Edukira joan

Taden

Wikipedia, Entziklopedia askea
Taden
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Côtes-d'Armor
BarrutiDinango barrutia
Kantonamenducanton of Dinan-Ouest
Izen ofizialaTaden
Posta kodea22100
Geografia
Koordenatuak48°28′32″N 2°01′04″W / 48.4756°N 2.0178°W / 48.4756; -2.0178
Mapa
Azalera20,13 km²
Altitudea46 m, 7 m, 90 m eta 61 m
MugakideakPleslin-Trigavou, Languenan, Corseul, Quévert, Dinan, Lanvallay, Saint-Samson-sur-Rance eta Plouër-sur-Rance
Demografia
Biztanleria2.636 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.273 (%48,9) (%51,1) 1.328 alt_right
Dentsitatea131 bizt/km²
taden.fr

Taden (bretainieraz Skiñvieg) Bretainiako Côtes-d'Armor departamenduko udalerria da. Azken erroldaren arabera 2.636 biztanle zituen 20,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Pleslin-Trigavou, Languenan, Corseul, Quévert, Dinan, Lanvallay, Saint-Samson-sur-Rance eta Plouër-sur-Rance.

Mapa
Taden eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da, 1,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 705 mm-koa da, urtarrilean 12 euri-egun eta uztailean 5,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Pleurtuit udalerrian dago, 12,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 752 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 2022ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,7 °C-koa da, 1963ko urtarrilaren 20an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,0 °C) eta hotzena urtarrila (5,9 °C). Urteko prezipitazioa 801 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (93 mm) eta lehorrena uztaila (48 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,6 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,7 °C) eta hotzena 1963 (9,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Taden)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.9 6.1 7.9 9.9 13.2 16.2 18.0 17.7 15.2 12.2 8.7 6.3 11.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 79 64 55 60 60 54 48 53 59 84 93 93 801
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,8+0,9+0,9+1,2+1,2+0,9+0,9+0,2+0,5+0,8+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea500100015002000250030001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.328 gizon, 1.273 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.38
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.79
1.81
 
85-89
 
0.79
2.56
 
80-84
 
3.06
2.56
 
75-79
 
4.56
5.80
 
70-74
 
7.93
9.79
 
65-69
 
7.23
6.63
 
60-64
 
5.73
7.30
 
55-59
 
6.13
8.43
 
50-54
 
6.91
5.95
 
45-49
 
5.89
6.70
 
40-44
 
6.60
6.25
 
35-39
 
7.78
4.37
 
30-34
 
4.24
4.07
 
25-29
 
5.34
4.82
 
20-24
 
4.63
5.72
 
15-19
 
3.14
4.14
 
10-14
 
8.25
8.28
 
5-9
 
5.89
4.44
 
0-4
 
5.11
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Taden udalerrian 2.631 biztanle zeuden eta 1.223 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,15 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 35,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

2.631biztanle
1.223elkarbizitza-unitate
2,15lagun elkarbizitza-unitateko
796familia
Udalerria
% 27
% 30
% 35
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 796 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (368). Guraso bakarreko 99 familietatik 80etan ama zen guraso bakarra. 408 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 189k seme-alaba bakarra zuten etxean, 154k bi, eta 45k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 328 bikoteetatik 30tan (% 9,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

368
328
99
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean408
Seme-alaba bat189
Bi seme-alaba154
Hiru seme-alaba40
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 2.184 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 45,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 73,9).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 18
40-54% 13
55-64% 25
65-79% 27
80 +% 45
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 74
40-54% 74
55-64% 69
65-79% 72
80 +% 50

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 21,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,6 izatezko bikotean eta % 8,6 PACS bidez lotuta). % 21,5 ezkongabeak ziren, % 5,3 alargunak eta % 7,5 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 44,5
Ezkongabea% 21,5
Izatezko bikotean% 12,6
PACS bidez lotuta% 8,6
Dibortziatuta% 7,5
Alarguna% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,8), eskulangileak (% 16,7), erdi-mailako lanbideak (% 15,0), enplegatuak (% 12,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,8) Côtes-d'Armor departamenduko batez bestekoaren (% 39,4) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,8).[9]

Udalerria
% 12
% 15
% 13
% 17
% 36
Côtes-d'Armor
% 13
% 14
% 15
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.393 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.230 egoitza nagusi ziren, 77 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 86 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.234), eta apartamentuak gutxi ziren (158). Egoitza nagusietatik 891 beren jabearen bizilekuak ziren, 324 alokairuan zeuden, 66 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 15 doan lagata.[10]

1.393etxebizitza
1.230egoitza nagusi
1.234etxe
158apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.230
Egoitza nagusia (1.230)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (77)Hutsik (86)

Etxe mota

1.234
158
Etxea (1.234)Apartamentua (158)

Jabetza egoera

891
324
Jabeak (891)Alokairuan (324)HLM (66)Doan lagata (15)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (320).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik141
1919-194533
1946-1970166
1971-1990290
1991-2005243
2006-2020320

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (654). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (656 etxebizitzatan). 1.073 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 595 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 598tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela9
2 gela81
3 gela179
4 gela307
5 gela edo gehiago654

Berogailu mota

171
115
656
261
Gas sarea (171)Fuel-olioa (115)Elektrizitatea (656)Gas botila (27)Bestelakoak (261)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.073aparkalekua
595ibilgailu 1
598ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.583 biztanleetatik 1.289 aktibo ziren (% 81,4), horietako 1.188 lanean (% 75,0) eta 101 langabezian (aktiboen % 7,8).

1.58315-64 urteko biztanle
% 81,4aktibo
% 75,0lanean
% 7,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 55,4
25-54 urte% 96,4
55-64 urte% 60,7
Gizonak% 82,5
Emakumeak% 80,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,3
BEPC, brebeta% 26,5
CAP-BEP% 7,9
Batxilergoa% 9,4
Goi-mailako +2% 7,1
Goi-mailako +3/4% 5,6
Goi-mailako +5% 3,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

294 ez-aktibotik 98 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,3), 124 erretiraturik zeuden (% 42,2) eta 72 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,5).

Ez-aktiboak

% 33
% 42
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 19
% 25
% 24
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.201 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.188 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

2.201enplegu udalerrian
% 87,0soldatapeko
% 13,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.940 eurokoa zen, eta biztanleen % 7 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.940 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.590 €
% 7,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 12,2

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1950ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Dinard », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Taden&oldid=11345804"(e)tik eskuratuta