Rosenheim

Rosenheim
major regional center (en)
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Alemania
Alemaniako estatua	Bavaria
Gobernu-eskualde	Bavaria Garaia
Alkatea	Andreas März
Posta kodea	83022, 83024 eta 83026
Udalerri kodea	09163000
Geografia
Koordenatuak	47°51′22″N 12°07′44″E
Azalera	37,22 km²
Altitudea	447 m
Mugakideak	District of Rosenheim (en) , Rohrdorf, Raubling, Kolbermoor, Großkarolinenfeld, Schechen eta Stephanskirchen
Demografia
Biztanleria	65.808 (2025eko abenduaren 31)
33.149 (%50,4)   (%49,6) 32.659   32.003 (%48,6)   (%47,6) 31.321
Dentsitatea	1.768 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia	08031
Hiri senidetuak	Briançon, Lazise, Ichikawa, Greiz eta Beer-Xeva
Matrikula	RO
rosenheim.de

Rosenheim (bavarieraz Rousnam) Alemaniako Bavaria estatu federaleko hiria da, Bavaria Garaia eskualdeko hirugarren hiri askea.

Etimologia

Ez dago batere argi zein izan bide zen izenaren jatorria eta hainta teoria azaldu dira. Lehenengo teoriaren arabera Wasserburg am Inn hiriko jaunak Rosenheimeko gaztelua eraiki zuen eta bere armarrian arrosa bat zegoen. Bigarren teoriaren arabera hitza Inn ibaiko untziak tiratzen zituzten zaldietan (alemanez Rössern) izan zezakeen jatorria.

Geografia

Munich hiriburutik 52 kilometro hego-ekialdera dago, Alpeen iparraldeko muinoetan, eta Austriarekiko mugatik 25 kilometro eskasera. Inn ibaiak zeharkatzen du hiria eta hainbat laku ditu inguruan, hala nola, Chiemsee (denetan handiena), Simsee, Langbürgner See, eta beste hainbat.

Historia

Antzinatik bidegurutzea izan da Rosenheim, bai Munich eta Salzburgo arteko bidean eta baita Munich eta Innsbrucken artekoan ere.

Druso eta Tiberiok aginduta erromatarrak K.a. 15 urtean iritsi ziren bertara. Inn ibaiak Noricum eta Retia probintziak banatzen zituen eta erromatarrek Pons Aeni (Inneko zubia) gotorlekua sortu zuten gaur egun Rosenheim dagoen tokian. Gotorlekuaren inguruan eratuz joan zen herria erromatar-zelta.

1234ean Rosenheimgo gaztelua eraiki zen eta hori da Rosenheim izena agertzen den lehenengo aldia. Gaztelua ibaitik ehundaka metrotara jaso zen, ibaiertzean lokaztia baino ez baitzegoen, baina argi dago Inn ibaiaren gaineko zubia kontrolatzeko eraiki zela. berehala hazi zen herria eta 1328an merkatua egiteko eskubidea lortu zuen, zeina Bavaria guztiko merkatu garrantzitsuenetakoa bihurtuz joan zen. Hala ere ez zuen hiri aske titulua eskuratu 1864 arte. XIX mendean gatzaren industriak garrantzia handia hartu zuen, hainbat meategi eta errota eraiki zirelarik.

XX mendeko 20 eta 30. hamarkadan Rosenheimgo populazioak juduak babestu bazituen ere nazien presioak eraginda askok beren dendak utzi eta Munichera egin zuten alde. Bigarren Mundu Gerran bonbaketak jasan zituen 1942 eta 1945 artean.

Ondasun nabarmenak

• San Nikolas eliza (St. Nikolaus Kirche): Hiriko eliza nagusia da, kipula itxurako dorre barrokoa duena.

Rosenheimdar ezagunak

• Hermann Göring (1893-1946), politikari eta militar alemaniarra, Hitlerren ordezkaria eta Luftwafferen komandante gorena izandakoa.
• Bastian Schweinsteiger (1984- ), futbolari alemaniarra. FC Bayern Müncheneko eta Alemaniako Selekzioko erdilaria.

Hiri senidetuak

Rosenheim ondorengo hiriekin senidetuta dago:

• Lazise (Italia)
• Briançon (Okzitania)
• Greiz (Alemania)
• Ichikawa (Chiba) (Japonia)
• Kufstein (Austria)

Demografia

2022ko zentsuaren arabera 63.284 biztanle zituen: 31.003 gizonezko (% 49,0) eta 32.282 emakumezko (% 51,0); 100 emakumeko 96,0 gizonezko zeuden. Biztanleen % 16,8 18 urtetik beherakoak ziren eta % 20,3 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 22,0 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 44,6 ezkongabeak ziren eta % 40,7 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.

Oharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 30.993 gizon, 32.277 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 8.94   75+   12.32 8.75   65-74   10.48 20.77   50-64   20.69 13.04   40-49   12.38 14.92   30-39   13.49 7.73   25-29   7.11 8.35   18-24   7.47 2.74   15-17   2.53 8.52   6-14   7.83 3.02   3-5   2.72 3.22   0-2   2.99
Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05)..

Jatorria

2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 65,5ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 32,1k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 2,3k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 85,9 beraiek etorritakoak ziren eta % 14,1 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.

Migrazio-jatorria

41.466

20.341

Migrazio-jatorririk gabe (41.466)Migrazio-jatorri osoa (20.341)Migrazio-jatorri partziala (1.484)

Etxebizitza

2022ko erroldaren arabera, udalerrian 33.254 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (22.839, % 68,7) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 83,13 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 9,09 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 2,0 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 30,3 jabeak okupatzen zituzten.

33.254etxebizitza

83,13 m²batez besteko azalera

9,09 €/m²batez besteko errenta

Erabilera

9.599

22.839

Jabetzan (9.599)Alokairuan (22.839)Aisialdikoa (100)Hutsik (716)

% 2,0hutsik dauden tasa

% 30,3jabetza tasa

Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 3 gela zituzten (9.215). Etxebizitza gehienak 1970-1979 artean eraiki ziren (7.036); eraikin guztien % 86,4 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, berogailu zentrala (zentralheizung) zen nagusi (18.241 etxebizitza).

Gela kopurua

Gela bakarra2.690

2 gela5.453

3 gela9.215

4 gela7.808

5 gela4.098

6 gela2.129

7 gela edo gehiago1.864

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.990

1919-19492.052

1950-19593.449

1960-19695.267

1970-19797.036

1980-19894.718

1990-19994.216

2000-20092.012

2010-20151.391

2016 eta geroago1.127

Berogailu mota

12.231

18.241

Urrutiko berogailu-sarea (Fernheizung) (12.231)Solairuko berogailua (Etagenheizung) (1.152)Bloke-berogailua (Blockheizung) (111)Berogailu zentrala (Zentralheizung) (18.241)Labe indibiduala (1.234)Berogailurik gabe (287)

Guztira 10.877 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa etxe bakartua zen (5.130, % 47,2). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (6.290). Guztira 32.241 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (15.066, % 46,7).

10.877bizitegi-eraikin

32.241etxegune

Eraikin mota

5.130

2.340

2.817

Etxe bakartua (5.130)Etxe atxikia (bikoitza) (2.340)Ilarako etxea (2.817)Bestelako eraikin mota (592)

Etxebizitza kopurua eraikineko

6.290

1.287

1.900

1.055

Etxebizitza bakarra (6.290)2 etxebizitza (1.287)3-6 etxebizitza (1.900)7-12 etxebizitza (1.055)13 etxebizitza edo gehiago (346)

Etxegunearen tamaina

15.066

8.699

3.844

2.929

Pertsona bakarra (15.066)2 pertsona (8.699)3 pertsona (3.844)4 pertsona (2.929)5 pertsona (1.123)6 pertsona (579)

Kanpo estekak

• (Alemanez) Hiriko udal webgunea (Alemanez)

• Datuak: Q4007
• Multimedia: Rosenheim / Q4007