艁ukasz Mazur z ATY podsumowuje i zapowiada. Konkretnie i bezkompromisowo.
![]() |
| Stoisko ATY/Bum Projekt na Festiwalu Komiksowa Warszawa / fot. Marcin Gierbisz |
Du偶e nak艂ady? Zero zwrot贸w? Jak funkcjonowa艂o ATY w 2013? Op艂aca si臋 wydawa膰 komiksy?
艁M: Zaczn臋 od ko艅ca - op艂aca si臋, je艣li stawiasz na dobr膮 zabaw臋 i traktujesz to ideologicznie. Gdyby艣my mieli patrze膰 na to od strony finansowej, to nie wiem czy by艂oby tak r贸偶owo i czy mo偶na by rozpatrywa膰 to pod wzgl臋dem op艂acalno艣ci - wi臋c przezornie nie liczymy zysk贸w i strat, kiedy trzeba dop艂aci膰 to dop艂acamy i p贸ki co jako艣 to si臋 kr臋ci. Nak艂ady wahaj膮 si臋 u nas w granicach 200-300 egzemplarzy i wszystkie tytu艂y z tego roku s膮 jeszcze u nas dost臋pne - wi臋c sza艂u nie ma, ale p贸ki ka偶da publikacja zwraca si臋 je艣li chodzi o koszta druku to nie robimy z tego tragedii. ATY w 2013 - podobnie jak w poprzednich latach - dzia艂a艂o zgodnie z naszym mottem: "na ostatni膮 chwil臋", z t膮 jednak r贸偶nic膮, 偶e ju偶 si臋 z tym oswoili艣my i nie ma wielkiego stresu, kiedy przekraczamy dedlajny ustalane przez nas samych czy te偶 drukarni臋. Mo偶e nie brzmi to zbyt dobrze, ale je艣li siedzisz nad publikacj膮 kilka tygodni, to ju偶 naprawd臋 nie robi wielkiej r贸偶nicy czy co艣 si臋 pojawi na dan膮 imprez臋 (kiedy zazwyczaj robimy premiery), czy chwil臋 p贸藕niej. Miesi膮c po premierze nikt nie b臋dzie pami臋ta艂, 偶e by艂a kilkudniowa obsuwa, a ewentualne braki i niedoci膮gni臋cia zwi膮zane z po艣piesznym przygotowaniem do druku b臋dzie wida膰 zawsze. Nie dajmy si臋 zwariowa膰, to tylko komiksy.
"Biceps" to obecnie najbardziej bezkompromisowy g艂os w polskim komiksie. Mieszacie z b艂otem z艂e komiksy, wytykacie durnoty. Ale to wszystko na papierze. M贸g艂by艣 w Internecie wskaza膰 swoje typy na najwi臋ksze durnowate akcje w polskim komiksie 2013 roku?
艁M: Pierwsza my艣l to oczywi艣cie "Rycerz Ciernistego Krzewu", czyli wywiady z nastawionymi na pocz膮tku bardzo walecznie tw贸rcami, s艂ynne "za dobre na Polsk臋" w odniesieniu do kolejnego projektu czy fina艂owa batalia Waldemara Juszczyka o dobre imi臋 jego, komiksu oraz o Prawd臋 i Nowy 艁ad. Generalnie ca艂okszta艂t tego co si臋 dzia艂o wok贸艂 RCK by艂 strasznie durny, 艂膮cznie z wisienk膮 na torcie czyli wywiadem z wydawc膮 czy juszczykowym odwo艂ywaniem si臋 do etyki zawodowej. S艂aba by艂a r贸wnie偶 akcja z tegorocznym konkursem na emefkow膮 kr贸tk膮 form臋 komiksow膮 zrobion膮 pod dyktando NBP. Tematu o obrocie bezgot贸wkowym nie wymy艣liliby chyba nawet uczestnicy paskowego konkursu na Gildii, a tu prosz臋 - najwa偶niejsza impreza w Polsce robi tak膮 wolt臋, a chwil臋 p贸藕niej si臋 z tego wycofuje m贸wi膮c, 偶e to tylko jednorazowy wyskok. Zostaj膮c jeszcze przy MFK - ale to ju偶 wyb贸r z czystej sympatii - fina艂owa gala da艂a mi du偶o rado艣ci - zwie艅czenie imprezy gdzie zapraszani na scen臋 nie wiedzieli co robi膮, gdzie prowadz膮cy my艣la艂, 偶e prowadzi gal臋 boksersk膮, a telebim zrobi艂 stopklatk臋 w najmniej odpowiednim momencie... obawiam si臋, 偶e takie atrakcje ju偶 si臋 nie powt贸rz膮!
Gdzie widzisz miejsce dla ma艂ych i mniejszych wydawc贸w w rzeczywisto艣ci, w kt贸rej o pieni膮dze czytelnika walczy膰 b臋dzie WKKM z egmontowskim New DC?
艁M: Tu gdzie s膮 teraz, czyli w niszy komiksowej niszy. Nak艂ady - patrz膮c na wydawnictwa takie jak nasze czy podobne - s膮 niewielkie i zazwyczaj znajduj膮 na tyle du偶膮 ilo艣膰 nabywc贸w, 偶e wszystko si臋 zwraca. Je艣li mia艂yby to by膰 dzia艂ania nastawione g艂贸wnie na zysk, to pewnie nie by艂oby tak ciekawie, ale je艣li zajawka i zabawa z tym zwi膮zana jest na pierwszym miejscu, to nasz rynek jest idealny do takich inicjatyw. A czy WKKM/NewDC zdominuje rynek i wi臋kszo艣膰 tych, kt贸rzy od lat kupuj膮 komiksy skupi si臋 tylko na tych kolekcjach? Nie s膮dz臋. Powr贸t superhero sprawi艂, 偶e pojawi艂o si臋 nowo-stare grono czytelnik贸w albo odkrywaj膮ce facet贸w w trykotach albo pami臋taj膮ce czasy TM Semic i patrz膮c po dyskusjach na forach i innych podobnych, to te osoby skupiaj膮 si臋 g艂贸wnie na tym segmencie komiksowych historii. Z drugiej strony coraz cz臋艣ciej widz臋, 偶e weterani, kt贸rzy od lat kupuj膮 co popadnie, rezygnuj膮 z Wielkiej Kolekcji Komiks贸w Marvela po paru/parunastu tomach, a to, co nabyli wyprzedaj膮. Opr贸cz Hachette czy Egmontu mamy jeszcze przecie偶 timofa, kultur臋 gniewu, Central臋, Much臋, Hanami czy coraz lepiej radz膮ce sobie Wydawnictwo Komiksowe - gdyby nie by艂o nabywc贸w na ich tytu艂y, to pewnie zamkn臋liby dzia艂alno艣膰 i zaj臋li si臋 czym艣 bardziej rentownym (albo tylko superbohaterszczyzn膮). Ale p贸ki co s膮, wydaj膮 i maj膮 bardzo ciekawe plany na kolejny rok. Nie jest 藕le, ka偶dy typ komiksu ma swoich wyznawc贸w, a pojawienie si臋 WKKM mo偶na rozpatrywa膰 tylko jako plus i poszerzenie rynku.
Co poprawi艂oby sytuacj臋 komiksu polskiego w Polsce? Mo偶esz wybra膰 wiele odpowiedzi, ka偶d膮 uzasadniaj膮c:
艁M: Zaczn臋 od ko艅ca - op艂aca si臋, je艣li stawiasz na dobr膮 zabaw臋 i traktujesz to ideologicznie. Gdyby艣my mieli patrze膰 na to od strony finansowej, to nie wiem czy by艂oby tak r贸偶owo i czy mo偶na by rozpatrywa膰 to pod wzgl臋dem op艂acalno艣ci - wi臋c przezornie nie liczymy zysk贸w i strat, kiedy trzeba dop艂aci膰 to dop艂acamy i p贸ki co jako艣 to si臋 kr臋ci. Nak艂ady wahaj膮 si臋 u nas w granicach 200-300 egzemplarzy i wszystkie tytu艂y z tego roku s膮 jeszcze u nas dost臋pne - wi臋c sza艂u nie ma, ale p贸ki ka偶da publikacja zwraca si臋 je艣li chodzi o koszta druku to nie robimy z tego tragedii. ATY w 2013 - podobnie jak w poprzednich latach - dzia艂a艂o zgodnie z naszym mottem: "na ostatni膮 chwil臋", z t膮 jednak r贸偶nic膮, 偶e ju偶 si臋 z tym oswoili艣my i nie ma wielkiego stresu, kiedy przekraczamy dedlajny ustalane przez nas samych czy te偶 drukarni臋. Mo偶e nie brzmi to zbyt dobrze, ale je艣li siedzisz nad publikacj膮 kilka tygodni, to ju偶 naprawd臋 nie robi wielkiej r贸偶nicy czy co艣 si臋 pojawi na dan膮 imprez臋 (kiedy zazwyczaj robimy premiery), czy chwil臋 p贸藕niej. Miesi膮c po premierze nikt nie b臋dzie pami臋ta艂, 偶e by艂a kilkudniowa obsuwa, a ewentualne braki i niedoci膮gni臋cia zwi膮zane z po艣piesznym przygotowaniem do druku b臋dzie wida膰 zawsze. Nie dajmy si臋 zwariowa膰, to tylko komiksy.
"Biceps" to obecnie najbardziej bezkompromisowy g艂os w polskim komiksie. Mieszacie z b艂otem z艂e komiksy, wytykacie durnoty. Ale to wszystko na papierze. M贸g艂by艣 w Internecie wskaza膰 swoje typy na najwi臋ksze durnowate akcje w polskim komiksie 2013 roku?
艁M: Pierwsza my艣l to oczywi艣cie "Rycerz Ciernistego Krzewu", czyli wywiady z nastawionymi na pocz膮tku bardzo walecznie tw贸rcami, s艂ynne "za dobre na Polsk臋" w odniesieniu do kolejnego projektu czy fina艂owa batalia Waldemara Juszczyka o dobre imi臋 jego, komiksu oraz o Prawd臋 i Nowy 艁ad. Generalnie ca艂okszta艂t tego co si臋 dzia艂o wok贸艂 RCK by艂 strasznie durny, 艂膮cznie z wisienk膮 na torcie czyli wywiadem z wydawc膮 czy juszczykowym odwo艂ywaniem si臋 do etyki zawodowej. S艂aba by艂a r贸wnie偶 akcja z tegorocznym konkursem na emefkow膮 kr贸tk膮 form臋 komiksow膮 zrobion膮 pod dyktando NBP. Tematu o obrocie bezgot贸wkowym nie wymy艣liliby chyba nawet uczestnicy paskowego konkursu na Gildii, a tu prosz臋 - najwa偶niejsza impreza w Polsce robi tak膮 wolt臋, a chwil臋 p贸藕niej si臋 z tego wycofuje m贸wi膮c, 偶e to tylko jednorazowy wyskok. Zostaj膮c jeszcze przy MFK - ale to ju偶 wyb贸r z czystej sympatii - fina艂owa gala da艂a mi du偶o rado艣ci - zwie艅czenie imprezy gdzie zapraszani na scen臋 nie wiedzieli co robi膮, gdzie prowadz膮cy my艣la艂, 偶e prowadzi gal臋 boksersk膮, a telebim zrobi艂 stopklatk臋 w najmniej odpowiednim momencie... obawiam si臋, 偶e takie atrakcje ju偶 si臋 nie powt贸rz膮!
![]() |
| ATY - zdobywca nagrody Wydawca Roku 2013 z alternatywnej rzeczywisto艣ci (od lewej: Red. Y, Red. A, Red. T / fot. poszukiwany |
艁M: Tu gdzie s膮 teraz, czyli w niszy komiksowej niszy. Nak艂ady - patrz膮c na wydawnictwa takie jak nasze czy podobne - s膮 niewielkie i zazwyczaj znajduj膮 na tyle du偶膮 ilo艣膰 nabywc贸w, 偶e wszystko si臋 zwraca. Je艣li mia艂yby to by膰 dzia艂ania nastawione g艂贸wnie na zysk, to pewnie nie by艂oby tak ciekawie, ale je艣li zajawka i zabawa z tym zwi膮zana jest na pierwszym miejscu, to nasz rynek jest idealny do takich inicjatyw. A czy WKKM/NewDC zdominuje rynek i wi臋kszo艣膰 tych, kt贸rzy od lat kupuj膮 komiksy skupi si臋 tylko na tych kolekcjach? Nie s膮dz臋. Powr贸t superhero sprawi艂, 偶e pojawi艂o si臋 nowo-stare grono czytelnik贸w albo odkrywaj膮ce facet贸w w trykotach albo pami臋taj膮ce czasy TM Semic i patrz膮c po dyskusjach na forach i innych podobnych, to te osoby skupiaj膮 si臋 g艂贸wnie na tym segmencie komiksowych historii. Z drugiej strony coraz cz臋艣ciej widz臋, 偶e weterani, kt贸rzy od lat kupuj膮 co popadnie, rezygnuj膮 z Wielkiej Kolekcji Komiks贸w Marvela po paru/parunastu tomach, a to, co nabyli wyprzedaj膮. Opr贸cz Hachette czy Egmontu mamy jeszcze przecie偶 timofa, kultur臋 gniewu, Central臋, Much臋, Hanami czy coraz lepiej radz膮ce sobie Wydawnictwo Komiksowe - gdyby nie by艂o nabywc贸w na ich tytu艂y, to pewnie zamkn臋liby dzia艂alno艣膰 i zaj臋li si臋 czym艣 bardziej rentownym (albo tylko superbohaterszczyzn膮). Ale p贸ki co s膮, wydaj膮 i maj膮 bardzo ciekawe plany na kolejny rok. Nie jest 藕le, ka偶dy typ komiksu ma swoich wyznawc贸w, a pojawienie si臋 WKKM mo偶na rozpatrywa膰 tylko jako plus i poszerzenie rynku.
Co poprawi艂oby sytuacj臋 komiksu polskiego w Polsce? Mo偶esz wybra膰 wiele odpowiedzi, ka偶d膮 uzasadniaj膮c:
a) odej艣cie od idiotycznego terminu "komiksiki" na rzecz twardych i powa偶nych "komiksior贸w",
b) znikni臋cie facebooka,
c) nam贸wienie Prosiaka na stworzenie "脫smej czary 2",
d) zaprzestanie dzia艂alno艣ci przez polskich rysownik贸w i scenarzyst贸w po to, by czytelnicy mogli si臋 skupi膰 na Marvelu i DC,
e) z kilku porz膮dnie pisz膮cych recenzent贸w stworzenie jednego superecenzenta pisz膮cego superporz膮dnie,
f) zekranizowanie "Rycerza Ciernistego Krzewu"
艁M: Widz臋, 偶e jako艣 strasznie zalaz艂y Ci za sk贸r臋 serwowane w tym roku Marvele i DC. Problem jest taki, 偶e "脫sma Czara 2" przyprawi艂aby o szybsze bicie serca jedynie tych, kt贸rzy s膮 ju偶 mocno wci膮gni臋ci w komiks, Superrecenzent pisa艂by dla sta艂ego grona czytelnik贸w, kt贸rzy i tak wiedz膮 lepiej, a "RCK"... hm. W ka偶dym razie nie uwa偶am, 偶eby na rynku dzia艂o si臋 藕le - komiks贸w wychodzi sporo, jak wcze艣niej powiedzia艂em dla ka偶dego co艣 si臋 znajdzie, a na dodatek ten rok to bardzo pozytywna eksplozja komiksu skierowanego do najm艂odszych i patrz膮c po recenzjach (np. oko艂o miliona z nich dotyczy "Misia Zbysia") by艂 to s艂uszny krok i kg i Centrali, kt贸ry w przysz艂o艣ci mo偶e przynie艣膰 sporo 艣wiadomych i doros艂ych czytelnik贸w "komiksior贸w". Mo偶e przynie艣膰, ale nie musi. Kr贸tko odpowiadaj膮c na zadane pytanie - wydaje mi si臋, 偶e jest coraz lepiej i mam nadziej臋, 偶e ta tendencja si臋 utrzyma.
Czy planujecie jeszcze wydarzenia podobne do "Zeszycik贸w komiksowych" po艣wi臋conych Piotrowi Nowackiemu?
艁M: P贸ki co nic takiego nie mamy w planach, to by艂a raczej jednorazowa akcja i musimy kogo艣 naprawd臋 bardzo lubi膰, 偶eby odda膰 mu po艂ow臋 magazynu. Kr贸tka historia tego przedsi臋wzi臋cia wygl膮da tak, 偶e na pocz膮tku roku Jaszczu my艣la艂 o tym czy nie uczci膰 tej tw贸rczej dziesi臋ciolatki jak膮艣 wystaw膮 czy imprez膮 z tym zwi膮zan膮, ale p贸藕niej si臋 rozmy艣li艂, jako 偶e dopiero po wydaniu "It's not about that" poczu艂 si臋 takim tw贸rc膮-tw贸rc膮. Wi臋c oficjalne obchody zosta艂y odroczone do kolejnego jubileuszu i wtedy z Bartoszem Sztyborem wpadli艣my na taki pomys艂 jak "Zeszyciki komiksowe". Wszystko wysz艂o z klas膮, chocia偶 mi brakuje tam ciut wi臋cej publicystyki - no ale to mo偶e na jaszczowe pi臋tnastolecie. No i nie zapominajmy, 偶e dodatkowo powsta艂 odcinek specjalny "Kapitana Minety"!
Kiedy mo偶emy spodziewa膰 si臋 "Nienawi艣ci Atomowego Rycerza", co ATY planuje wyda膰 w 2014 roku i czy przyjazne stoisko sympatycznego wydawnictwa b臋dzie obecne na ka偶dej imprezie komiksowej w kraju?
艁M: Na ka偶dej nas nie b臋dzie, jedynie na Komiksowej Warszawie (maj) oraz 艂贸dzkiej MFK (pa藕dziernik) - reszt臋 festiwali odpuszczamy je艣li chodzi o rozstawianie si臋 ze swoim kramem, bo przecie偶 musi by膰 czas na integracj臋, zwiedzanie i tym podobne atrakcje. Co do plan贸w to te s膮 raczej znane - drugi "Triceps", si贸dmy "Biceps", "Szkicownik" Tomka Le艣niaka czy kolejne zeszyty "Szybkiego Lestera" i "Uowcy". Mamy oczywi艣cie gdzie艣 z ty艂u g艂owy dodatkowe tytu艂y, ale p贸ki co milczymy, 偶eby nie zapesza膰. Bo kto by nam uwierzy艂, je艣li by艣my powiedzieli, 偶e wydamy kolejne tomy "Y: Ostatni z m臋偶czyzn"? A mo偶e by膰 te偶 sytuacja, 偶e wyskoczy co艣 nagle, jak np. kolejny numer "Maszina". Natomiast je艣li chodzi o AnTY, to w pierwszym kwartale powinien si臋 pojawi膰 "Kamyk" Micha艂a Rzecznika, a w dalszej cz臋艣ci roku zapewne co艣 jeszcze - te偶 Mazola, bo to dla niego powsta艂o to miniwydawnictwo.
"Nienawi艣膰"? Hm. S膮 szans臋, 偶eby trafi艂a w r臋ce czytelnik贸w w 2015 roku, ale nie mog臋 tego obieca膰.
艁M: Widz臋, 偶e jako艣 strasznie zalaz艂y Ci za sk贸r臋 serwowane w tym roku Marvele i DC. Problem jest taki, 偶e "脫sma Czara 2" przyprawi艂aby o szybsze bicie serca jedynie tych, kt贸rzy s膮 ju偶 mocno wci膮gni臋ci w komiks, Superrecenzent pisa艂by dla sta艂ego grona czytelnik贸w, kt贸rzy i tak wiedz膮 lepiej, a "RCK"... hm. W ka偶dym razie nie uwa偶am, 偶eby na rynku dzia艂o si臋 藕le - komiks贸w wychodzi sporo, jak wcze艣niej powiedzia艂em dla ka偶dego co艣 si臋 znajdzie, a na dodatek ten rok to bardzo pozytywna eksplozja komiksu skierowanego do najm艂odszych i patrz膮c po recenzjach (np. oko艂o miliona z nich dotyczy "Misia Zbysia") by艂 to s艂uszny krok i kg i Centrali, kt贸ry w przysz艂o艣ci mo偶e przynie艣膰 sporo 艣wiadomych i doros艂ych czytelnik贸w "komiksior贸w". Mo偶e przynie艣膰, ale nie musi. Kr贸tko odpowiadaj膮c na zadane pytanie - wydaje mi si臋, 偶e jest coraz lepiej i mam nadziej臋, 偶e ta tendencja si臋 utrzyma.
Czy planujecie jeszcze wydarzenia podobne do "Zeszycik贸w komiksowych" po艣wi臋conych Piotrowi Nowackiemu?
艁M: P贸ki co nic takiego nie mamy w planach, to by艂a raczej jednorazowa akcja i musimy kogo艣 naprawd臋 bardzo lubi膰, 偶eby odda膰 mu po艂ow臋 magazynu. Kr贸tka historia tego przedsi臋wzi臋cia wygl膮da tak, 偶e na pocz膮tku roku Jaszczu my艣la艂 o tym czy nie uczci膰 tej tw贸rczej dziesi臋ciolatki jak膮艣 wystaw膮 czy imprez膮 z tym zwi膮zan膮, ale p贸藕niej si臋 rozmy艣li艂, jako 偶e dopiero po wydaniu "It's not about that" poczu艂 si臋 takim tw贸rc膮-tw贸rc膮. Wi臋c oficjalne obchody zosta艂y odroczone do kolejnego jubileuszu i wtedy z Bartoszem Sztyborem wpadli艣my na taki pomys艂 jak "Zeszyciki komiksowe". Wszystko wysz艂o z klas膮, chocia偶 mi brakuje tam ciut wi臋cej publicystyki - no ale to mo偶e na jaszczowe pi臋tnastolecie. No i nie zapominajmy, 偶e dodatkowo powsta艂 odcinek specjalny "Kapitana Minety"!
Kiedy mo偶emy spodziewa膰 si臋 "Nienawi艣ci Atomowego Rycerza", co ATY planuje wyda膰 w 2014 roku i czy przyjazne stoisko sympatycznego wydawnictwa b臋dzie obecne na ka偶dej imprezie komiksowej w kraju?
艁M: Na ka偶dej nas nie b臋dzie, jedynie na Komiksowej Warszawie (maj) oraz 艂贸dzkiej MFK (pa藕dziernik) - reszt臋 festiwali odpuszczamy je艣li chodzi o rozstawianie si臋 ze swoim kramem, bo przecie偶 musi by膰 czas na integracj臋, zwiedzanie i tym podobne atrakcje. Co do plan贸w to te s膮 raczej znane - drugi "Triceps", si贸dmy "Biceps", "Szkicownik" Tomka Le艣niaka czy kolejne zeszyty "Szybkiego Lestera" i "Uowcy". Mamy oczywi艣cie gdzie艣 z ty艂u g艂owy dodatkowe tytu艂y, ale p贸ki co milczymy, 偶eby nie zapesza膰. Bo kto by nam uwierzy艂, je艣li by艣my powiedzieli, 偶e wydamy kolejne tomy "Y: Ostatni z m臋偶czyzn"? A mo偶e by膰 te偶 sytuacja, 偶e wyskoczy co艣 nagle, jak np. kolejny numer "Maszina". Natomiast je艣li chodzi o AnTY, to w pierwszym kwartale powinien si臋 pojawi膰 "Kamyk" Micha艂a Rzecznika, a w dalszej cz臋艣ci roku zapewne co艣 jeszcze - te偶 Mazola, bo to dla niego powsta艂o to miniwydawnictwo.
"Nienawi艣膰"? Hm. S膮 szans臋, 偶eby trafi艂a w r臋ce czytelnik贸w w 2015 roku, ale nie mog臋 tego obieca膰.
![]() |
| Stoisko "od kuchni" - festiwale si臋 zmieniaj膮, zawarto艣膰 pozostaje ta sama / fot. Marcin Gierbisz |





































