Edukira joan

Villaco

Wikipedia, Entziklopedia askea
Villaco
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaValladolideko probintzia
AlkateaMaría Aranzazu Paredes Rey
Izen ofizialaVillaco
Posta kodea47181
INEk ezarritako kodea47200
HerriburuaVillaco
Geografia
Koordenatuak41°44′20″N 4°16′08″W / 41.738888888889°N 4.2688888888889°W / 41.738888888889; -4.2688888888889
Mapa
Azalera15 km²
Altitudea793 m
MugakideakValbuena de Duero, Villafuerte de Esgueva, Amusquillo, Torre de Esgueva eta Castroverde de Cerrato
Demografia
Biztanleria72 (2025)
alt_left 26 (%36,1) (%63,9) 46 alt_right
Dentsitatea5 bizt/km²
MatrikulaVA

Villaco Valladolideko udalerria da, Páramos del Esgueva eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 72 biztanle zituen 15 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Valbuena de Duero, Villafuerte de Esgueva, Amusquillo, Torre de Esgueva eta Castroverde de Cerrato.

Mapa
Villaco eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea708090100110120130200020052010201520202025VillacoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 46 gizon, 26 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
4.35
 
90-94
 
3.85
6.52
 
85-89
 
11.54
6.52
 
80-84
 
7.69
4.35
 
75-79
 
7.69
6.52
 
70-74
 
3.85
8.70
 
65-69
 
0.00
6.52
 
60-64
 
3.85
19.57
 
55-59
 
15.38
17.39
 
50-54
 
3.85
6.52
 
45-49
 
3.85
2.17
 
40-44
 
0.00
2.17
 
35-39
 
3.85
4.35
 
30-34
 
7.69
2.17
 
25-29
 
7.69
0.00
 
20-24
 
11.54
2.17
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
3.85
0.00
 
5-9
 
3.85
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 55,6 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 44,5) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 0 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,9 —probintzian % 10,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Valladolideko mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 55,6Probintzia berean · % 34,7Erkidegoan · % 2,8Estatutik kanpo · % 6,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 5 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 80)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Bulgaria, Peru dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 20Europa · % 80
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
1
Bulgaria
1
1
Errumania
1
0
Peru
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 82 etxebizitza zeuden: 35 (% 42,7) nagusiak eta 47 (% 57,3) ez-nagusiak.[4]

82etxebizitza
35etxegune

Etxebizitza multzoa Valladolideko mapa

35
47
Etxebizitza nagusia (35)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (47)

Guztira 35 etxegune zeuden, eta horietatik 12 (% 34,3) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 112
2 pertsona13
3 pertsona6
4 pertsona1
5 edo gehiago3

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 73 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 32,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 19,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 32,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,1.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 29,7 zen 2021ean eta % 32,9 2024an; beraz, 3,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 16,2 izatetik % 15,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 36,0 ziren, eta gizonen artean % 31,3; 4,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 16,0 eta gizonen % 14,6 ziren.

73biztanle 15 urte edo +, 2024
% 32,9goi-mailako ikasketak+3,1 puntu 2021etik mapa
% 15,1lehen hezkuntza edo gutxiago−1,1 puntu 2021etik mapa
% 15,1
% 32,9
% 19,2
% 32,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 15,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 32,9Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 19,2Goi-mailako ikasketak · % 32,9
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Valladolideko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Villaco, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak24% 32,915% 31,39% 36,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa14% 19,211% 22,93% 12,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)24% 32,915% 31,39% 36,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago11% 15,17% 14,64% 16,0
Guztira73% 100,048% 100,025% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Villaco, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 29,7% 21,6% 32,4% 16,274
2022% 29,7% 21,6% 32,4% 16,274
2023% 29,2% 20,8% 33,3% 16,772
2024% 32,9% 19,2% 32,9% 15,173
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.906 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 33.390 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.590 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 19.229 euro-koa izan zen pertsonako.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1].

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Villaco udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 41 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 56,2; gainerako % 43,8 inaktibo zeuden.[9] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 9,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 64,6 zen eta emakumezkoena % 40,0; langabezia-tasa, aldiz, % 3,2 eta % 30,0 zen, hurrenez hurren.[9]

Okupatuen kopurua 35 zen 2023ean, 2021eko 33etik gora.[10] Emakumeek okupatuen % 20,0 osatzen dute, eta gizonek % 80,0.

35okupatu, 2023+% 6,1 2021etik
% 20,0emakumeak okupatuen artean
% 56,2jarduera-tasa, 2024
% 9,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 50,7
% 43,8
Okupatuak · % 50,7Langabeak · % 5,5Inaktiboak · % 43,8
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Villaco, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak37% 50,730% 62,57% 28,0
Langabeak4% 5,51% 2,13% 12,0
Inaktiboak32% 43,817% 35,415% 60,0
Guztira73% 100,048% 100,025% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 42,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 37,1), industria (% 17,1) eta eraikuntza (% 2,9).[10]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Valladolideko mapa
% 37,1
% 17,1
% 42,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 37,1Industria · % 17,1Eraikuntza · % 2,9Zerbitzuak · % 42,9

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 48,6; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 14,3), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 14,3.[11] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 50,0 eta emakumeen % 42,9).

% 14,3
% 48,6
% 14,3
% 22,9
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 14,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 48,6Oinarrizko okupazioak · % 14,3Ez dago jasota · % 22,9
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Villaco, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak5% 14,33% 10,72% 28,6
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak17% 48,614% 50,03% 42,9
Oinarrizko okupazioak5% 14,34% 14,31% 14,3
Ez dago jasota8% 22,97% 25,01% 14,3
Guztira35% 100,028% 100,07% 100,0

Okupatuen % 68,6 besteren konturako langileak dira, eta % 31,4 norberaren konturakoak.[12]

% 31,4
% 68,6
Norberaren kontura · % 31,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 68,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Villaco, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura11% 31,411% 39,30% 0,0
Besteren kontura24% 68,617% 60,77% 100,0
Guztira35% 100,028% 100,07% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.625 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[13][oh 2]. Kopuru hori udalerriaren azalera (15 km²) baino handiagoa da, udalerrian kokatutako ustiategien lurrak beste udalerri batzuetan ere badaudelako[14]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 95,8 lur goldagarria (1.557 ha, 11 ustiategitan), % 3,8 larre iraunkorrak (61,2 ha, 4 ustiategitan) eta % 0,4 arbolak (6,6 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria, lur-erabileraren arabera
96%
Lur goldagarria · 1.557 ha (% 95,8)Larre iraunkorrak · 61,2 ha (% 3,8)Arbolak · 6,6 ha (% 0,4)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 52 gidari zeuden erroldatuta: 38 gizon (% 73,1) eta 14 emakume (% 26,9)[15]. Biztanleen % 72,2 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 105 ibilgailuk osatzen zuten: 72 turismo, 8 ziklomotor, 7 furgoneta, 6 motozikleta eta 5 kamioi[15]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 1.000 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (525) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,2 urtekoa zen; turismoen % 5,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 12,5k 25 urte baino gehiago[15]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 74,3 diesel zen eta % 25,7 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 38,6k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
24%
36%
39%
ECO · 2 (% 2)C etiketa · 24 (% 23,8)B etiketa · 36 (% 35,6)Etiketarik gabe · 39 (% 38,6)
Turismoak, adinaren arabera
13%
31%
39%
13%
< 4 urte · 4 (% 5,6)4–8 urte · 9 (% 12,5)8–15 urte · 22 (% 30,6)15–25 urte · 28 (% 38,9)≥ 25 urte · 9 (% 12,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Valladolid.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Valladolid.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Valladolid.tab.
  8. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Valladolid.tab (Wikimedia Commons).
  14. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1919521.
  15. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Valladolid.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Villaco&oldid=11796487"(e)tik eskuratuta