Edukira joan

Lons

Lons
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
KantonamenduLeskarreko kantonamendua
Izen ofizialaLons
Posta kodea64140
Geografia
Koordenatuak43°18′54″N 0°24′39″W / 43.315°N 0.4108°W / 43.315; -0.4108
Mapa
Azalera11,53 km²
Altitudea158 m, 207 m eta 179 m
MugakideakBillère, Jurançon, Laroin, Leskarre, Montardon, Paue eta Serres-Castet
Demografia
Biztanleria13.606 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 7.243 (%52,8) (%47,2) 6.475 alt_right
Dentsitatea1.180 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakSantoña
mairie-lons.fr

Lons Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 13.606 biztanle zituen 11,5 km²-ko azaleran.

Hiri senidetua

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lons ondorengo hiriarekin senidetuta dago:

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Billère, Jurançon, Laroin, Leskarre, Montardon, Paue eta Serres-Castet.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 14 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1265 mm-koa da, urtarrilean 11,7 euri-egun eta uztailean 8,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Uzein udalerrian dago, 7,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1093,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,9 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15 °C-koa da, 1956ko otsailaren 13an lortua[oh 1][5].

BiztanleriaUrtea030006000900012.00015.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 6.475 gizon, 7.243 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.12
 
95+
 
0.54
0.86
 
90-94
 
1.68
1.42
 
85-89
 
1.96
3.09
 
80-84
 
3.19
4.76
 
75-79
 
5.40
5.71
 
70-74
 
6.14
6.67
 
65-69
 
6.27
6.32
 
60-64
 
6.71
6.38
 
55-59
 
7.35
6.47
 
50-54
 
5.81
6.38
 
45-49
 
5.05
6.53
 
40-44
 
6.71
6.49
 
35-39
 
6.27
5.87
 
30-34
 
6.13
4.77
 
25-29
 
5.36
5.56
 
20-24
 
4.32
4.99
 
15-19
 
5.70
6.46
 
10-14
 
5.70
6.24
 
5-9
 
5.30
4.91
 
0-4
 
4.40
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lons udalerrian 13.135 biztanle zeuden eta 6.575 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,00 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 39,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

13.135biztanle
6.575elkarbizitza-unitate
2,00lagun elkarbizitza-unitateko
3.903familia
Udalerria
% 20
% 30
% 9
% 40
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.903 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.953). Guraso bakarreko 633 familietatik 502etan ama zen guraso bakarra. 2.166 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 839k seme-alaba bakarra zuten etxean, 703k bi, eta 195k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.316 bikoteetatik 141tan (% 10,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

1.953
1.316
633
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean2.166
Seme-alaba bat839
Bi seme-alaba703
Hiru seme-alaba174
Lau edo gehiago21

15 urte edo gehiago zituzten 11.487 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 10,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 34,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,5). 80 urte edo gehiagoko 887 biztanleetatik 790 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 97 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 22
40-54% 20
55-64% 25
65-79% 24
80 +% 35
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 63
40-54% 64
55-64% 68
65-79% 72
80 +% 52

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,0 izatezko bikotean eta % 7,7 PACS bidez lotuta). % 25,6 ezkongabeak ziren, % 6,0 alargunak eta % 7,8 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 41,9
Ezkongabea% 25,6
Izatezko bikotean% 11,0
Dibortziatuta% 7,8
PACS bidez lotuta% 7,7
Alarguna% 6,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,9), erdi-mailako lanbideak (% 19,8), enplegatuak (% 15,8), goi-mailako langileak (% 12,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,9) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) azpitik dago. 18 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).[8]

Udalerria
% 13
% 20
% 16
% 11
% 32
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 6.915 etxebizitza zeuden. Horietatik 6.519 egoitza nagusi ziren, 87 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 310 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (4.186), eta apartamentuak gutxi ziren (2.715). Egoitza nagusietatik 4.042 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.367 alokairuan zeuden, 734 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 110 doan lagata.[9]

6.915etxebizitza
6.519egoitza nagusi
4.186etxe
2.715apartamentu

Etxebizitza multzoa

6.519
Egoitza nagusia (6.519)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (87)Hutsik (310)

Etxe mota

4.186
2.715
Etxea (4.186)Apartamentua (2.715)

Jabetza egoera

4.042
2.367
734
Jabeak (4.042)Alokairuan (2.367)HLM (734)Doan lagata (110)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.180).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik97
1919-194599
1946-1970600
1971-19902.180
1991-20051.734
2006-20201.742

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.832). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (3.184 etxebizitzatan). 5.706 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 3.252 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.782tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela232
2 gela750
3 gela1.300
4 gela1.405
5 gela edo gehiago2.832

Berogailu mota

3.184
2.848
Gas sarea (3.184)Fuel-olioa (39)Elektrizitatea (2.848)Gas botila (31)Bestelakoak (418)

Aparkalekua eta ibilgailuak

5.706aparkalekua
3.252ibilgailu 1
2.782ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 8.178 biztanleetatik 6.391 aktibo ziren (% 78,1), horietako 5.850 lanean (% 71,5) eta 541 langabezian (aktiboen % 8,5).

8.17815-64 urteko biztanle
% 78,1aktibo
% 71,5lanean
% 8,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,9
25-54 urte% 93,1
55-64 urte% 63,3
Gizonak% 80,6
Emakumeak% 75,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 18,6
BEPC, brebeta% 9,3
CAP-BEP% 10,7
Batxilergoa% 10,2
Goi-mailako +2% 6,3
Goi-mailako +3/4% 3,5
Goi-mailako +5% 6,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.788 ez-aktibotik 671 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,5), 492 erretiraturik zeuden (% 27,5) eta 625 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,0).

Ez-aktiboak

% 38
% 28
% 35
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 20
% 32
% 26
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 7.205 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 5.850 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

7.205enplegu udalerrian
% 88,4soldatapeko
% 11,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.270 eurokoa zen, eta biztanleen % 12 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.270 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
% 12,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 13,3
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1921ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pau-Uzein », fiche climatologique. .
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]