Albentosa
| Albentosa Albentosa | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Teruelgo probintzia | ||||||||||
| Alkatea | José Corella Vicente | ||||||||||
| Izen ofiziala | Albentosa | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Albentosa | ||||||||||
| Posta kodea | 44477 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 44010 | ||||||||||
| Herriburua | Albentosa | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 40°06′08″N 0°46′07″W / 40.102222222222°N 0.76861111111111°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 68,001102 km² | ||||||||||
| Altitudea | 952 m | ||||||||||
| Mugakideak | Manzanera, Mora de Rubielos, San Agustín, Sarrión, Pina de Montalgrao eta El Toro | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 290 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 4 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Telefono aurrizkia | 978 | ||||||||||
| Matrikula | TE | ||||||||||
| albentosa.es | |||||||||||
Albentosa Teruelgo udalerria da, Gúdar-Javalambre eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 290 biztanle zituen 68 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Manzanera, Mora de Rubielos, San Agustín, Sarrión, Pina de Montalgrao eta El Toro.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 142 gizon, 145 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 27,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 44,9) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 14,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 32,1 —probintzian % 16,2—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 92 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 48,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Kolonbia, Errumania dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 546 etxebizitza zeuden: 109 (% 20,0) nagusiak eta 437 (% 80,0) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 3 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 14 plazarekin (4,67 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Teruelgo mapa
Guztira 109 etxegune zeuden, eta horietatik 34 (% 31,2) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 255 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 19,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 23,9; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 36,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 20,4.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 18,3 zen 2021ean eta % 19,6 2024an; beraz, 1,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 25,4 izatetik % 20,4 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 25,4 ziren, eta gizonen artean % 14,6; 10,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 22,0 eta gizonen % 19,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 50 | % 19,6 | 20 | % 14,6 | 30 | % 25,4 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 61 | % 23,9 | 39 | % 28,5 | 22 | % 18,6 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 92 | % 36,1 | 52 | % 38,0 | 40 | % 33,9 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 52 | % 20,4 | 26 | % 19,0 | 26 | % 22,0 |
| Guztira | 255 | % 100,0 | 137 | % 100,0 | 118 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 18,3 | % 22,9 | % 33,3 | % 25,4 | 240 |
| 2022 | % 19,4 | % 22,5 | % 37,9 | % 20,3 | 227 |
| 2023 | % 19,4 | % 23,3 | % 39,5 | % 17,8 | 253 |
| 2024 | % 19,6 | % 23,9 | % 36,1 | % 20,4 | 255 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.215 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 32.241 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.364 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 15.050 euro zen. Errenta gordina 16.257 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 60,4[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 13,7), beste diru-sarrerak (% 20,3), langabezia-prestazioak (% 1,4), beste prestazioak (% 4,2).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 32,4 da, probintziakoaren (28,1;
Teruelgo mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) parean. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,9 da, probintziakoaren (2,5;
Teruelgo mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Albentosa udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 150 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 60,5; gainerako % 39,5 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 70,5 zen eta emakumezkoena % 49,1; langabezia-tasa, aldiz, % 7,5 eta % 5,3 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 134 zen 2023ean, 2021eko 123etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 35,1 osatzen dute, eta gizonek % 64,9.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 140 | % 56,5 | 86 | % 65,2 | 54 | % 46,6 |
| Langabeak | 10 | % 4,0 | 7 | % 5,3 | 3 | % 2,6 |
| Inaktiboak | 98 | % 39,5 | 39 | % 29,5 | 59 | % 50,9 |
| Guztira | 248 | % 100,0 | 132 | % 100,0 | 116 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 47,8), industria (% 24,6), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 14,2) eta eraikuntza (% 13,4).[12]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 64,2; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 16,4), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 16,4.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 69,0 eta emakumeen % 55,3).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 22 | % 16,4 | 10 | % 11,5 | 12 | % 25,5 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 86 | % 64,2 | 60 | % 69,0 | 26 | % 55,3 |
| Oinarrizko okupazioak | 22 | % 16,4 | 13 | % 14,9 | 9 | % 19,1 |
| Ez dago jasota | 4 | % 3,0 | 4 | % 4,6 | 0 | % 0,0 |
| Guztira | 134 | % 100,0 | 87 | % 100,0 | 47 | % 100,0 |
Okupatuen % 67,2 besteren konturako langileak dira, eta % 32,8 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 44 | % 32,8 | 33 | % 37,9 | 11 | % 23,4 |
| Besteren kontura | 90 | % 67,2 | 54 | % 62,1 | 36 | % 76,6 |
| Guztira | 134 | % 100,0 | 87 | % 100,0 | 47 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 37 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.511 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 68 km² denez, NAE lurraldearen % 36,9 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 48,5 larre iraunkorrak (1.218 ha, 13 ustiategitan), % 37 lur goldagarria (928 ha, 20 ustiategitan), % 14,5 arbolak (365 ha, 32 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,11 ha, 4 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 4.695 ardi eta ahuntz zeuden[17][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 180 gidari zeuden erroldatuta: 120 gizon (% 66,7) eta 60 emakume (% 33,3)[18]. Biztanleen % 62,7 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 349 ibilgailuk osatzen zuten: 194 turismo, 56 kamioi, 52 furgoneta, 17 ziklomotor eta 10 motozikleta[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 676 turismokoa zen, probintziako (595) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 14,3 urtekoa zen; turismoen % 7,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 16k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 72,6 diesel zen eta % 27,4 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 42,4k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Teruel.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Teruel.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Teruel.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Teruel.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Teruel.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1653493.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Teruel.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Teruel.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
| Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

