Edukira joan

Mesplède

Mesplède
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
Kantonamenducanton of Arthez-de-Béarn
Izen ofizialaMesplède
Posta kodea64370
Geografia
Koordenatuak43°29′38″N 0°39′35″W / 43.493809°N 0.65967°W / 43.493809; -0.65967
Mapa
Azalera11,47 km²
Altitudea100 m, 210 m eta 143 m
MugakideakArthez-de-Béarn, Balansun, Hagetaubin, Lacadée, Sault-de-Navailles eta Argagnon
Demografia
Biztanleria325 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 159 (%49,1) (%50,9) 165 alt_right
Dentsitatea28 bizt/km²
mesplede64.fr

Mesplède (okzitanieraz Mespleda) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 325 biztanle zituen 11,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arthez-de-Béarn, Balansun, Hagetaubin, Lacadée, Sault-de-Navailles eta Argagnon.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da, 14,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1193 mm-koa da, urtarrilean 11,9 euri-egun eta uztailean 0,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Orthez udalerrian dago, 7,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1211,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

BiztanleriaUrtea3004005006007001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 165 gizon, 159 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
3.14
3.03
 
90-94
 
3.14
0.00
 
85-89
 
0.00
6.06
 
80-84
 
3.14
3.03
 
75-79
 
6.29
3.03
 
70-74
 
3.14
3.03
 
65-69
 
10.06
9.70
 
60-64
 
6.29
15.15
 
55-59
 
22.64
3.03
 
50-54
 
3.14
0.00
 
45-49
 
2.52
2.42
 
40-44
 
3.14
12.73
 
35-39
 
0.00
6.06
 
30-34
 
6.29
12.12
 
25-29
 
6.29
6.06
 
20-24
 
3.14
0.00
 
15-19
 
0.00
3.03
 
10-14
 
2.52
8.48
 
5-9
 
5.66
3.03
 
0-4
 
9.43
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mesplède udalerrian 325 biztanle zeuden eta 161 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,02 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 35,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

325biztanle
161elkarbizitza-unitate
2,02lagun elkarbizitza-unitateko
110familia
Udalerria
% 23
% 35
% 10
% 32
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 110 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (57). Guraso bakarreko 16 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 68 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[8]

57
37
16
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,4), eskulangileak (% 25,5), nekazariak (% 16,8), erdi-mailako lanbideak (% 8,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,4) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) azpitik dago. 27 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 16,8).[8]

Udalerria
% 17
% 9
% 9
% 25
% 30
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 175 etxebizitza zeuden. Horietatik 157 egoitza nagusi ziren, 8 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (172), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 132 beren jabearen bizilekuak ziren, 20 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[9]

175etxebizitza
157egoitza nagusi
172etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

157
Egoitza nagusia (157)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (8)Hutsik (10)

Etxe mota

172
Etxea (172)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

132
20
Jabeak (132)Alokairuan (20)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (42).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik38
1919-19455
1946-197012
1971-199042
1991-200527
2006-202032

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (108). 57 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 136 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 59 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 89tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela4
3 gela8
4 gela36
5 gela edo gehiago108

Berogailu mota

16
54
29
57
Gas sarea (1)Fuel-olioa (16)Elektrizitatea (54)Gas botila (29)Bestelakoak (57)

Aparkalekua eta ibilgailuak

136aparkalekua
59ibilgailu 1
89ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 204 biztanleetatik 165 aktibo ziren (% 80,9), horietako 156 lanean (% 76,5) eta 9 langabezian (aktiboen % 5,5).

20415-64 urteko biztanle
% 80,9aktibo
% 76,5lanean
% 5,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,0
25-54 urte% 96,2
55-64 urte% 69,4
Gizonak% 83,9
Emakumeak% 77,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 9,7
Batxilergoa% 5,9
Goi-mailako +2% 4,3
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

40 ez-aktibotik 12 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,0), 19 erretiraturik zeuden (% 47,5) eta 8 bestelako ez-aktibo ziren (% 20,0).

Ez-aktiboak

% 30
% 48
% 20
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 18
% 11
% 28
% 15
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 42 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 156 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

42enplegu udalerrian
% 31,0soldatapeko
% 66,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.450 eurokoa zen.

26.450 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Orthez », fiche climatologique. .
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]