kide bakarrekoa

Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 22 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (16). 16 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.^[8]

16

5

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	5
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	16
Guraso bakarrekoak	0
Kide bakarrekoak	22
Bestelakoak	0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	16
Seme-alabadun bikoteak	5
Guraso bakarrekoak	0
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	16
Seme-alaba bat	5
Bi seme-alaba	0
Hiru seme-alaba	0
Lau seme-alaba edo gehiago	0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	21
Izatezko bikotean	8
PACS bidez lotuta	4
Ezkongabea	20
Alarguna	5
Dibortziatuta	3
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	5
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	0
Goi-mailako langileak	0
Erdi-mailako lanbideak	16
Enplegatuak	5
Eskulangileak	0
Erretiratuak	11
Bestelakoak	5
Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 153 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (86), 42 egoitza nagusiekin alderatuta eta 25 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (111), eta apartamentuak gutxi ziren (37). Egoitza nagusietatik 26 beren jabearen bizilekuak ziren, 16 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.^[9]

153etxebizitza

42egoitza nagusi

111etxe

37apartamentu

Etxebizitza multzoa

42

86

25

Egoitza nagusia (42)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (86)Hutsik (25)

Etxe mota

111

37

Etxea (111)Apartamentua (37)

Jabetza egoera

26

16

Jabeak (26)Alokairuan (16)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik16

1919-19455

1946-19705

1971-19908

1991-20054

2006-20203

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (19). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (18 etxebizitzatan). 25 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 22 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 15tan bi edo gehiago.^[9]

Gela kopurua

1 gela0

2 gela2

3 gela8

4 gela13

5 gela edo gehiago19

Berogailu mota

6

18

16

Fuel-olioa (6)Elektrizitatea (18)Gas botila (2)Bestelakoak (16)

Aparkalekua eta ibilgailuak

25aparkalekua

22ibilgailu 1

15ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	42	% 27,5
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	86	% 56,2
Hutsik	25	% 16,3
Etxe mota
Etxeak	111	% 72,5
Apartamentuak	37	% 24,2
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	0	% 0,0
2 gela	2	% 4,8
3 gela	8	% 19,0
4 gela	13	% 31,0
5 gela edo gehiago	19	% 45,2
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	16	% 38,1
1919-1945	5	% 11,9
1946-1970	5	% 11,9
1971-1990	8	% 19,0
1991-2005	4	% 9,5
2006-2020	3	% 7,1
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	26	% 61,9
Alokairuan	16	% 38,1
HLM	0	% 0,0
Doan lagata	0	% 0,0
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	0	% 0,0
Fuel-olioa	6	% 14,3
Elektrizitatea	18	% 42,9
Gas botila	2	% 4,8
Bestelakoak	16	% 38,1
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	25	% 59,5
Ibilgailu bat	22	% 52,4
Bi ibilgailu edo gehiago	15	% 35,7
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 41 biztanleetatik 29 aktibo ziren (% 70,7), horietako 24 lanean (% 58,5) eta 4 langabezian (aktiboen % 13,8).

4115-64 urteko biztanle

% 70,7aktibo

% 58,5lanean

% 13,8langabezia-tasa

13 ez-aktibotik 1 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 7,7), 4 erretiraturik zeuden (% 30,8) eta 7 bestelako ez-aktibo ziren (% 53,8).

Ez-aktiboak

% 31

% 54

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 13 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 24 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 3]}

13enplegu udalerrian

% 76,9soldatapeko

% 23,1ez-soldatapeko

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 2007ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Arbeost_sapc », fiche climatologique. .
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

Kanpo estekak

Datuak: Q1003741
Multimedia: Urdos / Q1003741

[6] Estazioko erregistroak 2007ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.

[9] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[12] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM65018001-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Arbeost_sapc », fiche climatologique. .

[7] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[8] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).

[menages-10] 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-11] 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[oh 2]

[8]

[9]

[oh 3]