Momas

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 304 gizon, 310 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Momas
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Akitania Berria
Departamendua	Pirinio Atlantikoak
Barruti	Paueko barrutia
Kantonamendu	Leskarreko kantonamendua
Izen ofiziala	Momas
Posta kodea	64230
Geografia
Koordenatuak	43°27′03″N 0°26′35″W / 43.4508°N 0.4431°W
Azalera	14,51 km²
Altitudea	126 m, 260 m eta 175 m
Mugakideak	Aubin, Bournos, Larreule, Lonçon, Mazerolles (Pirinio Atlantikoak), Uzein eta Viellenave-d'Arthez
Demografia
Biztanleria	604 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	42 bizt/km²
	momas.fr

Momas (okzitanieraz Mommans) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 604 biztanle zituen 14,5 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aubin, Bournos, Larreule, Lonçon, Mazerolles (Pirinio Atlantikoak), Uzein eta Viellenave-d'Arthez.

Mapa — Momas eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da, 14,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1158 mm-koa da, urtarrilean 1,2 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Uzein udalerrian dago, 7,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1093,8 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,9 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15 °C-koa da, 1956ko otsailaren 13an lortua^{[oh 1]}^[5].

Demografia

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−1	6	−1	4	5	8	2	9	−1	3	5	5	6	7	0	−2	3	1
Jaiotzak	4	8	4	6	7	10	4	10	7	8	7	5	8	9	6	5	5	4
Heriotzak	5	2	5	2	2	2	2	1	8	5	2	0	2	2	6	7	2	3

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[7] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Momas udalerrian 604 biztanle zeuden eta 231 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 2,61 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 42,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 21,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).^[8]

604biztanle

231elkarbizitza-unitate

2,61lagun elkarbizitza-unitateko

187familia

Udalerria

% 42

% 32

% 21

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 187 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (98). Guraso bakarreko 15 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 79 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 44k seme-alaba bakarra zuten etxean, 49k bi, eta 15k hiru edo gehiago.^[8]

74

98

15

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean79

Seme-alaba bat44

Bi seme-alaba49

Hiru seme-alaba10

Lau edo gehiago5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 25,5), erdi-mailako lanbideak (% 16,9), enplegatuak (% 16,9), eskulangileak (% 16,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 25,5) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.^[8]

Udalerria

% 17

% 26

Pirinio Atlantikoak

% 11

% 16

% 15

% 12

% 34

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	98	% 42,4
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	74	% 32,0
Guraso bakarrekoak	10	% 4,3
Kide bakarrekoak	49	% 21,2
Bestelakoak	0	% 0,0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	74	% 39,6
Seme-alabadun bikoteak	98	% 52,4
Guraso bakarrekoak	15	% 8,0
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	79	% 42,2
Seme-alaba bat	44	% 23,5
Bi seme-alaba	49	% 26,2
Hiru seme-alaba	10	% 5,3
Lau seme-alaba edo gehiago	5	% 2,7
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	202	% 43,3
Izatezko bikotean	76	% 16,3
PACS bidez lotuta	59	% 12,6
Ezkongabea	84	% 18,0
Alarguna	23	% 4,9
Dibortziatuta	23	% 4,9
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	0	% 0,0
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	39	% 16,9
Goi-mailako langileak	15	% 6,5
Erdi-mailako lanbideak	39	% 16,9
Enplegatuak	39	% 16,9
Eskulangileak	39	% 16,9
Erretiratuak	59	% 25,5
Bestelakoak	0	% 0,0
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 250 etxebizitza zeuden. Horietatik 232 egoitza nagusi ziren, 2 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 16 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (239), eta apartamentuak gutxi ziren (10). Egoitza nagusietatik 170 beren jabearen bizilekuak ziren, 58 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.^[9]

250etxebizitza

232egoitza nagusi

239etxe

10apartamentu

Etxebizitza multzoa

232

Egoitza nagusia (232)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (2)Hutsik (16)

Etxe mota

239

Etxea (239)Apartamentua (10)

Jabetza egoera

170

58

Jabeak (170)Alokairuan (58)HLM (1)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (64).^[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik19

1919-194518

1946-197018

1971-199046

1991-200564

2006-202060

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (163). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (137 etxebizitzatan). 214 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 77 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 153tan bi edo gehiago.^[9]

Gela kopurua

1 gela0

2 gela6

3 gela6

4 gela57

5 gela edo gehiago163

Berogailu mota

137

59

Gas sarea (2)Fuel-olioa (16)Elektrizitatea (137)Gas botila (18)Bestelakoak (59)

Aparkalekua eta ibilgailuak

214aparkalekua

77ibilgailu 1

153ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	232	% 92,8
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	2	% 0,8
Hutsik	16	% 6,4
Etxe mota
Etxeak	239	% 95,6
Apartamentuak	10	% 4,0
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	0	% 0,0
2 gela	6	% 2,6
3 gela	6	% 2,6
4 gela	57	% 24,6
5 gela edo gehiago	163	% 70,3
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	19	% 8,2
1919-1945	18	% 7,8
1946-1970	18	% 7,8
1971-1990	46	% 19,8
1991-2005	64	% 27,6
2006-2020	60	% 25,9
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	170	% 73,3
Alokairuan	58	% 25,0
HLM	1	% 0,4
Doan lagata	4	% 1,7
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	2	% 0,9
Fuel-olioa	16	% 6,9
Elektrizitatea	137	% 59,1
Gas botila	18	% 7,8
Bestelakoak	59	% 25,4
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	214	% 92,2
Ibilgailu bat	77	% 33,2
Bi ibilgailu edo gehiago	153	% 65,9
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 376 biztanleetatik 315 aktibo ziren (% 83,8), horietako 302 lanean (% 80,3) eta 13 langabezian (aktiboen % 4,1).

37615-64 urteko biztanle

% 83,8aktibo

% 80,3lanean

% 4,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,2

25-54 urte% 96,5

55-64 urte% 66,2

Gizonak% 86,4

Emakumeak% 81,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 5,0

BEPC, brebeta% 13,3

CAP-BEP% 1,3

Batxilergoa% 7,4

Goi-mailako +2% 1,8

Goi-mailako +3/4% 2,7

Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

61 ez-aktibotik 30 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 49,2), 14 erretiraturik zeuden (% 23,0) eta 17 bestelako ez-aktibo ziren (% 27,9).

Ez-aktiboak

% 49

% 23

% 28

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria^{[oh 3]}

% 15

% 14

% 23

% 29

% 15

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 50 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 302 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 4]}

50enplegu udalerrian

% 52,0soldatapeko

% 48,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.580 eurokoa zen.

26.580 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 17,6

18-29 urte% 17,6

30-39 urte% 12,5

40-49 urte% 13,4

50-64 urte% 12,4

65-74 urte% 9,0

75 urte eta gehiago% 9,3

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,5

Errentariak% 25,8

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 65,1

Pentsio/erretiroak% 32,3

Ondarea, bestelakoak% 13,8

Gizarte-prestazioak% 4,4

Zuzeneko zergak−% 15,7

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 57,3, ez-soldatapekoen errenta % 5,5, langabezia-sariak % 2,3.

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1921ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pau-Uzein », fiche climatologique. .
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

Kanpo estekak

Datuak: Q959952
Multimedia: Momas / Q959952

[6] Estazioko erregistroak 1921ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.

[9] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[12] Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.

[13] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM64549001-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pau-Uzein », fiche climatologique. .

[7] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[8] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).

[menages-10] 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-11] 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[oh 2]

[8]

[9]

[oh 3]

[oh 4]