Edukira joan

Rueda

Wikipedia, Entziklopedia askea
Rueda
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaValladolideko probintzia
AlkateaMaría Dolores Mayo Magaz (en) Itzuli
Izen ofizialaRueda
Posta kodea47490
INEk ezarritako kodea47139
HerriburuaRueda
Geografia
Koordenatuak41°24′50″N 4°57′35″W / 41.413888888889°N 4.9597222222222°W / 41.413888888889; -4.9597222222222
Mapa
Azalera9.050 km²
Altitudea724 m
MugakideakTordesillas, La Seca, Medina del Campo, Villaverde de Medina eta Nava del Rey
Demografia
Biztanleria1.118 (2025)
alt_left 536 (%47,2) (%52,8) 599 alt_right
Dentsitatea0 bizt/km²
MatrikulaVA

Rueda Valladolideko udalerria da, Tierra de Medina eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 1.118 biztanle zituen 9.050 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Tordesillas, La Seca, Medina del Campo, Villaverde de Medina eta Nava del Rey.

Mapa
Rueda eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea110011501200125013001350140014501500200020052010201520202025RuedaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 599 gizon, 536 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.17
 
95-99
 
1.12
1.00
 
90-94
 
2.61
1.50
 
85-89
 
3.54
2.67
 
80-84
 
3.17
4.84
 
75-79
 
4.29
6.51
 
70-74
 
6.90
10.52
 
65-69
 
8.77
8.85
 
60-64
 
10.45
8.68
 
55-59
 
6.72
7.01
 
50-54
 
8.96
7.35
 
45-49
 
5.41
6.51
 
40-44
 
7.28
9.18
 
35-39
 
4.10
5.01
 
30-34
 
5.60
3.84
 
25-29
 
6.16
4.17
 
20-24
 
2.61
4.01
 
15-19
 
2.99
2.17
 
10-14
 
3.92
4.01
 
5-9
 
2.61
2.00
 
0-4
 
2.80
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 40,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 44,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 8,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 11,2 —probintzian % 10,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Valladolideko mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 40,9Probintzia berean · % 34,4Erkidegoan · % 4,8Beste erkidegoa · % 8,6Estatutik kanpo · % 11,2
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 127 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 56,7)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Dominikar Errepublika, Argentina dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 31,5Europa · % 56,7Afrika · % 11,8
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
27
Errumania
30
5
Dominikar Errepublika
8
9
Argentina
1
6
Maroko
2
4
Ukraina
3
3
Kolonbia
3
1
Peru
3
1
Frantzia
2
1
Bolivia
1
0
Brasil
2
2
Portugal
0
1
Alemania
0
0
Bulgaria
1
0
Paraguai
1
1
Senegal
0
1
Venezuela
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 884 etxebizitza zeuden: 526 (% 59,5) nagusiak eta 358 (% 40,5) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 128 (% 14,5) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 152 (% 17,2) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 5 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 45 plazarekin (9 plaza etxebizitzako).[6]

884etxebizitza
526etxegune
152hutsik (% 17,2)
5etxebizitza turistiko (2026) Valladolideko mapa

Etxebizitza multzoa Valladolideko mapa

526
358
Etxebizitza nagusia (526)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (358)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Valladolideko mapa

604
128
152
Okupatuak (604)Noizbehinkakoak (128)Hutsik (152)

Guztira 526 etxegune zeuden, eta horietatik 167 (% 31,7) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1167
2 pertsona165
3 pertsona115
4 pertsona52
5 edo gehiago27

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 1.038 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 20,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 15,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 43,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 21,2.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 18,6 zen 2021ean eta % 20,7 2024an; beraz, 2,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 26,1 izatetik % 21,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 24,3 ziren, eta gizonen artean % 17,5; 6,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 25,5 eta gizonen % 17,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

1.038biztanle 15 urte edo +, 2024
% 20,7goi-mailako ikasketak+2,1 puntu 2021etik mapa
% 21,2lehen hezkuntza edo gutxiago−4,9 puntu 2021etik mapa
% 7,6ikasten ari dira, 2024
% 21,2
% 43,1
% 15,0
% 20,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 21,2Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 43,1Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 15,0Goi-mailako ikasketak · % 20,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Valladolideko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 54,0 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 46,0 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 2 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 44,2 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 55,8. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 3,9 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 3,9
Lehen hezkuntza
% 17,2
DBH eta antzekoak
% 43,1
Batxilergoa
% 6,6
Erdi-mailako LH
% 8,4
Goi-mailako LH
% 9,5
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 5,8
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 3,3
Masterrak eta espezialitateak
% 1,9
Doktoretzak
% 0,2
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Rueda, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak215% 20,795% 17,5120% 24,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa156% 15,089% 16,467% 13,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)447% 43,1266% 48,9181% 36,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago220% 21,294% 17,3126% 25,5
Guztira1.038% 100,0544% 100,0494% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Rueda, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 18,6% 14,0% 41,3% 26,11.110
2022% 19,9% 14,3% 42,3% 23,51.062
2023% 19,9% 14,8% 42,0% 23,31.060
2024% 20,7% 15,0% 43,1% 21,21.038

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 7,6 ikasten ari zen (79 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 41,8 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 21,5 lehen hezkuntzan edo beheragoko mailetan, % 19,0 erdi-mailako lanbide-heziketan, % 13,9 batxilergoan eta % 2,5 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 38,6 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 45,7; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 22,9 eta emakumeen % 15,9. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 80,0 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 41,7 eta 25–29 urtekoen % 13,5; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,7 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 50,0 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 30,0.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 80,0
20–24 urte
% 41,7
25–29 urte
% 13,5
30–34 urte
% 3,0
35–39 urte
% 1,3
40–44 urte
% 1,4
45–49 urte
% 2,4
50–54 urte
% 2,4
55 urte edo +
% 3,2
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,3
Goi-mailako ikasketak
% 41,8
Erdi-mailako LH
% 19,0
Batxilergoa
% 13,9
DBH eta antzekoak
% 2,5
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 21,5
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 89,0 estatuan jaio zen, eta % 11,0 atzerrian.[8] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 19,3 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,2; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 1,8 eta % 26,3, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 26,8 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 23,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 5,3 eta % 43,9, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 19,3
Goi-mailakoak
% 1,8
% 15,2
Batx. / erdi LH
% 26,3
% 49,3
DBH
% 45,6
% 16,2
Lehen H. edo gutx.
% 26,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 26,8
Goi-mailakoak
% 5,3
% 12,4
Batx. / erdi LH
% 22,8
% 37,8
DBH
% 28,1
% 23,1
Lehen H. edo gutx.
% 43,9
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 8,1 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 3,5.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 42,7 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 25,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.332 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 32.101 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.590 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 17.063 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 53,4[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 26,5), beste diru-sarrerak (% 15,6), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 3).

53%
27%
16%
Soldata · % 53,4Pentsioak · % 26,5Langabezia · % 1,5Beste prestazioak · % 3Beste sarrerak · % 15,6
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 28,1 da, probintziakoaren (29,2; Valladolideko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,5; Valladolideko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Rueda udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 541 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 52,2; gainerako % 47,8 inaktibo zeuden (erretiratuak % 51,5, beste inaktiboak % 37,2 eta ikasleak % 11,3).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 4,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 57,9 zen eta emakumezkoena % 46,0; langabezia-tasa, aldiz, % 2,9 eta % 7,5 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 522 zen 2023ean, 2021eko 517etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 41,6 osatzen dute, eta gizonek % 58,4.

522okupatu, 2023+% 1,0 2021etik
% 41,6emakumeak okupatuen artean
% 52,2jarduera-tasa, 2024
% 4,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 49,7
% 24,6
% 17,8
Okupatuak · % 49,7Langabeak · % 2,5Ikasleak · % 5,4Erretiratuak · % 24,6Beste inaktiboak · % 17,8
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Rueda, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak515% 49,7305% 56,3210% 42,5
Langabeak26% 2,59% 1,717% 3,4
Inaktiboak495% 47,8228% 42,1267% 54,0
Guztira1.036% 100,0542% 100,0494% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 42,1), industria (% 24,3), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 19,3) eta eraikuntza (% 14,2).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 23,8), ondoren nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 19,3) eta eraikuntza (% 14,2) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Valladolideko mapa
% 19,3
% 24,3
% 14,2
% 42,1
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 19,3Industria · % 24,3Eraikuntza · % 14,2Zerbitzuak · % 42,1
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 23,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 19,3
Eraikuntza
% 14,2
Merkataritza
% 8,2
Administrazio publikoa
% 6,5
Ostalaritza
% 6,3
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 4,2
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 3,4
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Jarduera profesionalak
% 3,1
Hezkuntza
% 2,5
Beste zerbitzu batzuk
% 1,7
Informazioa eta komunikazioak
% 1,3
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,1
Garraioa eta biltegiratzea
% 1,1
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,0
Etxeetako jarduerak
% 0,8
Higiezinen jarduerak
% 0,8
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,6
Erauzketa-industriak
% 0,0
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 51,7; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 23,6), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 18,8.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 56,4 eta emakumeen % 45,2).

% 18,8
% 51,7
% 23,6
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 18,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 51,7Oinarrizko okupazioak · % 23,6Ez dago jasota · % 5,9
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Rueda, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak98% 18,845% 14,853% 24,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak270% 51,7172% 56,498% 45,2
Oinarrizko okupazioak123% 23,662% 20,361% 28,1
Ez dago jasota31% 5,926% 8,55% 2,3
Guztira522% 100,0305% 100,0217% 100,0

Okupatuen % 75,1 besteren konturako langileak dira, eta % 24,9 norberaren konturakoak.[17]

% 21,3
% 64,6
% 10,5
Norberaren kontura, langileak dituena · % 3,6Norberaren kontura, langilerik gabe · % 21,3Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 64,6Besteren kontura, aldi baterakoa · % 10,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Rueda, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura130% 24,993% 30,537% 17,1
Besteren kontura392% 75,1212% 69,5180% 82,9
Guztira522% 100,0305% 100,0217% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 88,3 estatuan jaio zen, eta % 11,7 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 56,8 okupatuak dira, % 34,3 erretiratuak, % 4,2 ikasleak eta % 2,9 bestelako inaktiboak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,8 okupatuak dira, % 38,1 bestelako inaktiboak, % 6,3 erretiratuak eta % 4,8 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 42,0 okupatuak dira, % 29,2 bestelako inaktiboak, % 17,6 erretiratuak, % 7,1 ikasleak eta % 4,0 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 48,3 okupatuak dira, % 48,3 bestelako inaktiboak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 56,8
Okupatuak
% 50,8
% 1,9
Langabeak
% 0,0
% 4,2
Ikasleak
% 4,8
% 34,3
Erretiratuak
% 6,3
% 2,9
Beste inakt.
% 38,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 42,0
Okupatuak
% 48,3
% 4,0
Langabeak
% 1,7
% 7,1
Ikasleak
% 1,7
% 17,6
Erretiratuak
% 0,0
% 29,2
Beste inakt.
% 48,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 88,3 estatuan jaio zen, eta % 11,7 atzerrian.[16] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 57,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 17,2 oinarrizko okupazioetakoak eta % 16,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 46,9 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 46,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 3,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 47,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 26,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 23,4 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 58,6 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 27,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 10,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 16,1
Goi eta erdi maila
% 3,1
% 57,5
Langile kualifikatuak
% 46,9
% 17,2
Oinarrizko okup.
% 46,9
% 9,2
Ez dago jasota
% 3,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 26,6
Goi eta erdi maila
% 10,3
% 47,9
Langile kualifikatuak
% 27,6
% 23,4
Oinarrizko okup.
% 58,6
% 2,1
Ez dago jasota
% 3,4
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 31,5 zerbitzuetan ari dira, % 24,9 industrian, % 22,7 eraikuntzan eta % 20,9 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 nekazaritzan ari dira, % 21,9 industrian, % 15,6 zerbitzuetan eta % 12,5 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 61,7 zerbitzuetan ari dira, % 25,0 industrian, % 9,0 nekazaritzan eta % 4,3 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 44,8 zerbitzuetan ari dira, % 37,9 nekazaritzan eta % 17,2 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 20,9
Nekazaritza
% 50,0
% 24,9
Industria
% 21,9
% 22,7
Eraikuntza
% 12,5
% 31,5
Zerbitzuak
% 15,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 9,0
Nekazaritza
% 37,9
% 25,0
Industria
% 17,2
% 4,3
Eraikuntza
% 0,0
% 61,7
Zerbitzuak
% 44,8
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 136 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 8.372 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 9.050 km² denez, NAE lurraldearen % 0,9 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 55,5 lur goldagarria (4.648 ha, 82 ustiategitan), % 41,3 arbolak (3.461 ha, 104 ustiategitan), % 3,2 larre iraunkorrak (264 ha, 16 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,04 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
99%
NAE · 8.372 ha (% 0,9)Gainerako azalera · 896.628 ha (% 99,1)
NAE, lur-erabileraren arabera
56%
41%
Lur goldagarria · 4.648 ha (% 55,5)Larre iraunkorrak · 264 ha (% 3,2)Arbolak · 3.461 ha (% 41,3)Baratzeak · 0,04 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 2.904 behi eta 2.562 ardi eta ahuntz zeuden[21].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 784 gidari zeuden erroldatuta: 487 gizon (% 62,1) eta 297 emakume (% 37,9)[22]. Biztanleen % 69,1 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 1.162 ibilgailuk osatzen zuten: 839 turismo, 103 kamioi, 80 furgoneta, 59 motozikleta eta 51 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 739 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (525) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,1 urtekoa zen; turismoen % 6,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 16,1k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 62,4 diesel zen eta % 36,5 gasolinazko; 7 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 0,8). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 36k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
29%
31%
36%
0 etiketa · 15 (% 1,3)ECO · 38 (% 3,3)C etiketa · 329 (% 28,6)B etiketa · 355 (% 30,8)Etiketarik gabe · 414 (% 36)
Turismoak, adinaren arabera
13%
22%
42%
16%
< 4 urte · 55 (% 6,6)4–8 urte · 113 (% 13,5)8–15 urte · 182 (% 21,7)15–25 urte · 354 (% 42,2)≥ 25 urte · 135 (% 16,1)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Valladolid.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Valladolid.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Valladolid.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Valladolid.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Valladolid.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q987366.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Valladolid.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Valladolid.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Rueda&oldid=11796380"(e)tik eskuratuta