Edukira joan

Idron

Idron
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
Kantonamenducanton of Pau-Est
Izen ofizialaIdron
Posta kodea64320
Geografia
Koordenatuak43°17′20″N 0°18′42″W / 43.2889°N 0.3117°W / 43.2889; -0.3117
Mapa
Azalera7,78 km²
Altitudea200 m, 188 m, 251 m eta 227 m
MugakideakAressy, Bizanos, Lée, Meillon, Morlaàs, Paue eta Sendets
Demografia
Biztanleria5.340 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.683 (%52,2) (%47,8) 2.458 alt_right
Dentsitatea686 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera2001eko martxoaren 11
Hiri senidetuakAlfajarín
idron.fr

Idron Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 5.340 biztanle zituen 7,8 km²-ko azaleran.

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Idron ondorengo hiriarekin senidetuta dago:

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aressy, Bizanos, Lée, Meillon, Morlaàs, Paue eta Sendets.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 14 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1228 mm-koa da, urtarrilean 11,4 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Bénéjacq udalerrian dago, 13 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1244,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,4 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12 °C-koa da, 2001ko abenduaren 25an lortua[oh 1][5].

BiztanleriaUrtea01000200030004000500060001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.458 gizon, 2.683 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.08
 
95+
 
0.78
0.45
 
90-94
 
1.01
1.67
 
85-89
 
1.71
1.75
 
80-84
 
1.98
4.72
 
75-79
 
4.44
5.74
 
70-74
 
7.31
5.90
 
65-69
 
4.85
7.77
 
60-64
 
7.23
7.04
 
55-59
 
8.39
8.79
 
50-54
 
7.90
7.73
 
45-49
 
6.86
4.48
 
40-44
 
7.98
5.57
 
35-39
 
5.44
5.17
 
30-34
 
5.63
4.43
 
25-29
 
3.32
3.46
 
20-24
 
3.54
7.00
 
15-19
 
5.52
5.86
 
10-14
 
6.75
7.57
 
5-9
 
4.44
4.84
 
0-4
 
4.96
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Idron udalerrian 5.209 biztanle zeuden eta 2.247 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,32 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

5.209biztanle
2.247elkarbizitza-unitate
2,32lagun elkarbizitza-unitateko
1.634familia
Udalerria
% 29
% 35
% 8
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.634 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (797). Guraso bakarreko 189 familietatik 150etan ama zen guraso bakarra. 869 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 305k seme-alaba bakarra zuten etxean, 380k bi, eta 79k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 648 bikoteetatik 58tan (% 9,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

797
648
189
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean869
Seme-alaba bat305
Bi seme-alaba380
Hiru seme-alaba64
Lau edo gehiago15

15 urte edo gehiago zituzten 4.352 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 27,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,7). 80 urte edo gehiagoko 342 biztanleetatik 249 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 93 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 14
40-54% 9
55-64% 17
65-79% 20
80 +% 27
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 70
40-54% 80
55-64% 77
65-79% 76
80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,2 izatezko bikotean eta % 10,7 PACS bidez lotuta). % 20,5 ezkongabeak ziren, % 6,2 alargunak eta % 7,0 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 47,5
Ezkongabea% 20,5
PACS bidez lotuta% 10,7
Izatezko bikotean% 8,2
Dibortziatuta% 7,0
Alarguna% 6,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,0), goi-mailako langileak (% 23,7), erdi-mailako lanbideak (% 20,7), enplegatuak (% 11,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,0) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[8]

Udalerria
% 24
% 21
% 12
% 30
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.374 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.250 egoitza nagusi ziren, 29 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 94 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.857), eta apartamentuak gutxi ziren (505). Egoitza nagusietatik 1.644 beren jabearen bizilekuak ziren, 581 alokairuan zeuden, 184 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 25 doan lagata.[9]

2.374etxebizitza
2.250egoitza nagusi
1.857etxe
505apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.250
Egoitza nagusia (2.250)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (29)Hutsik (94)

Etxe mota

1.857
505
Etxea (1.857)Apartamentua (505)

Jabetza egoera

1.644
581
Jabeak (1.644)Alokairuan (581)HLM (184)Doan lagata (25)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (774).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik44
1919-194521
1946-1970113
1971-1990544
1991-2005588
2006-2020774

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.403). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.085 etxebizitzatan). 2.032 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 866 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.319tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela17
2 gela165
3 gela298
4 gela368
5 gela edo gehiago1.403

Berogailu mota

1.085
935
200
Gas sarea (1.085)Fuel-olioa (26)Elektrizitatea (935)Gas botila (5)Bestelakoak (200)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.032aparkalekua
866ibilgailu 1
1.319ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.118 biztanleetatik 2.426 aktibo ziren (% 77,8), horietako 2.252 lanean (% 72,2) eta 174 langabezian (aktiboen % 7,2).

3.11815-64 urteko biztanle
% 77,8aktibo
% 72,2lanean
% 7,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 34,8
25-54 urte% 92,6
55-64 urte% 68,0
Gizonak% 80,1
Emakumeak% 75,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,4
BEPC, brebeta% 3,1
CAP-BEP% 9,6
Batxilergoa% 10,9
Goi-mailako +2% 7,1
Goi-mailako +3/4% 6,4
Goi-mailako +5% 3,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

692 ez-aktibotik 294 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 42,5), 173 erretiraturik zeuden (% 25,0) eta 225 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,5).

Ez-aktiboak

% 42
% 25
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 33
% 35
% 17
% 9
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.601 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.252 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.601enplegu udalerrian
% 84,8soldatapeko
% 15,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 33.960 eurokoa zen, eta biztanleen % 7 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

33.960 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
% 7,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 13,3
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2001ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Benejacq », fiche climatologique. .
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]