Edukira joan

Aramitze

Aramitze
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiOloroe-Donamariako barrutia
KantonamenduAramitzeko kantonamendua
Izen ofizialaAramits
Posta kodea64570
Geografia
Koordenatuak43°07′15″N 0°43′38″W / 43.1208°N 0.7272°W / 43.1208; -0.7272
Mapa
Azalera29,55 km²
Altitudea212 m, 628 m eta 374 m
MugakideakArhantze-Inhasi, Ereta, Asasp-Arros, Barkoxe, Eskiula, Izorra, Landa (Bearno) eta Arhantze
Demografia
Biztanleria659 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 337 (%51,1) (%48,9) 322 alt_right
Dentsitatea22 bizt/km²
aramits.fr

Aramitze[1] (frantsesez eta ofizialki Aramits eta okzitanieraz Aràmits) Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerria da, Baretoseko ibarrean (Bearno) kokatutakoa. Azken erroldaren arabera 659 biztanle zituen 29,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arhantze-Inhasi, Ereta, Asasp-Arros, Barkoxe, Eskiula, Izorra, Landa (Bearno) eta Arhantze.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[2]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[3]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[4]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[5].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da, 13,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1422 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 9,1 egun izanik[2]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Oloron-Sainte-Marie udalerrian dago, 12,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1491,4 mm-koa delarik[6]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][6].

BiztanleriaUrtea500600700800900100011001200130014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 322 gizon, 337 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
2.97
4.66
 
90-94
 
2.97
6.21
 
85-89
 
4.45
3.11
 
80-84
 
4.45
6.21
 
75-79
 
4.45
4.66
 
70-74
 
2.97
12.42
 
65-69
 
11.87
6.21
 
60-64
 
8.90
4.66
 
55-59
 
8.90
3.11
 
50-54
 
8.90
7.76
 
45-49
 
2.97
12.73
 
40-44
 
10.68
3.11
 
35-39
 
1.48
1.55
 
30-34
 
2.97
1.55
 
25-29
 
1.48
0.00
 
20-24
 
0.00
4.66
 
15-19
 
9.20
11.18
 
10-14
 
7.42
3.11
 
5-9
 
2.97
3.11
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Aramits udalerrian 616 biztanle zeuden eta 292 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,11 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 36,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

616biztanle
292elkarbizitza-unitate
2,11lagun elkarbizitza-unitateko
182familia
Udalerria
% 19
% 35
% 9
% 36
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 182 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (101). Guraso bakarreko 25 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 111 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 20k seme-alaba bakarra zuten etxean, 36k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[9]

101
56
25
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean111
Seme-alaba bat20
Bi seme-alaba36
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 569 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 19,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,7). 80 urte edo gehiagoko 82 biztanleetatik 45 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 37 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 12
40-54% 13
55-64% 28
65-79% 26
80 +% 20
Bikotean bizi da
15-24% 4
25-39% 73
40-54% 69
55-64% 65
65-79% 64
80 +% 34

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,2 izatezko bikotean eta % 6,3 PACS bidez lotuta). % 24,3 ezkongabeak ziren, % 11,2 alargunak eta % 7,4 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 40,6
Ezkongabea% 24,3
Alarguna% 11,2
Izatezko bikotean% 10,2
Dibortziatuta% 7,4
PACS bidez lotuta% 6,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,4), enplegatuak (% 13,7), erdi-mailako lanbideak (% 12,0), goi-mailako langileak (% 10,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,4) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. 25 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 8,6).[9]

Udalerria
% 9
% 10
% 12
% 14
% 42
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 420 etxebizitza zeuden. Horietatik 294 egoitza nagusi ziren, 104 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 22 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (348), eta apartamentuak gutxi ziren (68). Egoitza nagusietatik 215 beren jabearen bizilekuak ziren, 62 alokairuan zeuden, 5 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 18 doan lagata.[10]

420etxebizitza
294egoitza nagusi
348etxe
68apartamentu

Etxebizitza multzoa

294
104
Egoitza nagusia (294)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (104)Hutsik (22)

Etxe mota

348
68
Etxea (348)Apartamentua (68)

Jabetza egoera

215
62
Jabeak (215)Alokairuan (62)HLM (5)Doan lagata (18)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (83).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik83
1919-194517
1946-197046
1971-199076
1991-200537
2006-202034

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (174). 137 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 256 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 132 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 150tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela12
3 gela47
4 gela62
5 gela edo gehiago174

Berogailu mota

41
86
27
137
Gas sarea (3)Fuel-olioa (41)Elektrizitatea (86)Gas botila (27)Bestelakoak (137)

Aparkalekua eta ibilgailuak

256aparkalekua
132ibilgailu 1
150ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 325 biztanleetatik 246 aktibo ziren (% 75,7), horietako 229 lanean (% 70,5) eta 17 langabezian (aktiboen % 6,9).

32515-64 urteko biztanle
% 75,7aktibo
% 70,5lanean
% 6,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 39,6
25-54 urte% 96,2
55-64 urte% 54,3
Gizonak% 80,0
Emakumeak% 71,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,1
BEPC, brebeta% 16,7
CAP-BEP% 6,5
Batxilergoa% 6,2
Goi-mailako +2% 3,2
Goi-mailako +3/4% 13,0
Goi-mailako +5% 5,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

80 ez-aktibotik 27 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,8), 34 erretiraturik zeuden (% 42,5) eta 19 bestelako ez-aktibo ziren (% 23,8).

Ez-aktiboak

% 34
% 42
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 21
% 11
% 11
% 21
% 26
% 11
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 215 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 229 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

215enplegu udalerrian
% 62,8soldatapeko
% 37,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.360 eurokoa zen.

23.360 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €
AlkateaAgintaldia
Pierre Louis1983-1989
Daniel Lourtau1989-1995
Daniel Lourtau1995-2001
Daniel Lourtau2001-2008
Daniel Lourtau2008-2014
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2006ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskaltzaindiaren 149. araua: Euskal Herri inguruko exonimoak
  2. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  3. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  4. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  5. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  6. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Oloron », fiche climatologique. .
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]