Lemoiz
| Lemoiz | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Armintzako portua. | |||||||||||
|
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatua | Espainia | ||||||||||
| Erkidegoa | Euskal Autonomia Erkidegoa | ||||||||||
| Lurraldea | Bizkaia | ||||||||||
| Eskualdea | Uribe Kosta | ||||||||||
| Izen ofiziala | |||||||||||
| Alkatea | Jesus Mari Arizmendi Bastarrika (EH Bildu) | ||||||||||
| Posta kodea | 48620 | ||||||||||
| INE kodea | 48056 | ||||||||||
| Herritarra | lemoiztarra | ||||||||||
| Kokapena | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°24′41″N 2°54′08″W / 43.4114°N 2.9023°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 18,90 km² | ||||||||||
| Distantzia | 26 km Bilbora | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 1.347 (2025: | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 0,71 bizt/km² | ||||||||||
| Euskara | |||||||||||
| Euskaldunak [1] | % 57.54 + % 16.57 hartzaile (2021) | ||||||||||
| Kaleko erabilera [2] | % (2021) | ||||||||||
| Etxeko erabilera [3] | % 33.46 (2021) | ||||||||||
| Datu gehigarriak | |||||||||||
| Webgunea | http://www.lemoiz.net | ||||||||||
Lemoiz Bizkaiko iparraldeko eta kostaldeko udalerri bat da, Uribe Kosta eskualdekoa. 2025. urtean 1.370 biztanle zituen. Udalerria hiru auzok osatzen dute, eta Urizar da herriburua. 1970eko hamarkadan zentral nuklearraren inguruan gertatutako guztiarekin oihartzun handia hartu zuen herriak.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Inguru naturala eta kokapena
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Lemoiz Bizkaiko kostaldean dago, Uribe-Kosta eskualdean. Iparraldean Bizkaiko golkoa dauka, mendebaldean Gorliz eta Plentzia, hegoaldean Gatika, hego-sortaldean Jatabe eta ipar-sortaldean Bakio. Orain urte batzuk Lemoiz ekialdean Mungiari zegokion Basorda kostalde zatia zegoen, baina orain gutxi, Lemoizen udalerrian sartu zen. Lemoizek, berriz, Plentzia eta Gorliz artean dagoen Berreaga (Plentzia) lur-esparrua galdu zuen. Guztira udalerria 18,9 km²-koa da Basorda eskuratu zuenetik (lehen 13,8 ziren).
Lemoiz Bilbotik 26 kmra dago iparraldera. Eskualdeko burua, Mungia 9,5 kmra dago hego-ekialderantza. Herririk hurbilena Gorliz da, 3,5 kmra.
Udalerriaren ardatz nagusia (ipar-hego norabidean doana) Andraka errekak sortutako ibarra da, herrian bertan jaio eta itsasoraino doana. Ibarraren alde bakoitzean badira 200 metrotik gorako mendilerroak. Gainontzeko lurrak menditsuak dira, garaiera gutxikoak baina udalerria inguruko herriez bakartzen dutenak. Udalerriko punturik garaiena Urizar mendia da, 290 metrokoa. Bestetik, kostaldea labarrez, senaiaz, hondartza txiki eta harritsuz eta bestelakoez josita dago. Beste mendi aipagarri bat Ermua (289 m) da, kostaldean dagoena.
Auzoak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerria osatzen duten hiru auzo historikoak udalerriaren ardatz naturala den errekaren goialde, erdialde eta behealdean daude, hurrenez hurren. Hegotarrena Andraka da, izen bereko errekaren iturburuaren alboan. Urizar udalerriaren erdialdean dago eta bertan dago udaletxea. Azkenik, Armintza kostaldean dago, errekaren bokale eta senaia baten alboan.
Urizar udalerriko hiriburua da. Batzuetan "Lemoiz" ere esaten zaio, besterik gabe. Goi Erdi Aroan sortua dela uste da. Egitura lineala dauka garaiera txikiko muino baten gainean, barrualdetik kostaldera doan bidearen eta errekaren artean, baserri ugari dagoen ibar emankor baten gainean dago. Bertan, udaletxea, parrokia eta udalerriko administrazio zerbitzuak daude. Auzo honetako ohiko jarduera nagusia nekazaritza izan da.
Auzo horretatik gertu, "Gure Mendi" urbanizazioa eraiki da orain gutxi. Auzoak eta urbanizazioak 350 biztanle inguru biltzen dituzte.
Andraka leku estrategikoan dagoen baserri-auzoa da. Muino batean dago, Mungiatik Plentziarako errepideko bidegurutzearen alboan. Hainbat baserri dago, bata bestetik urrun. 80 biztanle inguru daude.
Kostaldean Armintza dago, Lemoizeko auzo arrantzalea. Senaia batean dago, Kauko puntaren eta Gaztelu haitzaren artean. Gune hori babeslekua izaten zen arrantzaleentzat ekaitza zegoenean, eta arrantzale auzo txiki bat dago gutxienez XIII. mendetik. Gaur egun arrantzak ez dauka lehengo garrantzia, eta batez ere aisialdirako erabilerak eta etxebizitzak bultzatzen dira. Udalerriko biztanle gehienak biltzen dira bertan, 470 inguru.
Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Gorliz, Plentzia, Gatika, Maruri-Jatabe eta Bakio.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1970eko hamarkadan Espainiako gobernuak bultzatu zuen Euskal Herrian lau zentral nuklear eraikitzeko egitasmoa, euretako bat Lemoizen. Egitasmo horrek herriaren oposizioa izan zuen hasieratik eta azkenean gelditu behar izan zuten, alde batetik herri mobilizazioengatik, eta bestetik ETA erakundearen jardueragatik, azken honek Jose María Ryan zentraleko ingeniaria hil baitzuen.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 707 gizon, 640 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[4] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Urtea | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hazkunde begetatiboa | 8 | 2 | 16 | 3 | −2 | 6 | −2 | −4 | −7 | −2 | −10 | −4 | −4 | −5 | 1 | −4 | 0 | 1 | −4 | −4 | −2 | −3 | −1 | 3 | −12 | 1 | −5 | 8 | −4 | −2 | 1 | 4 | 3 | −3 | 1 | −3 | 6 | 9 | −3 | 9 | 5 | −2 | −2 | −4 | 3 | −3 | 3 | 0 | 0 | 4 | −2 |
| Urtea | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bizirik jaiotakoak | 6 | 10 | 9 | 6 | 12 | 5 | 17 | 10 | 10 | 10 | 12 | 13 | 8 | 10 | 10 | 15 | 14 | 14 | 16 | 17 | 9 | 14 | 6 | 16 | 7 | 16 | 9 | 8 | 13 | 7 |
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 26,7 udalerri berean jaioak ziren[7], probintziako batez bestekoaren (% 37,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 5,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 7,4 —probintzian % 13,9—.
Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 85,2 Bizkaian, % 1,5 Gipuzkoan, eta % 0,1 Araban jaio ziren[8].
Biztanleria atzerritarra
2025. urtean, biztanleen % 4,6k atzerriko nazionalitatea zuen[9]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Hego Amerika (% 34,9), Mendebaldeko Europa (% 33,3), Erdialdeko eta Iparraldeko Amerika (% 19) ziren.
Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Erresuma Batua, Brasil dira.[10]
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 842 etxebizitza zeuden: 581 (% 69,0) nagusiak eta 261 (% 31,0) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).[11] 2021eko Zentsuaren kontsumo elektrikoaren arabera, 113 (% 13,3) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 87 (% 10,2) hutsik zeuden.[12] Etxebizitza nagusien % 89,3 jabetzan zegoen eta % 8,4 alokairuan.[11] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 15 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 58 plazarekin (3,87 plaza etxebizitzako).[13]
Etxebizitza multzoa
Bizkaiko mapa (2024)
Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa, 2021)
Bizkaiko mapa (2021)
Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)
Bizkaiko mapa (2024)
Guztira 581 etxegune zeuden, batez beste 2,3 egoiliarrekoak; horietatik 219 (% 37,7) pertsona bakarrekoak ziren.[11]
Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera
Bizkaiko mapa (2024)
Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 97 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 41,2 urtekoa.[11] Etxebizitzen % 25,7 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 5,0 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.[11] Etxebizitzen % 31,6 igogailua zuten.
Eraikineko etxebizitza kopurua
Gela kopurua
Bainugela kopurua
Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 1,7 berokuntza zentrala zuten, % 76,6 banakakoa eta % 20,1 noizean behingoa.[11] Horrez gain, % 14,3 hodien bidezko gasa zuten eta % 39,2 igogailua.
Berogailu mota
Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 1.139 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 58,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,6; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 14,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 5,6.[14] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 56,1 zen 2021ean eta % 58,5 2024an; beraz, 2,4 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 6,9 izatetik % 5,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 58,5 ziren, eta gizonen artean % 58,4; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 8,0 eta gizonen % 3,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 65,9 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 34,1 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 19 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 50,8 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 49,2. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 0,4 ziren.[14]
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 666 | % 58,5 | 344 | % 58,4 | 322 | % 58,5 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 246 | % 21,6 | 137 | % 23,3 | 109 | % 19,8 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 163 | % 14,3 | 88 | % 14,9 | 75 | % 13,6 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 64 | % 5,6 | 20 | % 3,4 | 44 | % 8,0 |
| Guztira | 1.139 | % 100,0 | 589 | % 100,0 | 550 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 56,1 | % 22,1 | % 14,9 | % 6,9 | 1.096 |
| 2022 | % 57,7 | % 21,7 | % 14,3 | % 6,3 | 1.103 |
| 2023 | % 59,0 | % 21,2 | % 14,1 | % 5,8 | 1.110 |
| 2024 | % 58,5 | % 21,6 | % 14,3 | % 5,6 | 1.139 |
Ikasten ari direnak
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 12,7 ikasten ari zen (145 pertsona).[15] Ikasten ari zirenetatik, % 53,1 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 26,9 batxilergoan, % 16,6 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 2,8 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 53,6 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 52,5; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 16,4 eta emakumeen % 16,7. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 97,1 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 60,3 eta 25–29 urtekoen % 17,1; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 3,4 baino ez.[16] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 61,8 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 51,7.
Jaiolekuaren arabera
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 91,7 estatuan jaio zen, eta % 8,3 atzerrian.[14] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 59,8 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 3,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 40,9 eta % 6,8, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 60,0 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 7,4; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 44,0 eta % 14,0, hurrenez hurren.
Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 12,8 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 11,7.[15] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 55,2 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 27,3 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.734 euro-koa zen[17], eta etxegune bakoitzeko 44.850 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (18.738 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 26.950 euro zen. Errenta gordina 23.938 euro-koa izan zen pertsonako.
Eustaten datuen arabera, 2023. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 24.639 eurokoa zen[18][oh 1]: gizonena 29.481 eurokoa eta emakumeena 19.765 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 33 txikiagoa. Bizkaia osoan, mediana 20.672 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 44.895 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 12.051 euro baino gutxiago jaso zuten, eta beste % 10ek 101.682 euro baino gehiago[19].
Diru-sarrera guztien artean % 65,5 soldatak dira[20].
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[21][oh 2]. Udalerrian indizea 27,7 da, probintziakoaren (29,6;
Bizkaiko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,5;
Bizkaiko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.
Eustatek beste adierazle bat ematen du[oh 1]: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2023. urtean, udalerrian lehenengoek 11.526 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 116.297 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 9,9 zen[22] (Bizkaia osoan, % 9,4; udalerriko banaketa berdinagoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 9.926 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 46.921 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 21,2 zen[23] (Bizkaia osoan, % 18,1).
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Lemoiz udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 700 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 62,3; gainerako % 37,7 inaktibo zeuden (erretiratuak % 52,7, beste inaktiboak % 29,3 eta ikasleak % 18,0).[24] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 8,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 64,3 zen eta emakumezkoena % 60,3; langabezia-tasa, aldiz, % 6,1 eta % 12,0 zen, hurrenez hurren.[24]
Okupatuen kopurua 624 zen 2023ean, 2021eko 595etik gora.[25] Emakumeek okupatuen % 45,7 osatzen dute, eta gizonek % 54,3.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 638 | % 56,8 | 351 | % 60,3 | 287 | % 53,0 |
| Langabeak | 62 | % 5,5 | 23 | % 4,0 | 39 | % 7,2 |
| Inaktiboak | 423 | % 37,7 | 208 | % 35,7 | 215 | % 39,7 |
| Guztira | 1.123 | % 100,0 | 582 | % 100,0 | 541 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 80,8), industria (% 10,6), eraikuntza (% 6,4) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 2,2).[25] Xeheago, jarduera-adarrik handiena hezkuntza da (% 13,1), ondoren merkataritza (% 11,9) eta administrazio publikoa (% 9,6) datoz.
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 44,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 41,5), eta oinarrizko okupazioak % 7,2.[26] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 51,0), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 48,1).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 259 | % 41,5 | 122 | % 36,0 | 137 | % 48,1 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 278 | % 44,6 | 173 | % 51,0 | 105 | % 36,8 |
| Oinarrizko okupazioak | 45 | % 7,2 | 24 | % 7,1 | 21 | % 7,4 |
| Ez dago jasota | 42 | % 6,7 | 20 | % 5,9 | 22 | % 7,7 |
| Guztira | 624 | % 100,0 | 339 | % 100,0 | 285 | % 100,0 |
Okupatuen % 80,3 besteren konturako langileak dira, eta % 19,7 norberaren konturakoak.[27]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 123 | % 19,7 | 80 | % 23,6 | 43 | % 15,1 |
| Besteren kontura | 501 | % 80,3 | 259 | % 76,4 | 242 | % 84,9 |
| Guztira | 624 | % 100,0 | 339 | % 100,0 | 285 | % 100,0 |
Jaiolekuaren arabera
Jarduera
16 urte edo gehiagokoen % 92,8 estatuan jaio zen, eta % 7,2 atzerrian.[24] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 61,6 okupatuak dira, % 23,5 erretiratuak, % 5,1 ikasleak, % 5,1 langabeak eta % 4,7 bestelako inaktiboak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 38,5 bestelako inaktiboak dira, % 30,8 okupatuak, % 20,5 langabeak, % 7,7 erretiratuak eta % 2,6 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 55,5 okupatuak dira, % 15,5 bestelako inaktiboak, % 14,8 erretiratuak, % 8,5 ikasleak eta % 5,8 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 42,5 bestelako inaktiboak dira, % 40,0 okupatuak, % 10,0 erretiratuak, % 5,0 ikasleak eta % 2,5 langabeak.
Okupazioa
Okupatuen % 95,5 estatuan jaio zen, eta % 4,5 atzerrian.[26] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 50,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 36,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 7,3 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 75,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 25,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 49,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 36,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 6,3 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 43,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 31,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 25,0 oinarrizko okupazioetakoak.
Jarduera-sektoreak
Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[28] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 71,6 zerbitzuetan ari dira, % 15,0 industrian, % 9,8 eraikuntzan eta % 3,7 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 91,7 zerbitzuetan ari dira, % 8,3 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 91,1 zerbitzuetan ari dira, % 5,9 industrian eta % 2,2 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 87,5 zerbitzuetan ari dira, % 6,3 eraikuntzan eta % 6,3 industrian.
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 141 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[29][oh 3]. Udalerriaren azalera 18,9 km² denez, NAE lurraldearen % 7,5 da[30]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 92,8 larre iraunkorrak (131 ha, 25 ustiategitan), % 3,5 arbolak (4,9 ha, 13 ustiategitan), % 2,3 lur goldagarria (3,3 ha, 11 ustiategitan), % 1,2 berotegiak edo babes garai irisgarriak (1,7 ha, 6 ustiategitan) eta % 0,2 norberaren kontsumorako baratzeak (0,35 ha, 15 ustiategitan)[oh 4].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 192 behi, 234 ardi, 93 ahuntz, 1 txerri, 31 zaldi eta 30.099 hegazti zeuden[31][32].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 904 gidari zeuden erroldatuta: 501 gizon (% 55,4) eta 403 emakume (% 44,6)[33]. Biztanleen % 67,1 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 1.205 ibilgailuk osatzen zuten: 854 turismo, 159 motozikleta, 70 furgoneta, 52 kamioi eta 41 ziklomotor[33]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 634 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (451) gainetik.
Turismoen batez besteko adina 12,5 urtekoa zen; turismoen % 11,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 12,9k 25 urte baino gehiago[33]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 49,6 diesel zen eta % 48,2 gasolinazko; 21 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,8; probintzian % 1,2). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 27k ez zuen etiketarik[oh 5].
Politika
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, alkatea Pedro Jesús Botejara Unda da, EAJkoa. Botejarak Euzko Alderdi Jeltzalearen sostengua jaso zuen, hauteskundeetan boza gehien izan zituen hautagaitza. Bilduk 4 zinegotzi lortu zituen eta Alderdi Popularrak eta Euskadiko Alderdi Sozialistak batere ez.
| Lemoizko udalbatza | |||||
| Alderdia | 2011ko maiatzaren 22 | ||||
| Zinegotziak | Boto kopurua | ||||
| Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ) | 5 / 9 |
346 (% 54,49) | |||
| Bildu | 4 / 9 |
255 (% 40,16) | |||
| Alderdi Popularra (PP) | 0 / 9 |
10 (% 1,57) | |||
| Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE)) | 0 / 9 |
3 (% 0,47) | |||
Kultura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Euskara
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Lemoizen[37] Uribe Kostako euskara[38] hitz egiten da, mendebaldeko euskalkiaren aldaera.

Jaiak eta ospakizunak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- Maiatzaren 15ean San Isidroren omenezko jaiak ospatzen dira Urizarren.
- Uztailaren 16an Karmengo Amaren omenezko jaiak ospatzen dira Armintzan. Jaiekin batera Txapel Reggae jaialdia antolatu ohi da.
- Urriaren 10ean Tomas Deunaren jaia patronalak ospatzen dira Armintzan. Sukalki txapelketa izaten da.
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 INEk eta Eustatek metodologia desberdinak erabiltzen dituzte errenta kalkulatzeko, eta, horregatik, haien zifrak ez dira zuzenean alderagarriak. INEren Etxeguneen Errentaren Banaketaren Atlasak etxegune bakoitzaren errenta haren kide guztien artean banatzen du, adingabeak barne, eta haren P80/P20 zatidura kontsumo-unitateko errentaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura da (zenbat eta handiagoa, orduan eta desberdintasun handiagoa). Eustatek, berriz, 18 urteko eta gehiagoko pertsona bakoitzaren errenta eta familia bakoitzarena neurtzen ditu, eta haren 20/80 ratioak diru-sarrera txikienak dituzten % 20ren batez besteko errenta handienak dituztenen % 20renarekin alderatzen du, ehunekotan (zenbat eta handiagoa, orduan eta berdintasun handiagoa).
- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
- ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
- ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
- ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
- ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
- ↑ «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Bizkaia.tab.
- ↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
- ↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Bizkaia.tab.
- 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Bizkaia.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren pertzentilak EUSTAT.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren pertzentilak EUSTAT Bizkaia.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Bizkaia.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren adierazleak EUSTAT.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren adierazleak EUSTAT.tab.
- 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Bizkaia.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q936264.
- ↑ Eustat, «Nekazaritza-ustiategietako abelburuak, udalerriaren eta espeziearen arabera». Datuak: EUSTAT abeltzaintza.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Bizkaia.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Bizkaia.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ «Mendizabal Zamakona, Ana Mari - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-12-11).
- ↑ «Barturen Azkorra, Angel - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-12-11).
- ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-12-11).
- ↑ «Lemoiz - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-12).
- ↑ «Uribe Kostakoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-12).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Gaztelaniaz) Lemoizko Udala
- (Gaztelaniaz) Lemoizko zentral nuklearraren gatazkari buruzko web orrialdea (kronologia eta argazkiak)
- (Gaztelaniaz) Armintzako argazkiak
| Lemoizko auzoak | ||
|---|---|---|

