Gaan na inhoud

Luno

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Luno
webwerf, kriptogeld-beurs
Datum van stigting of ontstaan2013Wysig
LandSuid-AfrikaWysig
OuerorganisasieDigital Currency GroupWysig
Amptelike webwerfhttps://www.bitx.co/, https://www.luno.com/Wysig

Luno (voorheen BitX) is 'n kriptogeldbeurs met sy hoofkantoor in Londen wat in 2013 in Suid-Afrika gestig is. Die beurs bestaan uit 'n webtoepassing, 'n mobiele toepassing, en 'n toepassingsprogrammeerkoppelvlak (TPK) (Engels: application programming interface, API).[1] Dit is die grootste en oudste kriptobatediensverskaffer in Suid-Afrika en het in November 2025 meer as 15 miljoen kliënte in Afrika, Asië en Europa gehad.[2][3]

Marcus Swanepoel, Timothy Stranex, Carel van Wyk en Pieter Heyns het die maatskappy onder die naam Switchless gestig om blokkettingstelsels vir finansiële instellings te bou, waaronder die eerste volledig geïntegreerde kriptogeldstelsel vir Standard Bank.[4] Omdat banke die tegnologie stadig aangeneem het, het die span eerder op kriptogeldhandel vir verbruikers gekonsentreer en die BitX-beurs bekend gestel.[4][5] Naspers het in Julie 2015 deur sy filiaal PayU $4 miljoen in BitX belê,[6][7] die beurs het sy naam aan die begin van 2017 na Luno verander,[8] en in September 2020 het Naspers en Rand Merchant Investment Holdings hul aandele aan die Amerikaanse beleggingsmaatskappy Digital Currency Group (DCG) verkoop, wat die maatskappy in die geheel oorgeneem het.[9][10]

Luno het in April 2024 as die eerste toegewyde kriptobatediensverskaffer in Suid-Afrika 'n lisensie van die Gedragsowerheid vir die Finansiële Sektor (FSCA) gekry.[2][11] Ná twee rondes afleggings, 35% van die personeel in Januarie 2023 en sowat 20% in Julie 2026, het die maatskappy sy aandag van kleinhandelkliënte na dienste aan ander ondernemings verskuif.[12][13] Dit het sy dienste in Singapoer in 2023 en in verskeie ander lande in 2026 gestaak.[14][15]

Geskiedenis

[wysig | wysig bron]

Switchless en BitX

[wysig | wysig bron]

Swanepoel, 'n geoktrooieerde rekenmeester met 'n CFA-kwalifikasie, het ná ses jaar by Standard Chartered en die privaatkapitaalmaatskappy 3i in Singapoer en Londen na Kaapstad teruggekeer, waar hy die ander drie stigters ontmoet het. Stranex het 'n MSc in teoretiese fisika gehad en was voorheen 'n sagteware-ingenieur by Google in Switserland, Van Wyk het 'n MSc oor toegevoegde werklikheid gehad, en Heyns was eweneens 'n geoktrooieerde rekenmeester.[4]

Hul eerste maatskappy, Switchless, het in 2013 die eerste volledig geïntegreerde kriptogeld-proefstelsel vir Standard Bank gebou, in 'n tyd toe die meeste banke nog nie geweet het wat bitcoin of 'n blokketting is nie. Die span het die werk vroeg in 2014 by die Finovate-konferensie in Londen gewys. Standard Bank het die proefstelsel nooit aan die publiek bekend gestel nie, maar die belangstelling wat dit onder groot finansiële instellings en reguleerders gewek het, het die stigters aangemoedig om 'n onafhanklike bitcoinplatform vir verbruikers te bou.[4]

Met 'n saadrondte van $824 000 wat in 2014 ingesamel is, het hulle die destyds grootste bitcoinmaatskappy in Afrika tot stand gebring en hul verbruikersbeursie bekend gestel.[4] BitX het in 2014 na Indonesië, Maleisië en Nigerië uitgebrei[5] en was teen Julie 2015 ook in die Filippyne, Suid-Afrika en Kenia werksaam. Die maatskappy se hoofkantoor was toe in Singapoer, met verdere kantore in Jakarta en Kaapstad.[7] Dit het ook bitcoinbetalings met die Suid-Afrikaanse betaaldiens PayFast geïntegreer, wat daartoe gelei het dat handelaars soos Takealot die geldeenheid aanvaar het.[7]

Befondsing

[wysig | wysig bron]
RondteDatumBedragBeleggers
Saadrondte2014$824 000Digital Currency Group onder meer[4][16]
Reeks AJulie 2015$4 miljoenPayU, 'n filiaal van Naspers[7]
Tweede rondteSeptember 2017$9 miljoennie bekend gemaak nie[5]

Luno het teen September 2020 sowat $13,8 miljoen ingesamel.[17] Benewens Naspers was Balderton Capital UK, Rand Merchant Investment Holdings en Venturra Capital onder sy beleggers.[16] James Caviness, PayU se produkhoof, het by die Reeks A-rondte tot BitX se direksie toegetree.[7]

Naamsverandering en groei

[wysig | wysig bron]

Die beurs het sy naam aan die begin van 2017 na Luno verander as deel van 'n plan om verder as bitcoinhandel te beweeg, en het ondersteuning vir ander kriptogeldeenhede soos Ethereum en Litecoin bygevoeg.[18] In September 2017 het dit nog 'n befondsingsrondte van $9 miljoen afgehandel, na Europa uitgebrei, en 'n miljoen aflaaie in die Google Play-winkel bereik.[5] Luno het in 2018 kantore in Johannesburg en Londen geopen en die prys vir die vinnigste groeiende tegnologiemaatskappy in die Verenigde Koninkryk in TNW se Tech 5-kompetisie gewen.[5] Luno 2.0, wat onder meer Bitcoin Cash ondersteun het, het in 2019 gevolg.[5]

Die maatskappy het in 2020 bykans $3 miljard (R44 miljard) in Suid-Afrika verhandel, 'n bedrag wat dit in die eerste drie maande van 2021 reeds oortref het. Transaksies op die platform het in Januarie 2021 'n waarde van $8,3 miljard (R121 miljard) bereik, 300% meer as 'n jaar vroeër.[5] Luno het Suid-Afrikaners deur werkswinkels en advertensies met bekende figure soos die rugbyafrigter Rassie Erasmus, die Springbokkaptein Siya Kolisi en die komediant Schalk Bezuidenhout met kriptogeld bekend gestel, en borg die Bulle-rugbyspan.[18]

Kliëntegetalle soos berig
DatumWêreldwydSuid-Afrika
Begin 2017705 000[5]
2018meer as 2 miljoen[19]
September 2020meer as 5 miljoen[10]
April 2021meer as 7 miljoen2,1 miljoen[5]
2024meer as 12 miljoen4 miljoen[18]
Oktober 2025meer as 6,3 miljoen[20]
November 2025meer as 15 miljoen[3]

Oorname deur Digital Currency Group

[wysig | wysig bron]

DCG, 'n beleggingsmaatskappy van New York wat meer as 160 blokkettingmaatskappye gesteun het, het die oorname op 9 September 2020 aangekondig. Die finansiële voorwaardes is nie bekend gemaak nie.[16][10] Luno het as 'n onafhanklike volfiliaal met Swanepoel as uitvoerende hoof voortgegaan en het toe bykans 400 werknemers in Londen, Singapoer en Suid-Afrika en meer as vyf miljoen kliënte in meer as 40 lande gehad.[17][10] Die beurs was aanvanklik in Singapoer gevestig en het sy hoofkantoor 'n paar jaar later na Londen verskuif.[17]

Dit was DCG se eerste oorname van 'n maatskappy wat op kleinhandelkliënte gerig is. Sy ander volfiliale was die batebestuurder Grayscale Investments, die prima makelaar Genesis, die mediamaatskappy CoinDesk, en die pas gestigte mynbou-afdeling Foundry.[17][10]

Herstrukturering

[wysig | wysig bron]

Luno het op 25 Januarie 2023 aangekondig dat dit 35% van sy personeel in alle streke aflê. Stranex, die medestigter en tegniese hoof, het die maatskappy ná bykans tien jaar in Desember 2022 verlaat en aan Simon Ince, voorheen sy visepresident vir ingenieurswese, oorhandig. Luno het gesê sy bedanking het niks met die afleggings te doen nie en dat hy persoonlike projekte sou nastreef.[12][18]

Swanepoel het op 22 Maart 2023 ná tien jaar as uitvoerende hoof uitvoerende voorsitter geword, met die bedryfshoof James Lanigan as sy opvolger. Lanigan het in 2018 by Luno aangesluit en was voorheen bemarkingshoof van die restaurantbesprekingsplatform TheFork.[21][22] Luno het terselfdertyd die beleggingsbank Canaccord Genuity aangestel om vir die eerste keer sedert die oorname deur DCG nuwe beleggers te werf, met 'n moontlike beursnotering in die vooruitsig.[21][22][14] Vijay Ayyar, die visepresident vir korporatiewe ontwikkeling, het in Mei 2023 ná sewe jaar bedank,[23] en Swanepoel het die maatskappy aan die einde van 2023 verlaat.[18]

Lanigan het op 28 Julie 2026 aangekondig dat sowat 20% van die personeel wêreldwyd afgelê word. Die herstrukturering het sy afdeling vir dienste aan ander ondernemings uitgebrei en koste verminder. Lanigan het die kleiner personeel aan beleggings in outomatisering en wyer bedryfsverbeteringe toegeskryf.[13][24]

Markte

[wysig | wysig bron]

Luno het in April 2022 'n beginselgoedkeuring van die Monetêre Owerheid van Singapoer (MAS) gekry om digitale betaaltokendienste te lewer.[25] 'n Jaar later het dit sy lisensieaansoek teruggetrek en sy dienste in Singapoer op 20 Junie 2023 gestaak. Kliënte kon hul kriptogeld en Singapoerse dollars tot 19 Junie onttrek, waarna hul rekeninge gesluit is.[26][14] Die maatskappy het die besluit aan 'n gereelde beoordeling van sy wêreldwye strategie en teenwoordigheid toegeskryf en gesê dat sy bedrywighede in ander streke, Maleisië daaronder, nie geraak word nie.[26][25] Singapoer het ná die ineenstorting van die kriptomark in 2022 beperkings op kriptohandel deur kleinbeleggers voorgestel.[25]

Luno het kliënte in 'n aantal streke wat dit nie bekend gemaak het nie in 2026 van 'n verdere onttrekking in kennis gestel. Hulle kon van 1 Junie af nie meer deposito's maak, kriptogeld koop of kriptogeld ontvang nie, en van 29 Junie af ook nie meer kriptogeld na ander beursies stuur nie, sodat verkoop en 'n bankonttrekking teen 31 Augustus die enigste roete oorgebly het. Rekeninge is op 1 September gesluit. Bedrae van minder as $10 is nie uitbetaal nie, en op dié wat oorgebly het, geld 'n maandelikse onaktiwiteitsfooi van $2 vanaf September en 'n verdere $50 vanaf Desember. Die maatskappy het gesê dit onttrek hom uit die geraakte streke om op sy kernmarkte in Afrika en Suidoos-Asië te konsentreer, en het die besluit nie aan insolvensie, 'n veiligheidsvoorval of 'n bepaalde reguleerder se bevel verbind nie.[15]

Lisensiëring en regulering

[wysig | wysig bron]

Die FSCA het kriptobates in 2022 as 'n finansiële produk verklaar en gesê hulle moet gereguleer word om kliënte teen risiko's te beskerm en geldwassery en die finansiering van terrorisme te voorkom.[11] Luno het op 11 April 2024 as die eerste toegewyde kriptobatediensverskaffer in die land 'n lisensie as finansiëledienste-verskaffer ingevolge die Wet op Finansiële Advies- en Tussengangersdienste van 2002 gekry; meer as 300 kriptobateverskaffers het om goedkeuring aansoek gedoen.[2][11] Christo de Wit, die maatskappy se landbestuurder vir Suid-Afrika, het dit "'n positiewe stap vir sowel die kriptogeldbedryf as Suid-Afrikaners" genoem.[2]

Die owerhede het in Augustus 2026 'n konsephandleiding vir grensoorskrydende kriptobatebedrywighede vir openbare kommentaar gepubliseer, wat kriptobatediensverskaffers sou verplig om afsonderlike magtiging van die Suid-Afrikaanse Reserwebank se afdeling vir finansiële toesig te kry en Suid-Afrikaanse maatskappye sou verbied om kriptobates in of uit te voer. Luno het in sy kommentaar gewaarsku dat so 'n verbod die markmakers sou uitskakel wat plaaslike pryse in lyn met wêreldpryse hou, en dat verbruikers en ondernemings hulle na buitelandse platforms of informele kanale sou wend. Volgens die maatskappy sou Suid-Afrikaanse uitvoerders wat in stabielemunte betaal word nie hul betalings wettig kon ontvang nie, en sou die land minder mededingend as die Verenigde Arabiese Emirate, Singapoer, die Verenigde Koninkryk en die Europese Unie wees.[27] Sowat 6 miljoen Suid-Afrikaners besit of gebruik kriptogeld, met bitcoin as die gewildste toegangsbate, gevolg deur XRP, Ethereum en Solana.[27]

Produkte en dienste

[wysig | wysig bron]

Luno het in November 2024 Luno Pay bekend gestel, waarmee by Suid-Afrikaanse handelaars met kriptogeld betaal kan word. Teen Oktober 2025 is meer as 50 000 betalings van altesaam meer as R30 miljoen by meer as 1 700 handelaars daarmee gedoen, en was 70% van die gebruikers herhaalde kliënte. Die beurs bied ook ses beursies aan waarin kriptogeld vir belonings gehou kan word, waarvan dié vir Ethereum, Solana en Cardano die gewildste is, en 'n USDC Earn-produk met opbrengste van tot 3,5% per jaar.[20]

Vroeg in Augustus 2025 het Luno een van die eerste platforms geword wat Suid-Afrikaners getokeniseerde Amerikaanse aandele bied. Dit is in vennootskap met xStocks, die tokeniseringsproduk van die kriptomaatskappy Kraken, uitgerol en gee toegang tot getokeniseerde aandele van meer as 60 Amerikaanse maatskappye en beursverhandelde fondse. Die werklike aandele word deur gereguleerde makelaars en banke gekoop en gehou, terwyl die tokens wat hulle verteenwoordig deur kriptoverskaffers hanteer word, sodat kliënte nie die beleggersregte van gewone aandele kry nie. Meer as 10 000 gebruikers het in die eerste maand sulke aandele gekoop,[28] en teen Oktober 2025 was dit 19 000, met Nvidia as die gunsteling.[20]

Discovery Bank het in November 2025 'n vennootskap met Luno aangekondig waardeur sy sowat 1,2 miljoen kliënte van Desember af meer as 50 kriptobates in die bank se mobiele toepassing kon koop, verkoop en hou, met gratis onmiddellike oorbetalings tussen bankrekeninge en kriptobeursies.[3]

Luno was in Februarie 2026 een van die stigterslede van ZARU (ZAR Universal), 'n stabielemunt wat aan die Suid-Afrikaanse rand gekoppel is, saam met Sanlam Specialised Asset Management, EasyEquities en Lesaka Technologies. Elke ZARU word deur rand-genomineerde bates van hoë gehalte gedek wat deur Sanlam se eenheid bestuur word, met Standard Bank as bankier en maandelikse oudits deur Moore Johannesburg. By die bekendstelling was die munt net deur die handelstoonbanke van Luno en EasyEquities vir gekwalifiseerde institusionele beleggers beskikbaar.[29]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. ↑ "Our crypto platform is secure, Luno insists". Business Live. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Julie 2019. Besoek op 11 September 2018.
  2. 1 2 3 4 "SA regulator grants licence to crypto firm Luno". ITWeb Africa. 11 April 2024. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Augustus 2025. Besoek op 28 Oktober 2026.
  3. 1 2 3 Pathe, Tyler (14 November 2025). "Discovery Bank partners Luno for crypto trading". FinTech Futures. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 14 November 2025. Besoek op 28 Oktober 2026.
  4. 1 2 3 4 5 6 Planting, Sasha (8 Februarie 2017). "Luno: To the moon and beyond". Moneyweb. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Junie 2022. Besoek op 28 Oktober 2026.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Labuschagne, Hanno (15 April 2021). "Luno's journey from a small startup to R121 billion in transactions". MyBroadband. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Oktober 2026. Besoek op 28 Oktober 2026.
  6. ↑ "South Africa: Naspers Throws Weight Behind BitX". Newswire. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 April 2016. Besoek op 25 Januarie 2025.
  7. 1 2 3 4 5 Coetzee, Jacques (21 Julie 2015). "Bitcoin startup BitX raises $4m from Naspers". Ventureburn. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 28 Augustus 2025. Besoek op 28 Oktober 2026.
  8. ↑ "SA-founded bitcoin company BitX rebranded as Luno". Business Live. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 Julie 2025. Besoek op 25 Januarie 2025.
  9. ↑ "Naspers-backed Luno sold to US investor DCG". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Januarie 2025. Besoek op 28 Oktober 2025.
  10. 1 2 3 4 5 Moyo, Admire (9 September 2020). "New York-based Digital Currency Group snaps up Luno". ITWeb. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 13 Junie 2026. Besoek op 28 Oktober 2026.
  11. 1 2 3 "Positive step: FSCA awards licence to Luno with more firms to follow". IOL. 11 April 2024. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 13 Augustus 2024. Besoek op 28 Oktober 2026.
  12. 1 2 Vermeulen, Jan (25 Januarie 2023). "Luno co-founder and CTO resigns". MyBroadband. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Februarie 2026. Besoek op 28 Oktober 2026.
  13. 1 2 Prinsloo, Loni (28 Julie 2026). "Cryptocurrency Exchange Luno to Cut 20% of Global Staff". Bloomberg Law. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Oktober 2026. Besoek op 28 Oktober 2026.
  14. 1 2 3 Crawley, Jamie (18 April 2023). "Crypto Exchange Luno to Withdraw From Singapore". CoinDesk. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 September 2023. Besoek op 28 Oktober 2026.
  15. 1 2 Wright, Liam (3 Augustus 2026). "Luno blocks crypto transfers for some users, leaving a late August cash-out deadline before monthly fees hit". CryptoSlate. Besoek op 28 Oktober 2026.
  16. 1 2 3 "Naspers-backed Luno acquired by Digital Currency Group". TechCentral. 9 September 2020. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Junie 2026. Besoek op 28 Oktober 2026.
  17. 1 2 3 4 Allison, Ian (9 September 2020). "DCG Enters Retail Crypto Market With Acquisition of Luno Wallet". CoinDesk. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Augustus 2024. Besoek op 28 Oktober 2026.
  18. 1 2 3 4 5 Labuschagne, Hanno (26 Februarie 2025). "The men behind South Africa's crypto giant". MyBroadband. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Maart 2025. Besoek op 28 Oktober 2026.
  19. ↑ "Luno expands footprint to 2 million customers". IOL Business Report. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Augustus 2018. Besoek op 11 September 2018.
  20. 1 2 3 Lourie, Gugu (20 Oktober 2025). "Luno Hits 6.3M Users In SA As Crypto Goes Mainstream". TechFinancials. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Desember 2025. Besoek op 28 Oktober 2026.
  21. 1 2 Browne, Ryan (22 Maart 2023). "DCG-owned crypto exchange Luno replaces CEO, seeks outside investment after layoffs". CNBC. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2023. Besoek op 28 Oktober 2026.
  22. 1 2 "Luno appoints new CEO as it gears up for possible listing". TechCentral. 22 Maart 2023. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 September 2025. Besoek op 28 Oktober 2026.
  23. ↑ Cronje, Jan (4 Mei 2023). "Top exec steps down from Luno as crypto exchange hunts for new investors". News24. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Oktober 2026. Besoek op 28 Oktober 2026.
  24. ↑ "Luno cuts 20% of global staff as CEO James Lanigan leads restructuring". Crypto Briefing. 28 Julie 2026. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Oktober 2026. Besoek op 28 Oktober 2026.
  25. 1 2 3 "Crypto exchange Luno to shut down Singapore operations". Free Malaysia Today. 18 April 2023. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 16 September 2026. Besoek op 28 Oktober 2026.
  26. 1 2 Noordin, Khairani Afifi (17 April 2023). "Crypto platform Luno exits Singapore market". The Edge Singapore. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 April 2023. Besoek op 28 Oktober 2026.
  27. 1 2 Khumalo, Kabelo (21 Oktober 2026). "Luno warns South Africa risks higher crypto prices with proposed ban". Business Day. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Oktober 2026. Besoek op 28 Oktober 2026.
  28. ↑ Nwosu, Emmanuel (2 September 2025). "Luno draws 10,000 South Africans to tokenised US stocks in first month". TechCabal. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 14 Mei 2026. Besoek op 28 Oktober 2026.
  29. ↑ Gavaza, Mudiwa (3 Februarie 2026). "Rand-backed stablecoin ZARU launched". Business Day. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Junie 2026. Besoek op 28 Oktober 2026.

Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Luno&oldid=3306107"