Edukira joan

Torrevelilla

Wikipedia, Entziklopedia askea
Torrevelilla
Torrevelilla
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
ProbintziaTeruelgo probintzia
AlkateaCarlos Eugenio Martin Silvestre (en) Itzuli
Izen ofizialaTorrevelilla
Jatorrizko izenaTorrevelilla
Posta kodea44641
INEk ezarritako kodea44230
HerriburuaTorrevelilla
Geografia
Koordenatuak40°54′06″N 0°06′30″W / 40.9016°N 0.1083°W / 40.9016; -0.1083
Mapa
Azalera33,442469 km²
Altitudea611 m
MugakideakLa Codoñera, Belmonte de San José, La Cañada de Verich eta La Ginebrosa
Demografia
Biztanleria161 (2025)
alt_left 81 (%50,3) (%49,7) 80 alt_right
Dentsitatea5 bizt/km²
MatrikulaTE
torrevelilla.es
Torrevelilla

Torrevelilla Teruelgo udalerria da, Bajo Aragón eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 161 biztanle zituen 33,4 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Codoñera, Belmonte de San José, La Cañada de Verich eta La Ginebrosa.

Mapa
Torrevelilla eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea160170180190200210220200020052010201520202025TorrevelillaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 80 gizon, 81 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
3.75
 
95-99
 
3.70
3.75
 
90-94
 
7.41
1.25
 
85-89
 
7.41
3.75
 
80-84
 
6.17
1.25
 
75-79
 
2.47
5.00
 
70-74
 
2.47
10.00
 
65-69
 
6.17
10.00
 
60-64
 
13.58
15.00
 
55-59
 
3.70
7.50
 
50-54
 
4.94
6.25
 
45-49
 
7.41
2.50
 
40-44
 
4.94
5.00
 
35-39
 
3.70
3.75
 
30-34
 
3.70
7.50
 
25-29
 
2.47
3.75
 
20-24
 
1.23
1.25
 
15-19
 
3.70
5.00
 
10-14
 
8.64
2.50
 
5-9
 
3.70
1.25
 
0-4
 
2.47
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 26,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 44,9) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 23,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 14,3 —probintzian % 16,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Teruelgo mapa
Udal
Prob
Erki
Best
Esta
Udalerri berean · % 26,7Probintzia berean · % 26,1Erkidegoan · % 9,3Beste erkidegoa · % 23,6Estatutik kanpo · % 14,3
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 23 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 39,1)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Venezuela, Frantzia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 34,8Europa · % 26,1Afrika · % 39,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
5
Maroko
3
3
Venezuela
3
2
Argentina
0
0
Errusia
2
1
Frantzia
1
0
Alemania
1
1
Aljeria
0
1
Polonia
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 211 etxebizitza zeuden: 83 (% 39,3) nagusiak eta 128 (% 60,7) ez-nagusiak.[4]

211etxebizitza
83etxegune

Etxebizitza multzoa Teruelgo mapa

83
128
Etxebizitza nagusia (83)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (128)

Guztira 83 etxegune zeuden, eta horietatik 35 (% 42,2) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 135
2 pertsona19
3 pertsona19
4 pertsona8
5 edo gehiago2

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 157 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 35,0 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 27,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,6.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 35,0 zen 2021ean eta % 35,0 2024an; beraz, ia aldatu gabe mantendu zen. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,5 izatetik % 16,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 32,9 ziren, eta gizonen artean % 37,0; 4,1 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 22,4 eta gizonen % 11,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

157biztanle 15 urte edo +, 2024
% 35,0goi-mailako ikasketak+0,0 puntu 2021etik mapa
% 16,6lehen hezkuntza edo gutxiago−1,9 puntu 2021etik mapa
% 16,6
% 27,4
% 21,0
% 35,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 16,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 27,4Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 21,0Goi-mailako ikasketak · % 35,0
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Teruelgo mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Torrevelilla, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak55% 35,030% 37,025% 32,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa33% 21,020% 24,713% 17,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)43% 27,422% 27,221% 27,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago26% 16,69% 11,117% 22,4
Guztira157% 100,081% 100,076% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Torrevelilla, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 35,0% 19,1% 27,4% 18,5157
2022% 34,6% 20,9% 27,5% 17,0153
2023% 33,6% 22,8% 27,5% 16,1149
2024% 35,0% 21,0% 27,4% 16,6157
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.327 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 28.474 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.364 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 16.607 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 41,8[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 35,8), beste diru-sarrerak (% 17,3), langabezia-prestazioak (% 2,1), beste prestazioak (% 3,1).

42%
36%
17%
Soldata · % 41,8Pentsioak · % 35,8Langabezia · % 2,1Beste prestazioak · % 3,1Beste sarrerak · % 17,3
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 28,4 da, probintziakoaren (28,1; Teruelgo mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,5; Teruelgo mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Torrevelilla udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 75 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 48,1; gainerako % 51,9 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 17,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 52,5 zen eta emakumezkoena % 43,4; langabezia-tasa, aldiz, % 16,7 eta % 18,2 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 56 zen 2023ean, 2021eko 56etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 41,1 osatzen dute, eta gizonek % 58,9.

56okupatu, 2023+% 0,0 2021etik
% 41,1emakumeak okupatuen artean
% 48,1jarduera-tasa, 2024
% 17,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 39,7
% 8,3
% 51,9
Okupatuak · % 39,7Langabeak · % 8,3Inaktiboak · % 51,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Torrevelilla, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak62% 39,735% 43,827% 35,5
Langabeak13% 8,37% 8,86% 7,9
Inaktiboak81% 51,938% 47,543% 56,6
Guztira156% 100,080% 100,076% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 60,7), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 26,8), eraikuntza (% 7,1) eta industria (% 5,4).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Teruelgo mapa
% 26,8
% 60,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 26,8Industria · % 5,4Eraikuntza · % 7,1Zerbitzuak · % 60,7

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 51,8; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 25,0), eta oinarrizko okupazioak % 17,9.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 45,5 eta emakumeen % 60,9).

% 25,0
% 51,8
% 17,9
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 25,0Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 51,8Oinarrizko okupazioak · % 17,9Ez dago jasota · % 5,4
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Torrevelilla, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak14% 25,07% 21,27% 30,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak29% 51,815% 45,514% 60,9
Oinarrizko okupazioak10% 17,98% 24,22% 8,7
Ez dago jasota3% 5,43% 9,10% 0,0
Guztira56% 100,033% 100,023% 100,0

Okupatuen % 71,4 besteren konturako langileak dira, eta % 28,6 norberaren konturakoak.[13]

% 28,6
% 71,4
Norberaren kontura · % 28,6Besteren kontura eta beste egoera bat · % 71,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Torrevelilla, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura16% 28,611% 33,35% 21,7
Besteren kontura40% 71,422% 66,718% 78,3
Guztira56% 100,033% 100,023% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.663 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 33,4 km² denez, NAE lurraldearen % 49,7 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 78,3 arbolak (1.303 ha, 34 ustiategitan), % 14,2 lur goldagarria (236 ha, 19 ustiategitan), % 7,5 larre iraunkorrak (124 ha, 8 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,06 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
50%
50%
NAE · 1.663 ha (% 49,7)Gainerako azalera · 1.681 ha (% 50,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
14%
78%
Lur goldagarria · 236 ha (% 14,2)Larre iraunkorrak · 124 ha (% 7,5)Arbolak · 1.303 ha (% 78,3)Baratzeak · 0,06 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 8.322 txerri zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 87 gidari zeuden erroldatuta: 54 gizon (% 62,1) eta 33 emakume (% 37,9)[17]. Biztanleen % 54 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 167 ibilgailuk osatzen zuten: 95 turismo, 23 furgoneta, 20 ziklomotor, 16 kamioi eta 11 motozikleta[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 590 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (595) parean eta Espainiakoaren (525) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 12,9 urtekoa zen; turismoen % 8,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 24,2k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 54,8 diesel zen eta % 44 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 0,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 48,2k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
19%
27%
48%
ECO · 9 (% 5,4)C etiketa · 32 (% 19,3)B etiketa · 45 (% 27,1)Etiketarik gabe · 80 (% 48,2)
Turismoak, adinaren arabera
8%
12%
23%
33%
24%
< 4 urte · 8 (% 8,4)4–8 urte · 11 (% 11,6)8–15 urte · 22 (% 23,2)15–25 urte · 31 (% 32,6)≥ 25 urte · 23 (% 24,2)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Teruel.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Teruel.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Teruel.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Teruel.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Teruel.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1553894.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Teruel.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Teruel.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Torrevelilla
Geografia
Aragoi
 Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Torrevelilla&oldid=11794737"(e)tik eskuratuta