Edukira joan

Gan

Gan
Gan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
Kantonamenducanton of Jurançon
AlkateaFrancis Pées (en) Itzuli
Izen ofizialaGan
Jatorrizko izenaGan
Posta kodea64290
Geografia
Koordenatuak43°13′43″N 0°23′15″W / 43.2286°N 0.3875°W / 43.2286; -0.3875
Mapa
Azalera39,62 km²
Altitudea329 m, 186 m, 478 m eta 291 m
MugakideakBosdarros, Buzy, Gelos, Jurançon, Lasseube, Lasseubetat, Rébénacq, Saint-Faust eta Buziet
Demografia
Biztanleria5.676 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.903 (%51,5) (%48,5) 2.739 alt_right
Dentsitatea143 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1335
villedegan.fr

Gan (okzitanieraz Gant) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 5.676 biztanle zituen 39,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bosdarros, Buzy, Gelos, Jurançon, Lasseube, Lasseubetat, Rébénacq, Saint-Faust eta Buziet.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da, 13,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1326 mm-koa da, urtarrilean 11,7 euri-egun eta uztailean 9,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Asson udalerrian dago, 14,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1376,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,6 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][5].

BiztanleriaUrtea2000250030003500400045005000550060001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.739 gizon, 2.903 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.07
 
95+
 
0.45
0.62
 
90-94
 
1.93
2.70
 
85-89
 
3.72
2.52
 
80-84
 
5.41
5.51
 
75-79
 
4.99
3.91
 
70-74
 
5.92
7.67
 
65-69
 
5.68
6.61
 
60-64
 
6.68
5.18
 
55-59
 
5.55
6.46
 
50-54
 
7.17
7.48
 
45-49
 
6.34
6.28
 
40-44
 
8.23
6.17
 
35-39
 
5.55
5.73
 
30-34
 
4.79
4.71
 
25-29
 
3.41
3.43
 
20-24
 
3.62
6.46
 
15-19
 
4.72
8.51
 
10-14
 
6.48
5.73
 
5-9
 
4.68
4.24
 
0-4
 
4.68
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Gan udalerrian 5.535 biztanle zeuden eta 2.470 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,24 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 31,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

5.535biztanle
2.470elkarbizitza-unitate
2,24lagun elkarbizitza-unitateko
1.680familia
Udalerria
% 27
% 32
% 9
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.680 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (785). Guraso bakarreko 225 familietatik 175etan ama zen guraso bakarra. 890 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 305k seme-alaba bakarra zuten etxean, 390k bi, eta 95k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 670 bikoteetatik 65tan (% 9,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

785
670
225
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean890
Seme-alaba bat305
Bi seme-alaba390
Hiru seme-alaba85
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 4.702 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 30,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 78,4). 80 urte edo gehiagoko 474 biztanleetatik 371 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 103 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 11
40-54% 12
55-64% 20
65-79% 24
80 +% 30
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 78
40-54% 78
55-64% 76
65-79% 72
80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,6 izatezko bikotean eta % 9,8 PACS bidez lotuta). % 20,8 ezkongabeak ziren, % 7,1 alargunak eta % 5,5 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 48,2
Ezkongabea% 20,8
PACS bidez lotuta% 9,8
Izatezko bikotean% 8,6
Alarguna% 7,1
Dibortziatuta% 5,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,4), erdi-mailako lanbideak (% 19,4), goi-mailako langileak (% 13,0), enplegatuak (% 11,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,4) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) azpitik dago. 55 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,2).[8]

Udalerria
% 13
% 19
% 12
% 11
% 33
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.718 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.472 egoitza nagusi ziren, 69 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 177 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.274), eta apartamentuak gutxi ziren (439). Egoitza nagusietatik 1.852 beren jabearen bizilekuak ziren, 573 alokairuan zeuden, 182 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 47 doan lagata.[9]

2.718etxebizitza
2.472egoitza nagusi
2.274etxe
439apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.472
Egoitza nagusia (2.472)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (69)Hutsik (177)

Etxe mota

2.274
439
Etxea (2.274)Apartamentua (439)

Jabetza egoera

1.852
573
Jabeak (1.852)Alokairuan (573)HLM (182)Doan lagata (47)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (820).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik277
1919-194572
1946-1970349
1971-1990820
1991-2005427
2006-2020470

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.422). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (858 etxebizitzatan). 2.107 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.008 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.328tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela9
2 gela127
3 gela304
4 gela610
5 gela edo gehiago1.422

Berogailu mota

806
858
617
Gas sarea (806)Fuel-olioa (121)Elektrizitatea (858)Gas botila (70)Bestelakoak (617)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.107aparkalekua
1.008ibilgailu 1
1.328ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.259 biztanleetatik 2.532 aktibo ziren (% 77,7), horietako 2.360 lanean (% 72,4) eta 172 langabezian (aktiboen % 6,8).

3.25915-64 urteko biztanle
% 77,7aktibo
% 72,4lanean
% 6,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 30,1
25-54 urte% 95,1
55-64 urte% 63,0
Gizonak% 79,5
Emakumeak% 76,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,0
BEPC, brebeta% 21,9
CAP-BEP% 10,4
Batxilergoa% 7,6
Goi-mailako +2% 3,6
Goi-mailako +3/4% 4,1
Goi-mailako +5% 3,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

727 ez-aktibotik 336 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 46,2), 212 erretiraturik zeuden (% 29,2) eta 179 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,6).

Ez-aktiboak

% 46
% 29
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 20
% 33
% 21
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.373 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.360 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.373enplegu udalerrian
% 81,5soldatapeko
% 18,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.730 eurokoa zen, eta biztanleen % 9 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.730 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
% 9,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 13,3
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1970ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Asson », fiche climatologique. .
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]