Formiche Alto
| Formiche Alto | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aragoiko udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Teruelgo probintzia | ||||||||||
| Alkatea | José Luis Escriche Gargallo | ||||||||||
| Izen ofiziala | Formiche Alto | ||||||||||
| Posta kodea | 44440 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 44103 | ||||||||||
| Herriburua | Formiche Alto | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 40°19′30″N 0°53′36″W / 40.325°N 0.89333333333333°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 78,165681 km² | ||||||||||
| Altitudea | 1.108 m | ||||||||||
| Mugakideak | La Puebla de Valverde, Corbalán, El Castellar, Cabra de Mora eta Valbona | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 156 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 2 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | TE | ||||||||||
| Hizkuntza ofiziala | gaztelania | ||||||||||
Formiche Alto Teruelgo udalerria da, Gúdar-Javalambre eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 156 biztanle zituen 78,2 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Puebla de Valverde, Corbalán, El Castellar, Cabra de Mora eta Valbona.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 94 gizon, 64 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 43 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 44,9) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 18,4 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10,8 —probintzian % 16,2—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 17 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 47,1)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Bulgaria, Brasil dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 281 etxebizitza zeuden: 72 (% 25,6) nagusiak eta 209 (% 74,4) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 4 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 22 plazarekin (5,5 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Teruelgo mapa
Guztira 72 etxegune zeuden, eta horietatik 31 (% 43,1) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 144 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 25,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 43,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,0.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 19,7 zen 2021ean eta % 25,7 2024an; beraz, 6,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 14,3 izatetik % 9,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 23,4 ziren, eta gizonen artean % 27,5; 4,1 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 14,1 eta gizonen % 5,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 37 | % 25,7 | 22 | % 27,5 | 15 | % 23,4 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 32 | % 22,2 | 16 | % 20,0 | 16 | % 25,0 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 62 | % 43,1 | 38 | % 47,5 | 24 | % 37,5 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 13 | % 9,0 | 4 | % 5,0 | 9 | % 14,1 |
| Guztira | 144 | % 100,0 | 80 | % 100,0 | 64 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 19,7 | % 19,0 | % 46,9 | % 14,3 | 147 |
| 2022 | % 21,1 | % 18,4 | % 46,9 | % 13,6 | 147 |
| 2023 | % 23,6 | % 20,9 | % 44,6 | % 10,8 | 148 |
| 2024 | % 25,7 | % 22,2 | % 43,1 | % 9,0 | 144 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.271 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 35.216 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.364 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 21.700 euro zen. Errenta gordina 19.121 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 47,4[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 29,9), beste diru-sarrerak (% 16,5), langabezia-prestazioak (% 2,8), beste prestazioak (% 3,5).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 28,9 da, probintziakoaren (28,1;
Teruelgo mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,9 da, probintziakoaren (2,5;
Teruelgo mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Formiche Alto udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 83 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 57,6; gainerako % 42,4 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 7,2 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 60,0 zen eta emakumezkoena % 54,7; langabezia-tasa, aldiz, % 6,3 eta % 8,6 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 76 zen 2023ean, 2021eko 73etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 40,8 osatzen dute, eta gizonek % 59,2.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 77 | % 53,5 | 45 | % 56,3 | 32 | % 50,0 |
| Langabeak | 6 | % 4,2 | 3 | % 3,8 | 3 | % 4,7 |
| Inaktiboak | 61 | % 42,4 | 32 | % 40,0 | 29 | % 45,3 |
| Guztira | 144 | % 100,0 | 80 | % 100,0 | 64 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 43,4), industria (% 27,6), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 23,7) eta eraikuntza (% 5,3).[12]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 55,3; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 21,1), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 15,8.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 57,8 eta emakumeen % 51,6).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 12 | % 15,8 | 6 | % 13,3 | 6 | % 19,4 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 42 | % 55,3 | 26 | % 57,8 | 16 | % 51,6 |
| Oinarrizko okupazioak | 16 | % 21,1 | 9 | % 20,0 | 7 | % 22,6 |
| Ez dago jasota | 6 | % 7,9 | 4 | % 8,9 | 2 | % 6,5 |
| Guztira | 76 | % 100,0 | 45 | % 100,0 | 31 | % 100,0 |
Okupatuen % 71,1 besteren konturako langileak dira, eta % 28,9 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 22 | % 28,9 | 14 | % 31,1 | 8 | % 25,8 |
| Besteren kontura | 54 | % 71,1 | 31 | % 68,9 | 23 | % 74,2 |
| Guztira | 76 | % 100,0 | 45 | % 100,0 | 31 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.156 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 78,2 km² denez, NAE lurraldearen % 27,6 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 49 larre iraunkorrak (1.058 ha, 12 ustiategitan), % 44,8 lur goldagarria (967 ha, 18 ustiategitan), % 6,1 arbolak (132 ha, 9 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,07 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 511 behi eta 559 ardi eta ahuntz zeuden[17][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 75 gidari zeuden erroldatuta: 48 gizon (% 64) eta 27 emakume (% 36)[18]. Biztanleen % 47,5 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 160 ibilgailuk osatzen zuten: 91 turismo, 30 kamioi, 28 furgoneta, 4 ziklomotor eta 2 motozikleta[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 576 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (595) azpitik eta Espainiakoaren (525) gainetik.
Turismoen batez besteko adina 14,5 urtekoa zen; turismoen % 5,5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 16,5k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 76,1 diesel zen eta % 23,9 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 44,7k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Teruel.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Teruel.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Teruel.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Teruel.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Teruel.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1657098.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Teruel.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Teruel.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Gaztelaniaz) Udalari buruzko webgunea.
| Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

