Edukira joan

Mumur

Mumur
Moumour
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiOloroe-Donamariako barrutia
KantonamenduOloroe-Donamaria Mendebaldeko kantonamendua
Izen ofizialaMoumour
Jatorrizko izenaMoumour
Posta kodea64400
Geografia
Koordenatuak43°12′47″N 0°39′19″W / 43.2131°N 0.6553°W / 43.2131; -0.6553
Mapa
Azalera8,05 km²
Altitudea177 m, 324 m eta 220 m
MugakideakEskiula, Ledeuix, Oloroe-Donamaria, Orin, Verdets eta Jeruntze
Demografia
Biztanleria814 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 413 (%50,6) (%49,4) 403 alt_right
Dentsitatea101 bizt/km²
moumour.fr

Mumur (gaskoieraz: Momor; frantsesez: Moumour) Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerria da, Bearnokoa. Euskal Herriarekin muga du, Eskiularekin hain zuzen ere. Azken erroldaren arabera 814 biztanle zituen 8,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da, 13,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1241 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 8,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Oloron-Sainte-Marie udalerrian dago, 8,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1491,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

BiztanleriaUrtea400500600700800900100011001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 403 gizon, 413 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.48
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
1.21
3.72
 
80-84
 
9.69
6.20
 
75-79
 
8.47
7.69
 
70-74
 
5.08
4.96
 
65-69
 
7.51
7.44
 
60-64
 
6.05
4.96
 
55-59
 
7.26
15.14
 
50-54
 
7.51
11.91
 
45-49
 
5.08
5.21
 
40-44
 
10.17
2.73
 
35-39
 
2.66
1.24
 
30-34
 
2.42
2.48
 
25-29
 
2.42
5.21
 
20-24
 
2.66
7.69
 
15-19
 
3.87
2.73
 
10-14
 
14.04
8.19
 
5-9
 
2.66
0.00
 
0-4
 
1.21
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Moumour udalerrian 812 biztanle zeuden eta 370 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,19 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 31,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

812biztanle
370elkarbizitza-unitate
2,19lagun elkarbizitza-unitateko
262familia
Udalerria
% 22
% 32
% 15
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 262 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (123). Guraso bakarreko 57 familietatik 31etan ama zen guraso bakarra. 159 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 51k seme-alaba bakarra zuten etxean, 36k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[8]

123
82
57
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean159
Seme-alaba bat51
Bi seme-alaba36
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 682 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 38,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 78,2).[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 11
40-54% 9
55-64% 23
65-79% 19
80 +% 39
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 70
40-54% 76
55-64% 75
65-79% 78
80 +% 55

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,0 izatezko bikotean eta % 10,1 PACS bidez lotuta). % 19,2 ezkongabeak ziren, % 6,6 alargunak eta % 6,0 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 46,0
Ezkongabea% 19,2
Izatezko bikotean% 12,0
PACS bidez lotuta% 10,1
Alarguna% 6,6
Dibortziatuta% 6,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 44,3), erdi-mailako lanbideak (% 26,5), enplegatuak (% 12,4), eskulangileak (% 7,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 44,3) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,7).[8]

Udalerria
% 26
% 12
% 44
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 402 etxebizitza zeuden. Horietatik 368 egoitza nagusi ziren, 14 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 20 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (388), eta apartamentuak gutxi ziren (13). Egoitza nagusietatik 309 beren jabearen bizilekuak ziren, 50 alokairuan zeuden, 3 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[9]

402etxebizitza
368egoitza nagusi
388etxe
13apartamentu

Etxebizitza multzoa

368
Egoitza nagusia (368)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (14)Hutsik (20)

Etxe mota

388
Etxea (388)Apartamentua (13)

Jabetza egoera

309
50
Jabeak (309)Alokairuan (50)HLM (3)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (121).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik57
1919-194521
1946-197029
1971-1990121
1991-200563
2006-202077

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (224). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (126 etxebizitzatan). 312 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 132 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 222tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela4
3 gela34
4 gela105
5 gela edo gehiago224

Berogailu mota

126
121
107
Gas sarea (126)Fuel-olioa (7)Elektrizitatea (121)Gas botila (7)Bestelakoak (107)

Aparkalekua eta ibilgailuak

312aparkalekua
132ibilgailu 1
222ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 459 biztanleetatik 355 aktibo ziren (% 77,3), horietako 325 lanean (% 70,8) eta 30 langabezian (aktiboen % 8,5).

45915-64 urteko biztanle
% 77,3aktibo
% 70,8lanean
% 8,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,0
25-54 urte% 95,1
55-64 urte% 56,2
Gizonak% 77,0
Emakumeak% 77,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,6
BEPC, brebeta% 6,2
CAP-BEP% 8,9
Batxilergoa% 12,2
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 14,6
Goi-mailako +5% 3,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

104 ez-aktibotik 34 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,7), 47 erretiraturik zeuden (% 45,2) eta 23 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,1).

Ez-aktiboak

% 33
% 45
% 22
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 44
% 25
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 153 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 325 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

153enplegu udalerrian
% 78,4soldatapeko
% 22,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.430 eurokoa zen.

26.430 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
AlkateaAgintaldiaAlderdia
Jacques Carsuzaa1995-2008
Jacques Carsuzaa2008-2014
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2006ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Oloron », fiche climatologique. .
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]